رخدادهای تاریخی و نقش روحانیت

امروز مصادف با لغو امتیاز تنباکو به فتوای آیت الله میرزاحسن شیرازی در سال 1270 هجری شمسی است. واقعه تاریخی ای که استعمار بیگانه را به هزیمت انداخت و پایه های استبداد داخلی را لرزاند.

کد خبر: ۹۶۳۸۰

عظمت این رخداد و فراگیری آن به گونه ای بود که زنان حرمسرای ناصرالدین شاه استعمال توتون و تنباکو را تحریم کردند و در پاسخ به درخواست شاه که چه کسی به شما دستور داده است ، گفتند: «همان کسی که ما را به شما حلال کرده است ، استعمال توتون و تنباکو را امروز حرام اعلام کرده است». و این گونه نفوذ و قدرت مرجعیت و روحانیت رخ نمایی کرد. معروف است که آیت الله میرزاحسن شیرازی پس از این پیروزی بزرگ به سید جمال الدین اسدآبادی آن مصلح بزرگ و منادی وحدت مسلمانان گفت : از خطری که روحانیت را نشانه گرفته است بیمناکم ، چرا که استعمار و استبداد به اهمیت و قدرت نفوذ روحانیت پی برده اند. بی گمان تاریخ معاصر ایران مملو از حوادث و نقش آفرینی روحانیت مبارز و اصیل است ، نهضت مشروطیت خواهی و نقش برجسته شیخ فضل الله نوری ، مقابله با استبداد رضاخانی و اسلام زدایی وی و نقش بارز آیت الله سید حسن مدرس ، نهضت ملی شدن نفت و جایگاه و رهبری آیت الله کاشانی و بالاخره نهضت پانزده خرداد به رهبری حضرت امام خمینی (ره) که در سال 1357 منجر به سقوط رژیم پهلوی و استقرار جمهوری اسلامی ایران شد نمونه هایی بارز و روشن از نقش آفرینی روحانیت و مراجع عظام بوده است . این پیشگامی علاوه بر آن که گویای احساس مسوولیت روحانیت در برابر جامعه است ، بیانگر ویژگی ها و خصوصیات روحانیت شیعه در ایران است : مستقل بودن از حکومت و دولت ، وابسته نبودن به مقامات و قدرت ها ، مردمی بودن و حق گرا و تکلیف گرا بودن آنها، مدافع حقوق مردم و سخنگوی مطالبات افکار عمومی بودن و ظلم ستیزی و عدالت خواه بودن را می توان از بارزترین این خصوصیات برشمرد. شبکه مساجد به عنوان اصیل ترین ، فراگیرترین و مردمی ترین نهاد مردمی[N.G.O] در اختیار روحانیت برای اطلاع رسانی ، تبلیغ دین ، آموزش معارف و بیان مطالبات مردم بوده است . این قدرت انحصاری در اختیار هیچ حزب ، گروه یا سازمانی نیست و اختصاص آن به روحانیت و پیوند عمیق آن با مردم موجبات ماندگاری و پایداری آن محسوب می شود. در ایران پس از انقلاب اسلامی روحانیت همواره در خط مقدم خطرها و مسوولیت ها بوده است . در دفاع مقدس به تناسب قشر روحانی ، بیشترین شهیدان به روحانیت تعلق دارد. در آغازین روزهای انقلاب که جبهه مشترک استکبار و ضد انقلاب و ایادی داخلی آن علیه انقلاب اسلامی توطئه می کردند و هر روز در گوشه و کنار کشور کودتا، انفجار، ترور و حادثه آفرینی بود، جمعی از روحانیون طراز اول کشور [رهبر معظم انقلاب ، هاشمی رفسنجانی ، موسوی اردبیلی و شهیدان بهشتی و باهنر] اقدام به تاسیس حزب جمهوری اسلامی کردند که در آن سالها نقش بی بدیلی در ایجاد همبستگی و مشارکت عمومی مردم ، مقابله با ضد انقلاب و دفاع از دستاوردهای انقلاب داشت که این حزب برای این کار هزینه های فراوانی را متحمل شد. ترور نافرجام رهبر معظم انقلاب ، هاشمی رفسنجانی ، حادثه حزب جمهوری اسلامی و شهادت شهید بهشتی و 72 تن از یاران انقلاب و انفجار دفتر نخست وزیری و شهادت رجایی و باهنر نمونه هایی از این ایثارگری و حضور در صحنه بوده است . از آن پس نیز روحانیت و مراجع عظام همگی در حمایت از رهبری نظام به مسوولیت های مهم اجتماعی سیاسی خود عمل کرده اند. البته حساب قلیلی از روحانیون که راهی غیر از مردم را برگزیده اند از این تحلیل جداست . سخن اصلی آن است که مردم ، روحانیت را از آن خود می دانند و این همانا رمز مانایی ، پویایی و بقای نهاد روحانیت و مرجعیت تاکنون بوده و هست . امروزه هم روحانیت وظیفه ای بس دشوار دارد: روشنگری و اطلاع رسانی ، بیان معارف و آموزش احکام اسلام ، دفاع از نظام مقدس جمهوری اسلامی ، حمایت و همراهی با ولی فقیه عادل و مجتهد و رهبری انقلاب ، دفاع از حقوق و مطالبات مردم ، مقابله با تاویل ها و تفسیرهای انحرافی از ایدئولوژی انقلاب ، ایستادگی در برابر التقاط و سکولاریسم ، تلاش برای تمیز دادن اسلام ناب محمدی (ص) از اسلام طالبانی و متحجر و واپسگرا، افشاگری علیه اشرافی گری و کاخ نشینی برخی روحانیون ، معرفی ارزشهای صحیح اسلامی و تلاش برای جلوگیری از رجعت به ناهنجاری های گذشته ، آشنا شدن به علوم و فنون روز به منظور تسلط و اشراف به روشها و شگردهای جنگ روانی استکبار و نیز توانایی برای انتقال پیام اسلام ، تئوریزه کردن مبانی انقلاب و پاسخگویی به شبهات و ابهامات را می توان در زمره مهمترین وظایف روحانیت در شرایط کنونی برشمرد. این همه گویای اهمیت و نقش بی بدیل روحانیت در عرصه اداره جامعه و تحولات سیاسی اجتماعی کشور است . همه مردم و مسوولان احترام و قدر و مرتبت مرجعیت و روحانیت را به خوبی واقفند و به آن ارج می نهند. بی گمان امروزه این سخن معمار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) بیش از همیشه باید نصب العین باشد که «کشور بدون روحانیت همانند کشور بدون طبیب است». اگر انقلاب اسلامی بدون نام امام خمینی (ره) در هیچ جای جهان شناخته شده نیست ، بی شک انقلاب اسلامی بدون روحانیت هم ابتر خواهد بود.