گروگانگیری زائران عتبات عالیات در سفر

مساله سرگردانی مسافران عتبات عالیات هر از چند گاهی گریبانگیر زائران کاروان‌هایی می‌شود که به شوق زیارت تربت پاک امیرمؤمنان و فرزندان شهیدش، رهسپار عتبات عالیات می‌شوند، ولی گاهی سرنوشت این عزیزان به افرادی ‌سپرده می‌شود که برایشان فقط کسب درهم و دینار اهمیت دارد.

آژانس‌های مسافرتی خصوصی، مجوزهای لازم را از سازمان گردشگری و حج و زیارت برای اعزام مسافر دارند و از این مجوزها برای برگزاری انواع تورهای زیارتی و سیاحتی استفاده می‌کنند، ولی متأسفانه قانون فقط تا مرحله صدور مجوز اعمال می‌شود و پس از آن هیچ نظارتی به عملکرد آژانس‌ها نمی‌شود. بسیاری از هموطنان ما به وعده‌ آژانس‌ها در قبال هماهنگی‌های انجام شده جهت رفت و برگشت و اسکان و غذا و مسافرت‌های داخلی در عتبات اطمینان کرده و به‌صورت خانوادگی اقدام به ثبت‌نام در آژانس‌های مسافرتی می‌کنند.

چندی قبل توفیق زیارت حرمین شریفین همراه کاروان 86 نفره به وسیله شرکت دارای مجوز (اسم شرکت محفوظ است) سازمان میراث فرهنگی و گردشگری حاصل شد. پس از ورود به نجف اشرف در محل اقامت حضور یافتیم که هیچ شباهتی به هتل نداشت بلکه مسافرخانه‌های درجه چندم ایرانی به مراتب خیلی بهتر از محل اقامت ما بود ولی اعتراض زائران در این خصوص کارساز نشد.

در روز عزیمت به ایران بلیط پرواز از فرودگاه نجف به تهران را داشتیم و مسافران چمدان‌های خود را بسته و اتاق‌ها را خالی کرده و در خیابان حضور داشتند. یکدفعه راهنمای ایرانی اعلام کرد مباشر عراقی گذرنامه‌ها را از متصدی هتل اخذ و به جای نامعلومی برده و گفته که شرکت ایرانی مبلغ 240 میلیون تومان به وی بدهکار است و باید به حساب او مبلغ مذکور واریز شود تا گذرنامه‌ها را تحویل دهد. هرچه با مدیر شرکت ایرانی در تهران تماس گرفته شد و به وی گفتیم سریع مشکل را حل کرده و با طرف عراقی نیز مذاکره کند نتیجه‌ای نداشت و اخذ گذرنامه‌ها ممکن نشد. به همراه چند نفر از زائران به کنسولگری ایران در کربلا مراجعه کردیم در کنسولگری به ما اجازه ورود ندادند و فقط یک نفر از ما موفق شد برای حل مشکل داخل برود. آنجا اعلام شد به ما ربطی ندارد و به نماینده سازمان حج (شرکت شمسا) مراجعه کنید و آنجا هم با این بهانه که شرکت‌های وابسته به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مربوط به سازمان حج نمی‌شود از زیربار مسئولیت طفره رفتند.

برخورد بد میزبان یک طرف اما این عدم مسئولیت‌پذیری مسئولان ایرانی بود که صدای زائران را درآورد و این موضوع جای بسی تأسف دارد.

در واقع برخی مجرمان عراقی با همکاری شرکت‌های سودجوی ایرانی به‌طور عمدی یا احیانا غیرعمدی 86 نفر زائر ایرانی را گروگان گرفته و خانواده‌های منتظر نیز در دلهره و اضطراب به سر می‌بردند. اضطراب و نگرانی نزد خانواده‌های زائران بیشتر از خود زائران بود. زائران به حرم امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) پناه بردند و از آنان امداد خواستند. هرکس به طریقی که می‌توانست به مسئولان ذی‌ربط کشورمان اطلاع داد ولی دریغ از یک اقدام. 86 نفر را به چه کسانی ‌سپرده‌اند!؟ در هر صورت با گذشت سه روز، خبری از واریز بدهی مورد ادعای طرف عراقی از شرکت ایرانی نشد و مدیرعامل شرکت ایرانی نیز حاضر به عزیمت به عراق نشد تا مشکل زائران را حل کند. در این زمان خانواده‌های مضطرب ایرانی در مقابل شرکت ایرانی در تهران تجمع کردند ولی آنان را با وعده‌های بی‌اساس که مدیر شرکت به عراق رفته تا مشکل را حل کند به خانه‌هایشان راهی کردند.

مباشر عراقی بعد از سه روز مذاکره پیشنهاد می‌دهد که ما هزینه هتل اقامت خود را در کربلا پرداخت کرده و گذرنامه‌هایمان را دریافت کنیم. 54 نفر قبول می‌کنند و مبلغ ده هزار دلار با سختی توسط زائران پرداخت می‌شود و پنج نفر نیز با وساطت دفتر آیت‌الله سیستانی گذرنامه‌های خود را اخذ می‌کنند، پس از اخذ گذرنامه‌ها و بعد از گذشت سه روز از اتفاق خیانت در امانت گذرنامه‌ها نماینده‌ای از کنسولگری در هتل حاضر و طرف عراقی بقیه گذرنامه‌ها را تحویل می‌دهد و مسئول ایرانی بدون این‌که در خصوص ده هزار دلار پرداختی زائران و برخورد با عاملان قضیه و تهیه بلیط هواپیما برای عده‌ای پیرمرد و پیرزن، خردسال و مریض کاری بکند با این جمله که شما نمی‌توانید در اینجا کاری بکنید اعلام داشتند از طریق زمینی از کشور عراق خارج شوید و بروید.

چرا از حقوق زائران ایرانی نمی‌توانیم در عراق دفاع کنیم؟ خسارت مالی و معنوی به اتباع ایرانی را چه کسی پاسخگو و پرداخت می‌کند؟ چرا شأن ایرانی را پایین می‌آوریم؟ چرا به ایرانی بها نمی‌دهیم؟ سازمان حج که متولی زیارت عتبات عالیات است چرا از زیر مسئولیت طفره می‌رود؟ آیا به صرف این‌که شرکت وابسته به سازمان جهانگردی و ایرانگردی است و مجوز را از سازمان دیگر اخذ کرده بهانه خوبی است؟

تعطیلی عمره یکی از کارهای مهم بود که باید عملی می‌شد، اگر مسائلی که در عراق اتفاق می‌افتد رسانه‌ای شود وضع آن بهتر از عربستان نیست، در ایامی که ما در عراق بودیم شنیده شد عده‌ای قصد ربودن زوج جوان ایرانی را داشته اند که خوشبختانه به نتیجه نرسیده بودند. باید بدانیم حرمت یک ایرانی حرمت کل ایران است و شکستن حرمت یک ایرانی، شکستن حرمت کل ایران است.

علی وسیله ایزدموسی - بازپرس دادسرای عمومی و انقلاب تهران