شمشیر سوریه از رو یا در غلاف

"نظام نوین جهانی مورد نظر قدرتهای بزرگ در واقع مفرح و فرح نوین جهانی است."کشتی سوریه همچنان در توفانی از توطئه ها در حرکت است و سخنان اخیر بشار اسد ، رئیس جمهور این کشور در همایش سالانه اتحادیه حقوقدان های عرب در دمشق ، بیانگر عمق فشاری است که سوریها با آن مواجهند....

کد خبر: ۸۶۷۲۵

آن هنگام که فرآیند صلح خاورمیانه در دهه 1990 ، به دنبال جنگ نفت و آزادسازی کویت از اشغال ارتش صدام آغاز شد ، سوریه نیز به اجبار در چرخه نظم نوین جهانی "بوش پدر" قرار گرفت . سکانداری سوریه آن زمان بر عهده حافظ اسد ، رئیس جمهور فقید سوریه بود ، رئیس جمهوری که از وی به عنوان سیاستمداری حاذق و بندباز یاد می شد و این که هیچ گاه بهانه به دست دشمن نمی داد. افسری که طلایه دار جنگ رمضان در سال 1973 بود و سوریه را در خط مقدم نبرد در جبهه های سیاسی - نظامی ضدصهیونیستی ، حتی پس از پیمان کمرشکن کمپ دیوید، راهبری کرد. زمانی هم که نخستین مذاکرات مستقیم و رودرروی اعراب و اسرائیل در اکتبر سال 1991 در مادرید اسپانیا برگزار شد ، این بار سوریه در جبهه مذاکرات رودررو با اسرائیل قرار گرفت تا حقوق غصب شده خود را پس از چند دهه از اشغالگران مطالبه کند.یعنی مطالبه ارتفاعات سوق الجیشی و استراتژیک جولان ، ارتفاعاتی که در جنگ ژوئن در سال 1967 به اشغال ارتش اسرائیل درآمد و اهمیت آن اشراف این ارتفاعات بر بیروت ، دمشق و تل آویو است !
هر چند که زیاد طول نکشید تا شکاف در جمع به ظاهر متحد عربی ، یعنی اردنیها ، فلسطینی ها ، سوریها و لبنانی ها خود را نشان دهد و با جدا شدن هیات فلسطینی از جمع مذاکره کننده و امضای پیمان اسلو، میان عرفات و اسحاق رابین در سال 1993 ، نخستین ضربه ، اما مهلک به مذاکرات وارد آمد. بدنبال آن نیز اردن شتاب زده به این روند پیوست و با امضای صلح جداگانه با اسرائیل در سال 1994 ، سوریه و لبنان را در این آوردگاه تنها رها کرد. به این ترتیب در سالهای نخست مذاکرات ، دمشق و بیروت در تیررس امریکا و اسرائیل قرار گرفتند. آن هم در شرایطی که باوجود جاری بودن سیاست تفرقه ، اتحاد لبنان و سوریه ، بسیاری از سناریوهای طراحی شده را خنثی می ساخت . تاکید دولتمردان دمشق بر عدول نکردن از خطوط قرمز و آرمانی خود یعنی جولان و مخالفت با درخواست ناعادلانه اسرائیل در خصوص چشم پوشی از جولان ، از این پس سیاستمداران دمشق و تل آویو را خصمانه تر رویاروی یکدیگر قرار می داد. در لبنان نیز اوضاع به همین منوال پیش رفت . تاکید دولتمردان لبنان بر آزادسازی جنوب لبنان که از سال 1982 در اشغال ارتش اسرائیل بود و حمایت و پشتیبانی همه جانبه از جنبش مقاومت ملی - اسلامی لبنان که طلایه دار آن حزب الله لبنان بود. 2 کشور سوریه و لبنان را جدای از مناسبات سنتی خود به یکدیگر نزدیک تر می ساخت . تا آن هنگام که فتح باشکوه مقاومت به وقوع پیوست و ارتش اسرائیل پس از 22 سال اشغال جنوب لبنان در سال 2000 در زمان نخست وزیری ایهود باراک از جناح چپ ، شبانه و مفتضحانه از جنوب فرار کرد و رسما به به عجز خود در مقابله با جنبش مقاومت لبنان اعتراف کرد. ماشین جنگی اسرائیل در برابر مبارزان لبنانی متوقف شده بود. همزمان نیز قطار صلح پس از یک دهه از مسیر خود خارج شد و منطقه در آستانه انتفاضه مسجدالاقصی قرار داشت . بحران به داخل کابینه های اسرائیل سرایت کرده بود و سقوط پیاپی کابینه ها ، اوضاع داخل اسرائیل را پیچیده کرده بود. در چنین شرایطی شکست اسرائیل در لبنان ، شکست اسرائیل در اراضی اشغالی فلسطین و شکست در به سازش کشیدن حافظ اسد ، رئیس جمهور سوریه ، فصل مشترکی را پدید آورد تا سناریوی از رده خارج "نظم نوین جهانی" بوش پدر ، جای خود را به طرح "خاورمیانه بزرگ" بوش پسر دهد. هر چند عمر حافظ اسد مجال نداد تا وی شاهد وقایع قرن بیست و یکم باشد ، اما جانشین و فرزند وی بشار اسد با به دست گرفتن سکان اداره سوریه در خطیرترین زمان موجود، میراث دار حکومتی در آتشفشان قدرتمداری جهان گردید. کشیدن خط تفرقه میان لبنان و سوریه نیز در راستای 2 هدف از همان ابتدا به اسد میدان تحمیل شد.
نخست : به زانو درآوردن سوریه و
دوم : حذف جنبش مقاومت حزب الله لبنان.
خط توطئه نیز بسیار حساب شده با زمزمه خروج ارتش سوریه از لبنان آغاز شد و با توطئه ترور رفیق حریری و صدور قطعنامه های 1559 ، 1636 و 1644 شورای امنیت علیه سوریه پررنگ شد. روشن است که سوریه اولین و آخرین ایستگاه توطئه مشترک واشنگتن - تل آویو نخواهد بود. نظام اصلاحات در سوریه هر چند لنگان لنگان به حرکت خود ادامه می دهد ، اما شتاب توطئه ها بی حساب است. از این رو هر حرکت سوریه در بازی قدرت جهانی می تواند تعیین کننده باشد. اینجا آخر خط است بستن شمشیر از رو یا در غلاف . چون ظاهرا زبان سیاست مدارانه حافظ اسد در قرن بیست ویکم میلادی دیگر به گوش سیاستمداران غرب کارگر نیست
.... و به قول هملت
بودن یا نبودن
مساله این است