سایه کاسترو بر آمریکای لاتین

تصور بر این است که راه فیدل کاسترو ادامه پیدا خواهد کرد و اصولا اگر بخواهند در این راهی که بیش از 50 سال مقاومت کرده و آمریکایی‌ها در نهایت به سمتشان آمدند تغییری دهند، بازنده کوبایی‌ها خواهند بود ولی با همین سیاست و در صورت کاهش تحریم‌ها می‌توانند وضعیت جزیره را به وضعیت باثبات‌تری از نظر اقتصادی برسانند و برنده موضوع باشند.

در مورد لغو تحریم‌هایی که بعد از مرگ کاسترو از سوی فرانسه شاهد بودیم نیز باید بگویم چیزی که مسلم است، از سال‌ها قبل اروپایی‌ها رابطه را با کوبا شروع کرده بودند ولی با مقاومت آمریکایی‌ها روبه‌رو بودند و حتی در قاره کانادایی‌ها سرمایه‌گذاری‌هایی را در کوبا انجام داده بودند نهایتا آمریکایی‌ها مجبور شدند به دنبال کانادایی‌ها و اروپایی‌ها رابطه را با کوبا آغاز کنند. اصولا دیپلماسی قوی کوبایی‌ها به همراه مقاومتشان باعث شد آمریکایی‌ها به دنبال کانادایی‌ها و اروپایی‌ها رابطه را با کوبا شروع کنند و کوبا کم‌کم قسمت اعظم این تحریم‌ها را در رابطه با اروپا پشت سر گذاشته و تحریم‌های آمریکا همچنان قسمت عمده‌اش مانده است، البته در نهایت آمریکایی‌ها مجبور هستند این تحریم‌ها را هم کنار بگذارند.

در مورد تحولات برزیل نیز باید گفت ما شاهد یک حکومت چپ بسیار لیبرال بودیم به هر حال حکومت در برزیل مانند حکومت ونزوئلا یا بولیوی یا حتی اکوادور نبود حکومتی که سر کار آمد با بسیاری از قوانین و مقررات و سیستم غربی که آنجا بود اینها را به هم نزد و حتی سرمایه‌دارهای صنایع و شرکت‌ها هم راضی بودند، اما سیاست‌های سیاسی رئیس‌جمهور سابق برزیل و مواضع سیاسی و جهت‌گیری‌هایش به مذاق آنها خوش نمی‌آمد و اصولا در برزیل میزان موافقان و مخالفان طوری بود که این برکناری توانست جواب بدهد، اما همچنان آقای لولا، حزب و طرفدارانش از یک پشتوانه قوی مردمی برخوردار هستند و اگر خطری هست لولا برای این‌که دوباره بخواهد کاندیدا بشود آن خانم را کنار گذاشتند.

با توجه به اظهارات ترامپ در مورد دیوارکشی و اخراج مهاجران و تاثیر انتخاب وی بر کشورهای آمریکای لاتین هم می‌توان گفت. دموکرات‌ها زمانی که سر کار بودند بسیار نرم حرف می‌زنند ولی بسیار محکم عمل می‌کردند از یک طرف سمت کوبا می‌آیند ولی در عمل تحریم‌ها را کنار نمی‌گذارند و برعکس آقای ترامپ که به این اندازه محکم صحبت می‌کند قطعا نمی‌تواند سخنان مطرح شده خود را اجرا کند، این امکانپذیر نخواهد بود یا اگر هم انجام شود هزینه‌های اقتصادی و سیاسی بسیاری به همراه خواهد داشت.

در مورد دیوارکشی میان مکزیک و آمریکا باید گفت اصولا ترامپ با همه دنیا خط و نشان کشیده و نمی‌تواند آنها را جلو ببرد، در حال حاضر در آستانه سر کار آمدن ترامپ می‌بینیم که بعضی از متحدانش حتی از آنها در حال دور شدن هستند، در خاورمیانه، ترکیه که یک عضو ناتو و متحد آمریکا بود عملا با وجود این‌که یک هواپیمای روسی سرنگون شد و سفیر روسیه در ترکیه ترور شد می‌بینیم که روابطشان نزدیک‌تر شده است و این سیاست بسیار هوشیارانه‌ای که پوتین در رابطه با سوریه و ترکیه داشتند حکومت ترکیه را به حکومت روسیه نزدیک‌تر و از آمریکا دورتر کرد.

بسیاری از صاحب‌نظران معتقدند ترامپ در مواضع اعلامی خود تجدیدنظر خواهد کرد در غیر این صورت نمی‌تواند با کشورهای همسایه خود ارتباطی داشته باشد. در اروپا بسیاری علاقه‌ای به ترامپ ندارند. اظهاراتی که ترامپ در ارتباط با آمریکای لاتین و حتی مهاجران عنوان کرده، نمی‌تواند عملی کند و باید بیشتر به مسائل داخلی آمریکا بپردازد .

در سال میلادی گذشته شاهد پایان یکی از طولانی‌ترین جنگ‌های قاره بین گروه فارک و دولت راستگرای کلمبیا بودیم. اقدامی که با حمایت و نقش‌آفرینی کوبا انجام شد، کشور کوبا اصولا منزوی‌شده و تحت تحریم قرار گرفته شده از جانب کشورهای منطقه بود، زمانی که آمریکای لاتین حیات خلوت آمریکا بود می‌بینیم همین حکومت دست راستی کلمبیا دست نیاز به سمت کوبا دراز می‌کند و با حمایت و محوریت کوبا به نقطه‌ای می‌رسند که یکی از طولانی‌ترین جنگ‌های قاره پایان پیدا کند. البته جایزه صلح نوبل به رئیس‌جمهور کوبا رسید که باز هم یک کار سیاسی بود. اگر ضرورتی به اهدای جایزه بود باید به کشوری که محوریت این صلح بود تعلق می‌گرفت. متاسفانه همچنان براساس نظام ظالمانه‌ای که وجود دارد این جایزه را به رئیس‌جمهور کلمبیا دادند. در نهایت به نظر می‌آید منطقه آمریکای لاتین در طی سال‌های آینده آرام‌تر و بهتر بشود.

احمد سبحانی / سفیر پیشین ایران در ونزوئلا