تیزبین

چگونه چشم‌های شما کار می‌کنند؟

زمانی که پرتوهای نوری از یک جسم بازتاب یافته و به چشم‌های شما می‌رسد، ابتدا از قرنیه چشم که بخش شفاف جلویی چشم شماست،‌ عبور می‌کند و شکست می‌یابد و از دریچه مردمک چشم که یک روزنه دایره‌ای شکل در وسط عنبیه چشم شماست،‌ به داخل چشم وارد می‌شود. عنبیه چشم، بخش رنگی جلوی چشم شماست که رنگ چشم شما را تعیین می‌کند.

کد خبر: ۱۰۴۱۵۷۴

ماهیچه‌های عنبیه چشم، اندازه مردمک چشم را در نور کم گشاد و در نور زیاد تنگ می‌کند تا به میزان لازم، نور به چشم وارد شود. پرتو‌های نوری پس از عبور از مردمک چشم از عدسی چشم عبور می‌کند و در اثر انحنای عدسی چشم دوباره نور خمیده‌تر می‌شود و شکست می‌یابد، به طوری که پس از عبور از زجاجیه روی پرده شبکیه چشم کانونی شده و تصویر جسم را تشکیل می‌دهد. در شرایطی که چشم نمره عینک داشته باشد،‌ این پرتوهای نوری دقیقا روی پرده شبکیه چشم کانونی نمی‌شوند. هنگامی که نور به شبکیه چشم می‌رسد، توسط سلول‌های بینایی شبکیه که سلول‌های مخروطی و استوانه‌ای نام دارند و این نامگذاری براساس شکل ظاهری آنهاست، جذب می‌شود و طی یک فرآیند فتو شیمیایی انرژی نوری تبدیل به یک موج عصبی می‌گردد و با انتقال به مغز، این مغز است که می‌بیند،‌ نه چشم شما.

سلول‌های مخروطی در منطقه مرکزی چشم متمرکز هستند و نقش آنها فراهم‌کردن بینایی دقیق، دید رنگ و دید در روز است در صورتی که سلول‌های استوانه‌ای در مناطق دور‌تر از مرکز شبکیه واقع شده اند و نقش آنها فراهم کردن میدان بینایی و دید در نور کم و دید در شب است.

سلول‌های بینایی وقتی با نور تحریک می‌شوند، موجب می‌شوند شما بتوانید ببینید. این سلول‌های عصبی، تنها درک نور را فراهم می‌کنند و هر گاه توسط محرک‌های دیگری مثل فشار تحریک شوند، یک خطای عصبی اتفاق می‌افتد و فرد به اشتباه درک نور را گزارش می‌کند. برای تحقیق در مورد این موضوع کافی است، چشم‌های خود را ببندید و با انگشت دست به آرامی و بسیار نرم روی گوشه داخلی چشم‌های خود فشار بیاورید تا قدری فشار روی سطح شبکیه شما ایجاد شود. در این هنگام تجربه خواهید کرد که فشار وارد شده روی سطح شبکیه چشم شما خود را به صورت نور نشان می‌دهد. یعنی شما بدون آن که نوری وجود داشته باشد، احساس می‌کنید همزمان با فشار وارد شده روی سطح چشم نور می‌بینید. هر چه نور فضایی که شما در آن قرار دارید کمتر باشد، بهتر می‌توانید این تجربه نور دیدن در اثر فشار وارد شده بر چشم را داشته باشید. علت این مساله همین است که گیرنده‌های نوری چشم یعنی همان سلول‌های عصبی شبکیه چشم فشار حاصل از انگشت دست روی پلک‌ها را نیز به صورت درک نور تجربه می‌کنند.

گاهی اوقات بدون این تحریک خارجی به طور خود به خود ممکن است فرد احساس کند که نور می‌بیند. این تجربه نیز به دلیل تحریک شبکیه چشم توسط یک عامل داخلی و مرتبط با چشم و اعصاب چشم است. مثلا اگر کسی در حالت ایستاده برای برداشتن چیزی از روی زمین خم شود و این حالت قدری طول بکشد، ممکن است زمانی که به حالت اول بازمی‌گردد و می‌ایستد، احساس کند به طور گذرا در مقابل چشم خود یک یا چند نقطه نورانی احساس می‌کند که دلیل آن نیز فشار ایجاد شده به چشم بر اثر این تغییر وضعیت بدن است که نیازی به بررسی تخصصی ندارد. در صورتی که شخصی به طور ناگهانی و ممتد در چشم‌های خود احساس نور کند، باید به طور تخصصی بررسی شود که دلیل آن چیست. دلایل احتمالی از یک تحریک عصبی ساده و گذرا تا آغاز یک پارگی و کنده شدن شبکیه چشم می‌تواند عامل ایجاد این تجربه جرقه، نوری شبیه رعد و برق یا فلاش نوری در چشم شود که نیازمند معاینه دقیق و ارزیابی تخصصی چشم است.