وضعیت اورژانسی آمبولانس‌ها

ورود آمبولانس ممنوع!

اگر برای انتقال بیمار به بیمارستان به آمبولانس خصوصی زنگ زدید، بدانید بیمارستان‌های دولتی بیمار شما را پذیرش نمی‌کنند، مگر این‌که از قبل برای آن پذیرش گرفته باشید. بیماری تجربه سه ساعت ماندن در آمبولانس جلوی بیمارستان برای پذیرش را برایمان تعریف می‌کند، مردجوانی از راه ندادن آمبولانس حامل پدرش به بیمارستان دولتی که نزدیک خانه‌شان بوده خبر می‌دهد و از نقره داغ شدن از سوی بیمارستان‌های خصوصی حرف می‌زند. مدیر یکی از مراکز آمبولانس خصوصی تهران که نمی‌خواهد نامش فاش شود-به جام‌جم می‌گوید: «بیمارستان با سنگ‌اندازی بر سر راه آمبولانس‌ها آنها را به مرز ورشکستگی رسانده‌اند. در حال حاضر بیمارستان‌های دولتی بیمارانی را که آمبولانس‌های خصوصی به اورژانس می‌رسانند، پذیرش نمی‌کنند. در بعضی بیمارستان‌ها اوضاع خیلی بدتر است و معمولا آمبولانس‌ها را توقیف می‌کنند.» آن طور که او می‌گوید در مواردی هم پرسنل همراه آمبولانس مجبور می‌شوند بیمار را در داخل خانه‌اش معطل کنند تا بتوانند برای آنها پذیرش بگیرند که این کار با واکنش خانواده بیمار و معمولا درگیری و نارضایتی آنها همراه است. پذیرش نکردن بیماران آمبولانس‌های خصوصی از سوی بیمارستان‌های دولتی در حالی چنین اوضاع آشفته‌ای دارد که پیمان صابریان، رئیس اورژانس تهران از کمبود آمبولانس در مرکز اورژانس 115 خبر می‌دهد و می‌گوید: با توجه به جمعیت 14 میلیونی تهران وجود 220 آمبولانس به هیچ عنوان جوابگوی تقاضا نیست و به همین منظور باید همزمان با افزایش پایگاه‌های اورژانسی، 400 تا450 دستگاه آمبولانس به مراکز اضافه شود. در واقع بیمارستان‌های دولتی با مطلع بودن از کمبود آمبولانس در مرکز اورژانس 115 با آمبولانس‌های بخش خصوصی همکاری لازم را انجام نمی‌دهند.

مریضم را تو بردار!

شاید در حال گذر از یک کوچه یا محله، در جایی دنج، به دور از چشم بقیه، چشمتان به این صحنه خورده باشد که دو آمبولانس پشت به پشت هم ایستاده‌اند و در حال جابه‌جا کردن بیمار از یک آمبولانس به آمبولانس دیگر هستند، برای بیشتر عابرانی که با این صحنه برخورد می‌کنند سوال پیش می‌آید که جریان از چه قرار است. علی یکی از پرسنل مراکز آمبولانس در شهر تهران است. او در این باره به جام‌جم توضیح می‌دهد، بعضی از بیماران نمی‌خواهند در بیمارستان‌های دولتی پذیرش شوند و بیمارستان‌های خصوصی را ترجیح می‌دهند، همین ماجرا کافی است تا سوء استفاده از بیماران شروع شود. علی می‌گوید بارها شاهد بوده که راننده آمبولانس مرکز 115 بیمار را در ازای گرفتن مبلغی به‌عنوان رشوه به آمبولانس‌های خصوصی داده است یا در مواردی دیگر آمبولانس‌ها بیماران را به بیمارستان‌هایی از پیش تعیین شده منتقل می‌کنند و پولی را بابت این کار از بیمارستان دریافت می‌کنند. گاهی حتی راننده‌های آمبولانس بیماران را به بهانه‌های مختلف به مطب پزشکان می‌برند و پورسانت خود را می‌گیرند.

تبانی آمبولانس با پزشک

پزشکان و برخی پرسنل در بیمارستان‌ها در ماجرای انتقال بیمار به بیمارستان‌های مشخص شده کمتر از پرسنل آمبولانس‌ها نقش ندارند. یکی از پرستاران شاغل در بیمارستان دولتی در مرکز شهر تهران به جام‌جم می‌گوید: «پزشکان تازه‌کار یا پزشکانی که در بیمارستان‌های خصوصی کار می‌کنند از طریق رابطه‌هایی که با آمبولانس‌های خصوصی می‌گیرند، از راننده آمبولانس می‌خواهند بیمار را به بیمارستانی که آنها حضور دارند بیاورند و به صورت مستقیم بخواهند پزشک معالج، شخص مورد نظر باشد.» پزشکان اگر به این شکل موفق به جذب بیمار نشوند مستقیم به داخل بیمارستان نفوذ می‌کنند و کارکنان بیمارستان را به کارهای غیراخلاقی وا می‌دارند. این پرستار ادامه می‌دهد: برخی پرسنل در بیمارستان زمان ورود بیمار به خانواده آنها نزدیک می‌شوند و با دادن اطلاعات نادرست نسبت به خدمات بیمارستان‌های دولتی آنها را از حضور در بیمارستان ناامید می‌کنند، سپس به آنها وعده بیمارستان و پزشک بهتر را می‌دهند. آمبولانس خصوصی را جلوی در بیمارستان آماده و هماهنگ نگه می‌دارند و با هماهنگی پزشک مورد نظر در بیمارستان مقصد همه چیز را برای انتقال مهیا می‌کنند، به این ترتیب پزشک به پولش از معالجه بیمار می‌رسد و سهم راننده آمبولانس و کارکنانی که بیمار را از بیمارستان دولتی پر داده‌اند، محفوظ است.

