طعم خوش آش پشت‌پا

داستان از یک زوج جوان در شرف ازدواج آغاز می‌شود که مرد می‌خواهد گذشته پنهانش را برای نامزد جوانش بازگو کند. آنها به خانه پدری مرد می‌روند ولی اعضای خانواده با برخوردهای عجیب و دور از انتظار علاقه‌ای به دیدن آنها ندارند و این آغاز داستان است.

«نزدیک‌تر» نه بر مبنای یک پیرنگ اصلی که براساس خرده پیرنگ‌ها و داستان‌های کوچک شکل گرفته و به غیر از مادر خانواده که اینجا از همان کلیشه مادر مهربان و فداکار پیروی می‌کند همه اعضای خانواده از علی و مهتاب تا سایرین داستان‌هایی دارند که با جلو رفتن فیلم بیان می‌شود و اتفاقا در هم تنیده است. این در هم تنیدگی از ماهیت داستان می‌آید زیرا اینجا ما با قصه یک خانواده روبه‌رو هستیم که یک واقعه تلخ و غم‌انگیز در گذشته باعث از هم پاشیدگی و بحران‌های فراوانی در آن شده است. خودکشی پدر خانواده که علی هشت ساله شاهد آن بوده و به اعتقاد مادر هر آنچه در سال‌های بعد بر سر او آمده از همان واقعه سرچشمه می‌گیرد. «نزدیک‌تر» متعلق به گونه‌ای از فیلمسازی و سینماست که باوجود داشتن امکان استفاده از بازیگران چهره به سراغ قصه‌ای می‌رود که جذابیتی برای گیشه و اکران ندارد. فیلمنامه «نزدیک‌تر» نوشته بهرام توکلی است که باز هم در این فیلمنامه به سراغ همان فضای مورد علاقه‌اش در فیلم‌سازی حرکت می‌کند. فیلم‌هایی همچون «این جا بدون من»، «من دیگو مارادونا هستم» و «آسمان زرد کم‌عمق» که اینجا در «نزدیک‌تر» تکرار می‌شوند. این تکرار در ایده، قصه و حتی بازیگران فیلم هم اتفاق می‌افتد و صابر ابر بازیگر ثابت فیلم‌های توکلی و پارسا پیروز فر هم در «نزدیک‌تر» حضور دارند.

«نزدیک‌تر» به موضوعی می‌پردازد که این روزها دغدغه بسیاری است. خانواده و چگونگی ارتباطات درون آن نکته مهمی است که نیاز به مهارت‌های ویژه‌ای دارد.خانواده ترسیم شده در این فیلم به دلیل نداشتن این توانایی از هم گسیخته و آشفته است و به همین دلیل با ورود علی به عنوان کوچک‌ترین عضو آن در یک شب خاص زخم‌ها سر باز می‌کند و درگیری سختی پیش می‌آید اما گویی با ازدست دادن یکی از اعضا یا دوری که در اینجا به بهانه رفتن ماکان برادرزاده علی به خارج از کشور برای تحصیل اتفاق می‌افتد اعضای خانه باز دور هم جمع می‌شوند. نکته جالب استفاده نویسنده و فیلمساز از یک نماد زندگی سنتی در مقابل مدرنیته افسار گسیخته است. مادر خانواده به بهانه آش پشت پای ماکان از همه می‌خواهد دعوا و کدورت را کنار بگذارند و برای چند ساعت به خانه بیایند که اتفاقا کارساز می‌شود و همگی در سکوت به مادر گوش می‌کنند.

بازی‌های نزدیک‌تر همگی یکدست و روان است و استفاده از بازیگرانی با سابقه و قدرت برخواسته از تئاتر باز هم نشان می‌دهد می‌توان به جای استفاده از مانکن‌های بی‌هویتی که این روزها سینما را در اختیار گرفته‌اند به سراغ بازیگرانی رفت که همگی از مکتبی می‌آیند که صبر و ممارست در ایفای یک نقش در آن حرف اول را می‌زند.

«نزدیک‌تر» فیلم شریفی است که حرف و نکته‌اش حفظ خانواده و ارتباط بر مبنای حرف زدن و گوش کردن است؛ اتفاقی که این روزها آرام آرام در حال فراموشی است؛ درست مثل طعم خوش آش پشت پای مادربزرگ‌های مهربان و دوست‌داشتنی ...

علی تقی هاشمی