هلال ماه در آب و آینه

یکی از رسومات این ماه پرفیض در استان ما، خانه‌تکانی و غباروبی است که توسط افراد منزل یا با کمک همسایگان انجام می‌شود و نزدیکان و بستگان یک خانواده با جمع شدن کنار هم برای برگزاری این ماه برنامه‌ریزی می‌کنند.

صله رحم و با هم بودن یکی از زیبایی‌های ماه صیام و روزه‌داری است. در ماه مبارک رمضان از غذاهای محلی مانند آش کاره، کله جوش یا آش دوغ استفاده می‌شود و در هر خانه‌ای که غذای محلی طبخ شود، همسایه‌ها نیز از آن بهره می‌جویند که به زبان بومی استان به آن «کاسه بهری» گفته می‌شود.

از آنجا که استان کهگیلویه و بویراحمد، استانی عشایرنشین با بافتی قومی و عشیره‌ای است، طبق آنچه سینه به سینه نقل شده، عشایر نیز در روزه‌داری، آداب و رسوم خاص خود را داشته و دارند. به گفته الیاس چراغ‌زاده، مدیر ستاد اقامه نماز استان، اولین مساله برای روزه‌داری عشایر، قبل از پیدایش ساعت و رادیو، سختی تشخیص ماه بود. معمولا در بین عشایر، افراد باسواد به عنوان ملا مکتبی وجود داشت که با توجه به کتاب‌های قدیم مثل تقویم نجومی، محرم‌نامه و حاشیه‌های قرآن ماه‌ها را رصد می‌کردند و به مردم اطلاع می‌دادند.

دومین مساله، تشخیص ابتدا و انتهای ماه بود که معمولا معتقد بودند هلال ماه باید رؤیت شود و برای این کار مثل امروز که گروه‌های استهلال برای دیدن ماه با تلسکوپ و دوربین‌های پیشرفته به تجسس می‌پردازند، در گذشته با رفتن به قله کوه یا پر کردن تشتی پر از آب و قرار دادن آن در جهت مغرب یا استفاده از آینه به جست‌وجوی ماه می‌پرداختند.

سحر بیضایی

جام‌جم کهگیلویه و بویراحمد