در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
تولید بذر، پشتوانه می خواهد
اگر توسعه پایدار کشاورزی می خواهیم ، تولید بذر برای اقلیم های مختلف کشورمان یک ضرورت است . سازگاری اقلیمی و حفظ کیفیت غذایی از یک سو و حفظ ژرم پلاسم بومی و عدم تهاجم گونه ها یا ارقام غیربومی از سویی دیگر، دلایل مهم و پاسخ اصلی به این سوال هستند.
اما پیش از آن شاید این سوال به ذهن متبادر شود که آیا توجه به استانداردهای پایین کاری در کشور، کشاورزی سنتی و صنعتی ما اهمیت این موضوع را درک می کند؛
آمار تولید بذر در "موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند" حاوی نکات مهمی است.
مقدار بذر توزیع شده تا 20خرداد سال جاری 300/175/2 کیلوگرم بذرمولتی ژرم ، 360/135 واحد مونوژرم هیبرید و 000/89کیلوگرم مونوژرم تکنیکی گزارش شده است.
در مجموع تقاضای بذرهای فوق به ترتیب 20، 25 و52 درصد افزایش یافته است.
طی 5سال گذشته ، تقاضا برای بذرهای مولتی ژرم ومونوژرم تکنیکی به ترتیب 50 و41 درصد کاهش یافته است ، در حالی که تقاضا برای مونوژرم هیبرید 5/10 برابر افزایش یافته است( نقل ازخبرنامه داخلی چغندر قند، شماره 3تیرماه 1384.)
آمار و ارقام فوق نشان دهنده تقاضای روزافزون بذر است که تابع رشد بخش کشاورزی در کشور است.
در عین حال کشاورزان با دقت بذرهای مورد نظر خود را انتخاب می کنند.
افزایش 5/10برابری تقاضا بذر مونوژرم هیبرید( به طور عمده وارداتی ) شاهدی قوی بر این مدعاست.
در مراجعات حضوری به مزارع نیز، درمیان کشاورزان(هم سنتی هم صنعتی ) صحبت ازکیفیت بذرهای گندم و جو یا چغندر قند توزیع شده است.
آنها به خوبی متوجه غیر یکنواختی بذرها می شوند.
بخوبی کاهش قوه نامیه ( پتانسیلی برای جوانه زدن ) را درک کرده و از ناقل بودن بذرهای بیمار شکایت دارند.
لذا چنانچه تولید بذر در داخل خواسته های آنها را تامین نکند، نمی توان از تمایل به خرید بذر خارجی ممانعت کرد.
اما مقدمه فوق نشان می دهد با وجود مسائل متعدد و پیچیده تولید بذر، ما قادر به تولید آن هستیم.
لکن نیازمند تقویت دو دسته زیر ساخت به عنوان پشتوانه های تولید بذر مرغوب هستیم :
1)زیرساخت های زیستی
اولین و مهمترین نیاز برای تولید بذر، دستیابی به منابع ژنتیکی مطلوب است.
این مهم جز با شناسایی و سپس حفظ تنوع ژنتیکی و ذخایر توارثی در عرصه های جنگلی و مرتعی و در قالب بانکهای موسوم به بانک ژن (ژرم پلاسم ) باغهای گیاه شناسی امکانپذیر نیست.
در این ارتباط تقریبا از نیم قرن پیش تاکنون عده ای از متخصصان با انگیزه های قوی و شخصی خود، اقدام به شناسایی و جمع آوری نمونه ها و بذرهای گیاهان کرده اند.
چندین بانک ژن و هرباریوم (محل نگهداری گیاهان ) در دستگاه های تحت نظر وزارت جهاد کشاورزی و وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری ایجاد شده اند که در جمع آوری و حفظ و نگهداری منابع ژنتیکی تلاش می کنند.
ایجاد ارتباط منسجم تر و تقویت و تشدید فعالیت این بانکها، همواره مورد توجه انجمن ژنتیک ایران بوده است.
علاوه برآن ارزیابی ذخایر توارثی موجود، استفاده از آنها در اصلاح نباتات و حتی جداسازی ژنهای مفید و انتقال آنها به ارقام مورد نظر، سالهاست که هدف پژوهشگران رشته های ژنتیک ، زراعت و اصلاح نباتات ، باغبانی ، زیست فناوری گیاهی و مانند آن بوده است.
در واقع انسجام زنجیره شناسایی ، جمع آوری ، حفظ و نگهداری ، ارزیابی و اصلاح و بذرگیری پشتوانه اصلی تولید بذر و کشاورزی پایدار است.
2)زیرساخت های صنعتی
وقتی بذر والد به دست آمده در طی پژوهش های شناسایی ، با اصلاح و یا دست ورزی ژنتیکی وارد چرخه تولید می شوند، باز هم نیازمند زیرساخت هایی هستند که ریشه در صنعت دارند.
به عنوان مثال ، نحوه کاشت بذرهای مادری برای تولید بذرهای درجه بندی شده از نظریکنواختی رقم یا عدم اختلاط آنها، بوجاری ( تمیز کردن بذر) و فرآیندهای مربوط، نگهداری انبوه ، بسته بندی مناسب و حتی عرضه صحیح بذرها به مناطق مختلف و کنترل کیفی بذرها و تهیه بذرهای غنی شده به وسیله مواد پوشش دهنده ضد قارچ ، ضد باکتری یا کنترل کننده زمان جوانه زنی و مانند آن ، در بازارپسندی بذرها بسیار موثر می شود.
به طور خلاصه چنانچه مایل به تولید بذر در داخل هستیم ، هم باید زیر ساخت های لازم را برای تولید بذر مرغوب فراهم کنیم و هم بتوانیم در رقابت با بذرهای وارداتی پیروز باشیم .
دکتر محمد علی ملبوبی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
