در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اهدای زندگی
فرهنگ اهدای خون سالهاست با فرهنگ ایرانی اسلامی مردم ما پیوندی عمیق برقرار کرده است. اوج این پیوند پاک و معنوی در زمان جنگ تحمیلی رخ نمایاند و پس از آن نیز در حوادث دلخراشی همچون زلزله بم متجلی شد.
اینک در آستانه 9مرداد روز اهدای خون قرار داریم و این بهانه ای شد برای گفتگو با دکتر بهرام نصری رازین استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی. ماحصل این گفتگو را می خوانید.
از فواید اهدای خون بگویید.
در مورد اشخاصی که خون خود را اهدا می کنند 2جنبه می توان در نظر گرفت. یکی جنبه اخلاقی این کار است. یعنی فردی که خون می دهد می داند که خون اهدایی او برای فردی که به این خون نیازمند است ، استفاده می شود. بنابراین از لحاظ روحی شخص ارضا می شود.
جنبه مثبت دیگری که در اهدای خون مورد توجه قرار می گیرد، جنبه جسمی آن است زیرا اهدای خون برای بسیاری از مردم مفید بوده و حتی پزشکان در بعضی موارد آن را الزامی می دانند.
لذا شخص با اهدای خون هم به سلامت خود کمک می کند و هم جان یکی از همنوعانش را به نوعی نجات می دهد. ضمن این که هنگام اهدای خون ، یک چکاپ رایگان برای فرد صورت می پذیرد و خون او از لحاظ قند و چربی و... کنترل می شود و اگر احیانا شخصی بیماری واگیرداری داشته باشد، این بیماری تشخیص داده شده و به وی اطلاع داده می شود.
در خیلی از موارد شخص مبتلا به هپاتیت Bبوده و خودش هیچ اطلاعی از این قضیه نداشته و در آزمایش ها پس از اهدای خون این بیماری مشخص شده و موجب تحت درمان قرار گرفتن فرد شده است.
خون دادن برای چه اشخاصی مفید است؛
گاهی اوقات ریه شخص دچار اشکال می شود و در نتیجه اکسیژن گیری کاهش می یابد و خون براحتی تصفیه نمی شود. در این مواقع بدن برای مقابله با کاهش سطح اکسیژن گیری تعداد گلبول های قرمز را افزایش می دهد که این امر در مغز استخوان و طحال صورت می پذیرد.
بنابراین خون فرد غلیظ می شود که در اینجا یکی از راههای برطرف کردن این غلظت خون ، خون دهی است. گاهی نیز ممکن است به عللی آب در ریه فرد جمع شده باشد که در این مواقع نیز خون دهی برای فرد الزامی است.
بعضی اوقات نیز شخص دچار نارسایی قلبی می شود که در این موارد هم چون خون بدن اضافه تر از حدی است که در بدن به گردش در آید، خون دهی لازم است.
البته در تمام مواردی که خون دهی لازم تشخیص داده می شود، خون گرفته شده الزاما قابل استفاده نیست و احتمال دارد این خون دور ریخته شود. امروزه ثابت شده که خون دادن باعث پایین آمدن چربی خون می شود و به دلیل پایین آمدن حجم خون در گردش ، بدن وادار به ساختن گلبول های قرمز تازه می شود.
اصطلاح خون گیرنده در مورد چه افرادی به کار می رود؛
اگر شخصی به هر دلیلی خون از دست بدهد و این از دست دادن خون منجر به اختلال در سیستم بدن او شود، نیازمند دریافت خون است. اگر به چنین شخصی بسرعت خون مورد نیاز رسانده نشود، دچار عوارضی می شود که ممکن است برای تمام عمر گریبانگیر وی باشد.
البته در اینجا یک استثنا هم وجود دارد. یعنی اگر فردی به طور مزمن خون از دست بدهد (از دست دادن خون بدن بتدریج صورت پذیرد) در صورتی که هموگلوبین او کمتر از 7نباشد نیاز به دریافت خون ندارد و معمولا کم خونی او از طرق دیگر علت یابی و جبران می شود.
آیا ممکن است اهدای خون برای فردی مضر تشخیص داده شود؛
بله ، در مورد کسانی که به هر علت کم خونی داشته باشند، افرادی که فشار خون پایین دارند و نیز اشخاصی که به هر علت دچار یک بیماری هستند اهدای خون به هیچ عنوان توصیه نمی شود.
ضمنا فاصله دو نوبت اهدای خون نباید کمتر از 2ماه باشد و اگر فردی تا چند ماه قبل واکسن یک بیماری را تزریق کرده باشد، حتما این موضوع را پیش از اهدای خون با مسوولان در میان بگذارد.
چه واکنش هایی ممکن است در زمان اهدای خون یا پس از آن در بدن اهداکننده صورت پذیرد؛
یکی از شایع ترین واکنش های ناخواسته نسبت به اهدای خون واکنش وازوواگال نامیده می شود که تظاهر آن به صورت ضربان قلب آهسته است.
واکنش های وازوواگال ممکن است به وسیله درد (در هنگام ورود سوزن)، ترس یا دیدن خون ایجاد شوند. گاهی اوقات هم ترس می تواند موجب افزایش دفعات تنفس و متعاقبا آلکالوز تنفسی شود و این حالت ممکن است موجب تشنج شود.
در بعضی مواقع نیز کاهش فشار خون رخ می دهد که بهترین کار در این هنگام قطع عمل خون گیری و قرار دادن ساق پاها در سطحی بالاتر از سر است که این کار باعث جاری شدن خون به سمت مغز می شود و معمولا علایم کاهش فشار خون از بین می روند.
چه آزمایش هایی روی خون اهداکنندگان صورت می پذیرد؛
خوشبختانه در بانک خون کلیه خونهای اهدایی از بابت بیماری هایی همچون ایدز، هپاتیت های مختلف ، سیفیلیس و بیماری های باکتریال کنترل می شوند و در صورت آلودگی دور ریخته می شوند.
اما با توجه به تعداد بسیار زیاد بیماری ها امکان بررسی تمام انواع بیماری ها به جهت مقرون به صرفه نبودن ، وجود ندارد و برای سازمان انتقال خون هزینه گزافی در بر دارد.
اما به یاد داشته باشید که این بیماری ها اهمیت بالینی چندانی ندارند که مانع از گرفتن خون شوند. در واقع فواید خون گیری در این مواقع نسبت به مضرات آن به قدری زیاد است که می شود از آن چشم پوشی کرد.
زهره زیدی فرد 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
