رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری: اکنون سازمان، یک دستگاه در مقابل دیگر دستگاه ها شده است

رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در سومین نشست رسانهیی خود که در هتل لاله برگزار شد، دربارهی الحاق سازمان صنایع دستی به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، گفت: من کارشناس امر نیستم؛ اگر ادغام قانونی باشد، این روند ادامه مییابد و اگر غیر قانونی باشد، جلوی آن گرفته میشود و در اینباره، مجلس باید عمل کند.

کد خبر: ۹۵۹۲۳

اسفندیار رحیممشایی صنایع دستی را رونقبخش حوزه گردشگری دانست و در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا که با وجود کمبود اعتبارات سازمان برای حفاظت از بناهای تاریخی و خرید حریم آثار، آیا برنامهای برای الحاق سازمان صنایع دستی که گفته میشود بدهی زیادی هم بههمراه دارد، برای یکسال آینده که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بودجهی ثابتی دارد، در نظر گرفته شده است؛ اظهار داشت: الحاق سازمان صنایع دستی ازسوی سازمان مدیریت و برنامهریزی به ما ابلاغ شد. البته سازمان صنایع دستی، بودجهی خود را میآورد هرچند از نظر مدیریتی باری بر دوش ما اضافه میشود ولی نگرانی خاصی دربارهی آن وجود ندارد.
وی مهمترین اقدامی را که در حوزهی میراث فرهنگی باید انجام شود، مستندسازی آثار تاریخی و مشخص کردن جایگاه آنها در دورهی زمانی خودشان دانست و افزود: خطای بزرگی که رخ داده، این است که تصور میشود، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری میتواند بار سنگین حفاظت از آثار تاریخی را به مقصد برساند؛ این امر، از زاویههای مختلف، امری ملی است و به یک دستگاه یا ادارهی خاص مربوط نمیشود.
او ادامه داد: بهصرف داشتن یک دستگاه نمیتوان مسوولیت حفاظت آثار تاریخی را ازسوی مردم و دولت به آن واگذار کرد؛ ولی اکنون چنین اتفاقی افتاده است که باید اصلاح شود.
وی با بیان اینکه حدود 16 هزار اثر در فهرست آثار ملی ثبت شدهاند و این رقم، فاصلهی زیادی با حدود یک میلیون اثر تاریخی موجود در کشور دارد، گفت: ثبت یک اثر در فهرست آثار ملی فقط از جنبهی حقوقی و دفاع از آن در دادگاهها ارزش ندارد، بلکه ثبت، مقدمهای برای حفاظت و معرفی اثر است. ازسوی دیگر، پس از ثبت هر اثر باید از آن حفاظت و حریم آن و گاهی کل بنا از مالک خریداری شود.
به گفته مشایی، کلاهی که بر سر میراث فرهنگی رفته، این است که فکر میکنند سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تشکیل شده و متولی حفاظت و نگهداری از همهی آثار تاریخی است. بر اساس بررسیهای انجامشده، حدود 13 هزار اثر در فهرست آثار ملی ثبت شدهاند که خرید حریم شاخصترین آنها به حدود 800 تا 900 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد. در حالی که کل بودجهی سازمان، 110 میلیارد تومان است.
وی با اشاره به اینکه بافتهای تاریخی چالشهایی جدی دارند که اگر به آنها رسیدگی نشود از بین میروند، تصریح کرد: بافتهای تاریخی سرمایههای عظیمی هستند که با سرعت هرچه تمامتر در گذر زمان در حال نابودی هستند. بهعلاوه، زلزله، سرما، گرما و باران نیز بخش مهمی از بافتهای تاریخی را تخریب میکنند و دخالتهای مدیریتی که از غفلت یا ناچاری انجام میشود، بافتهای تاریخی را با خطر روبهرو میکند. در این میان، احیای یک بافت تاریخی 500 هکتاری، برنامهریزی ملی میخواهد.
او اضافه کرد: بافتهای فرسوده در شهرها با بافتهای تاریخی درهم تنیدهاند و شهرداران نیز بهدنبال احیای بافتهای فرسوده هستند که دلایل محکمهپسندی نیز دارند. البته سازمان جلو بسیاری از مسائل را گرفته است؛ ولی تعرضهای مخفیانه که زیر ستونهای گلی بنایی آب میاندازند یا عوامل طبیعی مانند باران و زلزله نیز وجود دارند.
