دکترین جدید روسیه ؛ ابرقدرت موثر

: سرگئی ایوانف ، وزیر دفاع روسیه اخیرا با ارائه دکترین جدید درخصوص رسیدن این کشور به سطح تاثیرگذاری یک ابرقدرت در عرصه بین الملل ، راهکار افزایش توان تسلیحات و گسترش نفوذ در بازارهای فروش سلاح را برای دستیابی به آن هدف سترگ اعلام کرده است.

کد خبر: ۱۲۰۹۱۳

این در حالی است که با فروپاشی شوروی و بروز شرایط جدید عصر جهانی ، پارادایم قدرت نیز از توان نظامی به مولفه های فنی اقتصادی تغییر پیدا کرده است.
دکتر آرمین امینی ، کارشناس مسائل بین المللی در گفتگو با جام جم بر این باور است که دولت روسیه تلاش دارد از طریق تاکید بر نقاط قوت گذشته ، مجددا سطح تاثیرگذاری خود در تعاملات بین المللی را ارتقائ بخشد.

وزیر دفاع روسیه ، تبدیل شدن روسیه به یک ابرقدرت را منوط به افزایش توان تسلیحاتی این کشور دانسته است. به نظر جنابعالی ، آیا مولفه های تبدیل به یک ابرقدرت صرفا از طرق نظامی امنیتی میسر است؛

مولفه های تبدیل یک کشور به یک قدرت بزرگ صرفا از مقوله های نظامی امنیتی امکان پذیر نیست ، اما باید توجه داشت که دیدگاه روان شناسی ادراکی از مباحث موثر در سیاست های راهبردی مسکو است که سرگئی ایوانف ، وزیر دفاع روسیه اصولا به اولیگارش های موثر روسیه تعلق دارد که در طیف اوراسیاگرایان جای می گیرند. طیف مذکور عموما یک دیدگاه همگرایانه با سیاست های امنیتی راهبردی ائتلاف غرب به رهبری امریکا دارند. حتی با نگاه به دیدگاه های ایگور ایوانف ، وزیر خارجه سابق روسیه متوجه می شویم که اولیگارش های روسیه نسبت به مسائل امنیتی این کشور دیدگاه خاصی دارند که بعضا متاثر از امنیت سخت افزاری و مسائل نظامی است. در این طیف افراد زیادی حضور دارند که به این مقوله ها برای ارتقای جایگاه روسیه در تعاملات نظام بین الملل اعتقاد راسخ دارند.

با توجه به تغییرات ماهوی در مولفه قدرت که از نظامی - استراتژیک به فنی اقتصادی تغییر وضعیت داده ، آیا تاکید ایوانف بر پارادایم دوران جنگ در عرصه کسب قدرت ، می تواند برای روسیه در عصر جدید موثر باشد؛

اصولا دولت فدراتیو روسیه ، کشوری است که از بسیاری ابعاد و جنبه ها توان هم پایگی لازم با ایالات متحده را ندارد و با توجه به اولویت استراتژیکی مقوله اقتصاد برای دولت روسیه ، مطابق سند «تدبیر ملی» در سال 2000 -2001، این کشور عملا خود را یک بازیگر عملگرای فرصت محور تعریف کرده است و تلاش می کند با تمرکز بر نقطه قوت خود یعنی در مسائل نظامی و میلیتاریستی تا حد یک قدرت مانور و سطح تاثیرگذاری موثر در مقابل روندهای امنیتی مبتنی بر یکجانبه گرایی امریکا کسب کند. بر این اساس می توان گفت که دولت روسیه نمی تواند صرفا با تاکید بر افزایش توان تسلیحاتی ، جایگاه خود را در نظام بین المللی کنونی ارتقائ دهد، اما با توجه به پیشرفت های نظامی این کشور، دولتمردان روسیه پتانسیل امنیتی - نظامی خود را یک فرصت برای افزایش سطح تاثیرگذاری در تعاملات بین المللی پیدا کنند.

آیا در سیاست اعلامی وزیر دفاع روسیه ، امکان افزایش انتقادها به دولت پوتین همانند دوران قبل از فروپاشی شوروی مبنی بر توجه بیش از حد به امور نظامی و مغفول ماندن از عرصه های اقتصادی ، به وجود خواهد آمد؛

در بررسی کارکردهای امنیتی - راهبردی دولت روسیه در دوران گذار پس از فروپاشی شوروی ، مشاهده می کنیم که در عمل دولت فدراتیو روسیه ، تلاش کرده تا با اتخاذ راهبرد کم بیشینه یا Mini-Max با کمترین هزینه ، بیشترین منافع راهبردی مطلوب خود را به دست آورد. حال با توجه به ضعفهای ساختاری روسیه در سایر ابعاد موجود، این دولت عملا نتوانست سطح تاثیرگذاری موثر در نظام بین الملل طی سالهای 1991 - 2006را آن طور که مطلوب موقعیت خاص روسیه بود، کسب کند. ضمن آن که عدم اقبال اتحادیه اروپایی به روسیه و همچنین کمرنگ تر شدن تعاملات امنیتی - راهبردی ناتو با روسیه که بویژه از 28می سال 2002با عضویت روسیه در شورای مشترک ناتو روسیه تقویت شده ، موجب گردید تا دولت روسیه و برخی از نخبگان تاثیرگذار دست به تغییر گفتمانی در قالب سیاستگذاری کلان امنیتی این کشور بزنند و از این زاویه تلاش می کنند تا مجددا نقاط قوت خود را مطرح کنند.