کسی آژیر آمبولانس را نمی‌شنود

انگار صدای آژیر آمبولانس‌ها به مسؤولان دستگاه‌های مرتبط با بهداشت و درمان نمی‌رسد، تخلفات برخی راننده‌های آمبولانس در برخورد با مصدومان و بیماران باعث نمی‌شود مشکلات آنها نادیده گرفته شود. مدیر جوان یک مرکز آمبولانس خصوصی در غرب تهران به ما می‌گوید: «بعضی از مراکزی که خدمات آمبولانس ارائه می‌کنند، مجوزهای لازم این کار را ندارند. آنها در واقع دفتر خدمات پرستاری هستند، اما از آنجا که نظارت درست و حسابی بر این خدمات نیست، خدماتی خارج از مجوزهای قانونی ارائه می‌دهند.» بیشتر مراکز آمبولانس در شهرهای بزرگ از میزان تعرفه‌های پایین گلایه دارند و اذعان می‌کنند تعرفه خدمات آمبولانسی در حال حاضر با هزینه نگهداری و نیروهای انسانی مراکز همخوانی ندارد، همین امر باعث شده پول از راه‌های ناسالم وارد مراکز شود.

مدیر یکی دیگر از آمبولانس‌های خصوصی دراین‌باره به جام‌جم می‌گوید:«تعرفه‌های ابلاغ شده خود باعث فسادمالی در مراکز شده است، هر کیلومتر 2000 تومان مبلغ تعرفه‌ای اعلام شده برای آمبولانس‌ها در سال اخیر است، مسافت 150 کیلومتری تهران تا یکی از شهرهای شمالی را در نظر بگیرید، آمبولانس با یک نفر همراه، پرستار و راننده اگر قرار باشد کیلومتری 2000 تومان بگیرد، مبلغی حدود 300 هزار تومان می‌شود، تازه آمبولانس باید همین مسیر را خالی از بیمار به تهران بازگردد. حالا همین مبلغ را با درآمد خودروی شرکت‌های مسافربری مقایسه کنید، اختلاف بین درآمد با آمبولانس از زمین تا آسمان است.» هر چند مقایسه کار و رسالت آمبولانس-که نجات جان بیماران است-با مسافرکشی قابل قیاس نیست، اما همین حساب‌ سرانگشتی می‌تواند شاهد تعرفه‌های پایین این قشر باشد.

علاوه بر تعرفه‌ها یکی از راننده‌های آمبولانس درباره هزینه‌های تعمیر و نگهداری آمبولانس‌ها می‌گوید: «برای تعویض روغن خودرو به نمایندگی رسمی مراجعه کردم و حدود یک میلیون و صد هزار تومان هزینه کردم. در حالی که دفعه قبل حدود 360 هزارتومان کل هزینه‌ام شد.» این در حالی است که تعرفه آمبولانس و راننده طبق روال قبل پرداخت می‌شود. با این حال شهروندان از تعرفه‌های بالای آمبولانس‌ها گلایه دارند و می‌ترسند هنگام وقوع حادثه نتوانند بیمارشان را بموقع به مراکز درمانی منتقل کنند.

تعرفه‌های سلیقه‌ای

برخلاف ادعاهایی که از سوی مدیران چند مرکز آمبولانس خصوصی مطرح شد، اما تحقیقات میدانی جام‌جم از چند مرکز در تهران از خالی کردن جیب بیماران خبر می‌دهد. براساس جدول زیر آمبولانس‌های خصوصی باید به این روال از مردم هزینه انتقال بیماران را دریافت کنند.

در تماس با مراکز خصوصی در سطح شهر تهران مشخص شد این جدول تقریبا در هیچ‌کدام از مراکز رعایت نمی‌شود. متصدی یکی از مراکز خصوصی برای انتقال بیمار از بیمارستان خاتم‌الانبیا تا همدان مبلغ یک میلیون و650 هزار تومان را به خبرنگار جام‌جم که در نقش همراه بیمار تماس گرفته است، اعلام می‌کند. در تماسی دیگر برای انتقال بیمار از بیمارستان خاتم‌الانبیا تا محله شهران مرکز خدمات آمبولانس هزینه 220 هزار تومان را درخواست می‌کند. متصدی مرکز آمبولانس در توضیح این‌که قیمت‌ها را براساس چه معیاری تعیین می‌کنند، توضیح می‌دهد: «برای هر انتقال به شهرستان مبلغ 600 هزار تومان به‌عنوان ورودی و هر کیلومتر 3000 تومان حساب می‌شود.» در حالی که بین حساب و کتاب مردم و آمبولانس‌ها تفاوت هست و هیچ مرکزی حاضر نیست از این قیمت کم کند و براساس تعرفه‌های رسمی وزارت بهداشت و درمان چرتکه بیندازد.

بهنام اکبری

جامعه