مشایی بیان داشت: به تدریج سازمان با این مشکل روبهرو میشود که اگر برای حفاظت و خرید حریم بودجه ندارد، پس بناهای را در فهرست آثار ملی ثبت نکند؛ این مساله، سازمان را تحت فشار قرار میدهد و نتیجهی آن تغییر سیاستها خواهد بود.
معاون رییس جمهور در ادامه راه حل این مشکلات را قرار دادن دیگر دستگاهها در زیر بار مسوولیتهای سازمان میراث فرهنگی و گردشگردی دانست و افزود: اکنون سازمان، یک دستگاه در مقابل دیگر دستگاهها شده است. لذا دولت باید دستگاههای منطقهیی را موظف کند که سیاستهای سازمان را مبنی بر ثبت، حفاظت و آزادسازی آثار تاریخی بپذیرند و از منابع کل کشور بودجهی آن را تامین کنند. به این ترتیب، شهرداریها، استانداریها، سازمان محیط زیست، نمایندگان مردم و... مسوول تحقق سیاستهای میراث فرهنگی در استانها میشوند.
وی رخ دادن چنین اتفاقی را بزرگترین رویداد در این حوزه دانست و بیان داشت: تشکیلاتی مدیریتی در دست طراحی است که همهی مسوولان کشور را برای اجرای سیاستهای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تحت پوشش خود قرار دهد.
مشایی در ادامه سخنان خود درباره بهرهبرداری از آثار تاریخی تاکید کرد: بدون بهرهبرداری از بناهای تاریخی باید فاتحهی آثار را خواند و این بهرهبرداری اجتنابناپذیر و نپرداختن به آن غفلت است؛ چراکه آثار با اجازهی کاربری زنده میمانند. به همین منظور، دولت طرح تشکیل صندوق مرمت آثار تاریخی را تصویب کرد و اکنون صندوق در مرحلهی راهاندازی است. پس از آن، بخش خصوصی به شرط حفاظت از آثار، مجوز بهرهبرداری از آنها را دریافت میکند.
مشایی بحث مطرحشده ازسوی نمایندهی مرودشت را مبنی بر اینکه سازمان باید پاسخگوی اعتبارات دریافتی برای احیای مجموعهی تخت جمشید (پارسه) باشد ، «خبر کهنه» نامید.
در این نشست، معاون فرهنگی و ارتباطات علیرضا سجادپور و مدیر روابط عمومی محمدرضا مهراندیش نیز گزارشهایی از برنامههای در دست انجام برای هفتهی میراث فرهنگی و روز جهانی موزه، ارایه کردند.
علیرضا سجادپور در سخنانی به این مطلب اشاره کرد که من خودم را موظف کردهام تا پایان امسال، همهی موزههای کشور مدرن شوند.
رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز در این نشست، اظهار داشت: تعداد 776 هنرمند درخواست داده بودند که درجهی هنری و علمی آنها تعیین شود که از آن میان، 53 نفر برای دریافت درجهی یک هنری انتخاب شدهاند که با حضور رییس جمهور نشان آنها اهدا میشود. همچنین از خادمان میراث فرهنگی و درگذشتگانی مانند سیدهادی میرمیران و کازرونی در همان برنامه تجلیل میشوند.
وی ادامه داد: در هفته میراث فرهنگی، کارگاه ملی مرمت گشایش مییابد. همچنین پژوهشگاه آمادگی خود را اعلام کرده است که به مردم آموزش دهد تا از آثار تاریخی که در اختیار دارند، حفاظت کنند. به علاوه، کمیتهای در حوزهی میراث معنوی تشکیل شده که فعالیت خود را آغاز کرده است؛ تعداد آثار حوزهی میراث معنوی اگر بیشتر نباشد، کمتر از آثار ملموس نیست. لذا بهدنبال این هستیم که فهرستی را از آثار قابل ثبت در فهرست جهانی تهیه کنیم.
سیفالله امنیان نیز در این نشست، اظهار داشت: شناسایی، بررسی، حفاظت و معرفی آثار تاریخی مهمترین وظیفهی سازمان است. همچنین تعداد اثر غیرمنقول در کشور وجود دارند که بررسی آنها نیز آغاز شده است. ضمن آنکه مقاومسازی بناهای تاریخی در برابر زلزله، جزو برنامههای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است.
معاون حفظ و احیای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اضافه کرد: تدوین دایرهالمعارف بناهای تاریخی نیز در دستور کار سازمان است.