ولادت شیخ مفید(ره)

11ذیقعده سال 336 یا 338 هجری قمری معلم روستای عکبرا (حوالی بغداد) به نام ، محمد بن نعمان صاحب پسری شد که او را محمد نام نهاد.

کد خبر: ۸۲۸۲۴

از همان ابتدا محمد به اعتبار شغل پدرش به ابن معلم مشهور شد و بعدها از سوی مولا و امام زمانش (عج)، شیخ مفید لقب گرفت.
محمد در کودکی همراه پدرش به بغداد آمد و نزد ابوعبدالله حسین بن علی معروف به جعل ، تحصیل را آغاز نمود و با پشتکار و علاقه از محضر اساتیدی چون ابن ابی عقیل و ابن قولویه قمی ، شیخ صدوق ، ابن ولید قمی ، ابن جنید اسکافی و... بهره جست و در علم کلام و فقه تبحر یافت و در عصر خویش به مرجعیت تقلید شیعیان نایل آمد.
در آن روزگار به علت روی کار آمدن دولت مقتدر آل بویه ، شیعیان از آزادی و احترام برخوردار شدند و وجود شخصیت فرزانه ای چون شیخ مفید، برارزش و اعتبارشان افزود.
شیخ ، شیعیان را از پراکندگی نجات داد و محله «گرخ» (بر وزن شهر) را مرکز شیعیان قرار داده و خود در همانجا می زیست و در مسجد «براثا» که هم اکنون نیز برپاست ، تدریس می کرد.
با آن که علم کلام پیش از شیخ مفید در میان شیعیان رواج داشت ، اما به علت اختناق حاکم بر آن روزگار، این امر از مرحله تالیف و تدوین کتاب فراتر نمی رفت.
پیش از مفید، شیخ صدوق سبک ساده ای در تصنیف و تالیف پدید آورد و بر همان مبنا کتاب نوشت و فتوا داد. شیخ مفید نیز راه استادش را پی گرفت و کتابی در اصول فقه تدوین نمود که شامل تمامی مباحث آن بود، او ابواب فقه را با دقت مورد تجزیه و تحلیل قرار داد و از پراکندگی بیرون آورد، سپس هر مطلبی را در جای خود قرار داد و راه استفاده احکام را روشن ساخت.
او بااستفاده از مبانی علم کلام و اصول فقه ، راه بحث و استدلال را به روی شیعیان گشود و با توجه به رونقی که این علوم در میان دانشمندان اهل سنت یافته بود، فقها و متکلمین زیادی به بغداد آمدند و به مباحثه و مناظره پرداختند.
یکی از بزرگترین شخصیت های شیعه ، شیخ طوسی که از شاگردان شیخ مفید است ، درباره اش چنین می نویسد: «در فقه و کلام بر هر کس دیگر مقدم بود... حافظه خوب و ذهن دقیق داشت و در پاسخ به سوالات حاضر جواب بود.»
ابویعلی جعفری ، شاگرد و داماد شیخ می گوید: «او اندکی از شب را می خوابید و باقی شبانه روز را نماز و قرآن می خواند، مطالعه می کرد، درس می گفت...»
ابن شهرآشوب از دیگر دانشمندان شیعه ، عقیده دارد که حضرت صاحب الزمان (عج) او را ملقب به شیخ مفید نموده است.
علاوه بر دانشمندان شیعه ، بزرگان اهل سنت نیز از او به نیکی یاد کرده اند، از جمله ابن عماد خسلی می گوید: «شیخ مفید، رئیس بخش فقه و کلام و مباحثه بود، با پیروان هر عقیده به مباحثه می پرداخت ، بسیار اهل خشوع و تهجد و نماز و روزه بود، زیبا لباس می پوشید، صدقه فراوان می داد، چهارشانه ، لاغر و گندمگون بود، رحمت خدا بر او باد.»
از او بیش از 200جلد کتاب در موضوعات گوناگون به یادگار مانده است. چهره های برجسته ای چون سید مرتضی علم الهدی ، سید رضی (شارح نهج البلاغه)، شیخ طوسی ، ابوالعباس نجاشی و... شاگردان وی بودند.
متاسفانه مناظرات شیخ مفید وآزادی که شیعه در دوران آل بویه یافت ، چندان هم پایدار نماند زیرا بعد از عضدالدوله ، فرزند و جانشینش بهائالدوله ، سنی و شیعه را از اظهار مذهب خود منع کرد و چندین بار شیخ مفید را دستگیر و تبعید ساخت.
شیخ ، سال 413هجری قمری پس از 77سال عمر بابرکت ، در اواخر ماه رمضان درگذشت.
پیکرش ، در حرم مطهر امام جواد (ع)، پایین پای آن حضرت و نزدیک قبر استادش ابن قولویه مدفون شد.