نگاهی به نمایش «مثل آب برای شکلات»

حکایت عشق نافرجام، از آمریکای لاتین تا ایرانشهر

ابراهیم پشت کوهی، کارگردانی است که با اقتباس از آثار ادبی و رمان‌های مشهور دنیا نمایش‌های خود را روی صحنه می‌برد. گاه ممکن است اقتباس ادبی از اقلیم و فرهنگی به سرزمین و تمدنی دیگر وارد شود و مردمی با آداب و رسوم خاص مورد توجه مردمی با باور و عقایدی متفاوت قرار گیرند. در این میان سهم نویسنده اقتباس‌گر بسیار تأثیرگذار است.
کد خبر: ۹۳۹۸۸۲

تعهد و آگاهی او از انجام کاری که می‌خواهد به آن بپردازد، از اهمیت بسزا برخوردار است. نویسنده ناگزیر قابلیت‌های بالقوه یک داستان ادبی را درمی‌یابد و در تغییر و تحول و دگرگون‌سازی آن به درام اهتمام می‌ورزد. مهم‌ترین عنصر داستان را که همانا خیال‌پردازی و ذهن‌گرایی است با سنگ محک خود به عنصر خلاقه صوت و تصویر بدل می‌کند و از آن اثری درخور می‌سازد. برخلاف باور و عقیده عده‌ای که می‌گویند اثر اقتباسی (اینجا منظور آثار دراماتیک است) همواره نازل‌تر و سطحی‌تر از اثر اولیه است، نگارنده معتقد است، قیاس‌هایی از این دست صبغه علمی نداشته و ندارد، زیرا خیلی از شاهکارهای دراماتیک دنیا برگرفته از رما‌ن‌ها و داستان‌ها و در یک جمله ادبیات داستانی دنیاست و در پاره‌ای موارد گاه یک اثر دراماتیک، اقتباسی ارزنده و والاتر از نمونه ادبی اولیه و بسیار درخور توجه و اعتناست. ادبیات دراماتیک گونه‌ای از بدنه بزرگ ادبیات است و نمی‌توان آن دو را براحتی از یکدیگر جدا دانست و از سویی باید به یاد داشت که یک اثر اقتباسی دراماتیک زمانی می‌تواند ارزشمند و به گونه‌ای مستقل از نمونه ابتدایی و ادبی خود باشد که رد پا و امضای نویسنده در آن نمایان باشد. نویسنده باید توانایی‌ خود را که خاص شخص اوست در نوشته‌هایش بروز دهد و با کاستن از افزودنی‌های هنری و با قلب درونمایه، جایگاه خود را به ‌عنوان نویسنده خلاق مقتبس به تثبیت رساند.

مثل آب برای شکلات ‌براساس رمان لورا اسکوئیل، نویسنده آمریکای جنوبی نوشته شده است. این اثر در راستای تجربه‌های قبلی کارگردان به منظور ساخت فضای رئالیسم جادویی و تلفیق فرهنگ جنوب ایران با فرهنگ داستانی نمایشنامه شکل گرفته است. پشت کوهی سعی دارد، از قرابت فرهنگ آمریکای لاتین و جنوب ایران بهره برده، با تلفیق موسیقی و نمایش، از لهجه جنوبی دو شخصیت کمیک اثر در فضای صحنه استفاده کند.

نمایش مثل آب برای شکلات،‌ داستان عشق‌های نافرجامی است که در تقابل با سنت و رسوم خانوادگی رنگ می‌بازد. در جنوب مکزیک رسمی وجود دارد که بر اساس آن، دختر خانواده تا زمانی که مادرش زنده است،‌ حق ازدواج ندارد. تی‌تا، دختر کوچک ماما النا عاشق می‌شود و مادر اجازه ازدواج آنها را نمی‌دهد و در نهایت، دختر بزرگ خانواده با معشوق تی تا ازدواج می‌کند. ازدواجی تلخی که به نابودی می‌انجامد. در کنار این داستان، جنگ، تجاوز، مرگ و فروپاشی خانواده نیز مطرح می‌شود.

پشت کوهی در صحنه‌هایی از اجرا، خلاقیت خاصی در به نمایش درآوردن مرگ، جنگ و تجاوز دارد و با تلفیق نمایش به همراه موسیقی زنده که آن هم ترکیبی از موسیقی آمریکای لاتین و جنوب ایران است، درام را پیش می‌برد.

از ایده‌های دیگر این تئاتر می‌توان به تعارف شکلات داغ به تماشاگران در ابتدای نمایش، نمایش عروسکی، شریک کردن تماشاگران در اجرا و جایزه دادن یک شیشه ترشی به تماشاگران، استفاده از بخار و دود، نحوه نشان دادن مرگ و نحوه نشان دادن تجاوز اشاره کرد.

بازی‌های «مثل آب برای شکلات» دور از انتظار است. رویا نونهالی که بازیگر شناخته شده این نمایش است، جز چند صحنه ابتدایی، در به نمایش درآوردن اقتدار و دیکتاتوری شخصیت مادر النا، تا حدودی موفق است اما بازیگران دیگر تقریبا از پس این نمایش پر تحرک و پویا برآمده‌اند. دو شخصیت کمیک نمایش بخوبی می‌توانند از مخاطب خنده بگیرند و در کنار بازیگری، به نواختن گیتار و خواندن آواز نیز می‌پردازند. بازیگرانی که در کارهای ابراهیم پشت کوهی، حضور ثابتی دارند و از اعضای اصلی گروه تئاتر تی تووک هستند؛ گروهی که از سال 1376 کار خود را آغاز کرده است.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها