کشف رابطه ژنتیکی میان خلاقیت و جنون

خیلی‌ها می‌گویند افرادی که خلاق‌ترند در حال مبارزه با اهریمنی در ذهن خود هستند. حتی در افسانه‌های سنتی یونان هم اشاره شده نبوغ و خلاقیت معمولا با بروز بیماری‌های روانی همراه است. اکنون نتایج مطالعه‌ای جدید ـ که در مجله نیچر نوروساینس منتشر شده ـ حاکی از این است که استعداد، خلاقیت و اختلالات روانی ممکن است در ریشه‌های ژنتیکی اشتراکاتی داشته باشند. این تحقیق کالج کینگز لندن نشان می‌دهد افزایش احتمال پیشرفت اسکیزوفرنی و اختلالات دو قطبی در فرد را می‌توان با بررسی این که آنها چقدر خلاق هستند، پیش‌بینی کرد.

کد خبر: ۸۰۹۲۱۹

در حالی که محققان معتقدند ارتباطی در این میان می‌تواند وجود داشته باشد، برخی منتقدان می‌گویند این ارتباط بسیار کم است و ارزش نگرانی ندارد. به عبارت دیگر، توانایی پیش بینی اختلالات روانی از روی خلاقیت بسیار محدود است. دانشمندان در این تحقیق، اطلاعات ژنتیکی 86 هزار ایسلندی را مورد مطالعه قرار دادند. آنها دریافتند زمانی که تغییرات ژنتیکی خاصی کنار هم دیده می‌شود، ترکیب آنها می‌تواند علتی برای پیش‌بینی اختلالات روانی باشد. این ترکیبات به‌طور متوسط خطر احتمال ابتلا به اسکیزوفرنی را دو برابر و احتمال ابتلا به اختلالات دو قطبی را تا 30 درصد افزایش می‌دهند.

محققان سپس میزان شیوع این ژن‌ها را در افراد خلاق بررسی کردند. آنها از میان نویسندگان و بازیگران انتخاب شده بودند. پس از بررسی وقوع این‌ گونه‌های ژنی در جامعه نمونه، محققان گزارش کردند میزان حضور این گونه ژن‌ها در افراد هنرمند در مقایسه با افراد معمولی افزایش 17 درصدی نشان می‌دهد. محققان سپس مطالعات خود را گسترش داده و 35 هزار هلندی و سوئدی را بررسی و مشاهده کردند که این افراد هم 25 درصد احتمال بیشتری برای داشتن چنین تغییراتی دارند. در آن زمان این افراد از طریق پرسشنامه جذب شدند و احتمال آن که خلاق باشند، وجود داشت.

رابرت پاور، از محققان مشارکت‌کننده در این مقاله می‌گوید: با دانستن این که چه اشتراکاتی از لحاظ زیست‌شناسی میان رفتارهای سالمی مانند خلاقیت با بیماری‌های روانی وجود دارد، می‌توانیم درک بهتری از فرآیند‌های فکری که منجر به بیمار شدن یک فرد می‌شوند، داشته باشیم و متوجه شویم چگونه مغز ممکن است مسیر اشتباه را طی کند. یافته‌های ما نشان می‌دهد افراد خلاق ممکن است زمینه و آمادگی ژنتیکی برای تفکری متفاوت داشته باشند.

البته داده‌ها در این خصوص چندان قوی و قابل اتکا نیست. تغییرات ژنتیکی آنالیز شده تنها در 6 درصد موارد ابتلا به اسکیزوفرنی و در یک درصد موارد ابتلا به اختلال دوقطبی را توجیه می‌کند. همان تغییرات ژنتیکی تنها 2 درصد از تغییرات مشاهده شده در افراد خلاق را توجیه می‌کند. دیوید کاتلر، متخصص ژنتیک از دانشگاه اِموری که در این تحقیق مشارکت نداشت، می‌گوید: داده‌های جمع‌آوری شده در این تحقیق بخش بسیار جزئی از این ارتباط را مشخص می‌کند. دیگر متخصصان هم اشاره می‌کنند تعریف علمی خلاقیت به این معنا که شما به یک جامعه هنری تعلق دارید یا خیر، بسیار ضعیف است. حضور در یک جامعه و اشتغال به شغلی خلاقانه مانند بازیگری لزوما به معنای خلاق بودن فرد نیست و عدم اشتغال به آن هم به معنای فاقد خلاقیت بودن نیست. همچنین این تحقیق از این واقعیت چشم پوشی کرده که بسیاری از بیمارستان‌های روانی از هنر به عنوان درمانی برای بیماران استفاده می‌کنند. این واقعیت که بیماران اختلالات روانی ممکن است بعدها به سمت مشاغل خلاق روی بیاورند می‌تواند این داده‌ها را نامتوازن کند.