رویکرد دوگانه یک باستان‌شناس خارجی

او به ایران آمد و تا سال 1386 چند فصل در جنوب ایران مشغول کاوش و مطالعات باستان‌شناسی شد، اما در چند مقاله و تجدید چاپ کتابش باز هم از همان نام مجعول استفاده کرد. هر چند خودش می‌گوید این اقدام برخلاف میل باطنی‌اش بوده، ولی پرسش اینجاست که آیا از نظر اخلاقی یک پژوهشگر باید به خواسته‌های نامشروع دیگران تن بدهد؟ برخی از باستان‌شناسان با اعتراض به این اقدام پاتس، معتقدند که نباید به او اجازه حضور در ایران داده می‌شد. آنها می‌گویند حتی نباید به او اعتماد می‌کردیم و اجازه کاوش و پژوهش در ایران را به او می‌دادیم. از سوی دیگر، تعدادی از باستان‌شناسان دخالت دادن موضوعات سیاسی در مسائل علمی را موجه نمی‌دانند و بر این باورند که شرکت او در این همایش علمی را نباید با موضوعات سیاسی خلط کرد.

با همه اینها، آیا راه اصلاح رفتار یک پژوهشگر یا استاد دانشگاه آن هم در حوزه باستان‌شناسی جلوگیری از ورود او به ایران است؟ این کار فقط باعث می‌شود آن پژوهشگر به دامان حامیان مالی ثروتمند سابقش بازگردد. ولی با حضور پاتس در ایران او از اقدامش اظهار ندامت و از مردم ایران عذرخواهی کرد. بدون شک اگر او دوباره در استفاده از یک نام جعلی برای خلیج فارس اصرار بورزد، وجهه او را در مجامع علمی خدشه‌دار خواهد شد.

کمیل انتظاری ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر