سواحل ایران وضعیت مناسبی ندارند

هر سال تابستان با وجود همه هشدارها، باز هم شاهد تکرار حوادث غرق‌شدگی در دریا هستیم. دلیل این حادثه‌ها چیست؟

امسال تاکنون سال خوبی داشته‌ایم و تعداد غرق‌شدگان نسبت به سال گذشته پایین است. ما تا نیمه مرداد در مازندران 25 غریق و در گیلان هم 18 غریق داشتیم. در تعطیلات اخیر از بندر ترکمن تا بندر آستارا تمام ساحل را زیر نظر داشتم و برای ساماندهی سواحل به دیدن سرپرستان و منجیان غریق و فرمانداران رفتم. در آن زمان از نزدیک دیدم که از نظر ساحل وضع درستی نداریم. وقتی سازماندهی خوب وجود نداشته باشد، حوادث هم پیش می‌آید؛ البته خوشبختانه الان وزارت کشور در این ارتباط بسیار فعال است. در جهان سالانه یک میلیون و 560 نفر در دریا غرق می‌شوند و حتی در کشورهای بسیار پیشرفته مثل آمریکا که از نظر نجات غریق در سطح بسیار بالایی هستند، این حوادث وجود دارد. سال گذشته میلادی 830 نفر در آلمان در دریا کشته شدند که از این تعداد 230 مرگ بر اثر استفاده از الکل و ریسک استفاده از آب بود. مثلا دریای توفانی ریسک غرق شدن را زیاد می‌کند. بنابراین طبیعی است که دریا غریق خودش را می‌گیرد، اما موضوع مهم این است که چطور می‌شود این تعداد را کاهش داد. خارجی‌ها هم برای کاهش آمار تلفات بسیار تلاش می‌کنند و قانون و مقررات زیادی دارند. ما هم باید در این زمینه برنامه‌ریزی کنیم. ما ده سال به وزارت کشور مراجعه و این موضوع را پیگیری کردیم و برنامه دادیم. اگر با آن برنامه پیش می‌رفتیم، قطعا به نتیجه می‌رسیدیم، اما متاسفانه برنامه خوب پیش نرفت تا این‌که وزیر جدید آمد و ایشان خیلی علاقه‌مند به مسائل اجتماعی هستند و در این ارتباط نیز اقدامات خیلی جدی و خوبی را شروع کرده‌اند و الان نتیجه کار را هم می‌توانیم ببینیم. سال گذشته تعداد تلفات به شصت هفتاد نفر رسیده بود، اما امسال آمار تاکنون پایین است. این در حالی است که امسال جمعیت خیلی بیشتری از دریا استفاده کردند.

برای کاستن از آمار غرق‌شدگان، به چه امکاناتی نیاز است؟

متولی دریا، وزارت کشور است و نیروهای امداد و نجات باید از فدراسیون ما استفاده کنند. هم‌اکنون ما 105 هزار ناجی غریق در کشور داریم که 25 هزار نفر آنها بانوان هستند. بنابراین در سواحل مازندران، گیلان و گلستان به اندازه کافی ناجی غریق زن و مرد داریم، اما در سال‌های اخیر به دلیل پرداخت نشدن حقوق، کم بودن مبلغ آن یا تاخیر یکساله در پرداخت، نیروهای خبره‌مان را از دست دادیم، اما امسال از نیروهای قدیمی خواهش کرده و از آنها کمک گرفتیم. وزارت ورزش و جوانان نیز حقوق آنها را در اختیار ادارات کل ورزش استان قرار داد و کارها خوب پیش رفت. از سوی دیگر در ده سال گذشته به این نتیجه رسیدیم که انجام سه کار لازم است؛ اول عقب‌نشینی 60 متر از ساحل، دوم ساخت و ساز ساحلی و مسائل فرهنگی و سوم مجهز کردن منجیان غریق به وسایل نجات و امداد روز.

جدای از امکانات و اقدامات لازم، خود مردم چکار باید بکنند؟

مردم باید با فرهنگ استفاده از آب آشنا شوند. وقتی به آنها گفته می‌شود دریا توفانی است، نباید به دریا بروند. من در بابلسر شاهد بودم 32 بچه گم شده بودند. مردم در ساحل نباید بچه را رها کنند چون او تشخیص نمی‌دهد و داخل آب می‌رود و خفه می‌شود. همین بی‌احتیاطی باعث مرگ افراد می‌شود. همچنین مردم باید بدانند شنا در دریا با دیگر محل‌های شنا متفاوت است و امکان دارد امواج کشنده و امواج شکافنده فرد را وسط آب ببرند. مردم باید هشدارها را بسیار جدی بگیرند و بدانند در همه حال باید به تذکرات ناجیان غریق توجه کنند. هیچ‌گاه تنها شنا نکنند، بخصوص در تاریکی. خواهش من از مردم این است که در زمان رعد و برق یا توفان به دریا نروند. به کرات دیده شده است افراد تازه غذا خورده و به آب زده‌اند این کار خطرناک و توصیه اکید ما این است که دو ساعت بعد از غذا، شنا کنند.

مردم تا چه حد مجاز هستند در عمق دریا پیشروی کنند؟

پستی و بلندی‌های دریا بسیار زیاد است و جای آنها با یک توفان عوض می‌شود. بنابراین بستگی به محل دارد و سرناجی‌های منطقه مشخص می‌کنند شناگران چقدر جلو بروند، اما به طور کلی معمولا وقتی آب صاف باشد، اگر کسی تا سینه در آب برود و شنا کند اتفاقی برایش نمی‌افتد و ناجی غریق از سکوی دیدبانی، او را زیرنظر دارد، اما وقتی دریا مواج می‌شود، همین میزان پیشروی هم خطرناک است.

چقدر در نجات حادثه‌دیدگان موفق عمل کرده‌ایم؟

امسال قایقرانان ما و قایقرانانی که مسافرکشی می‌کنند، حدود 2000 نفر را از مرگ نجات داده‌اند. در ده سال گذشته جمع نجات‌یافتگان از دریا 69 هزار و 16 نفر است و این حتی در سطح جهانی آمار بالایی محسوب می‌شود و حاکی از زحمات فراوان بچه‌های نجات غریق و قایقرانان است.

یکی از هشدارهایی که همیشه تکرار می‌شود، توصیه به شنا در طرح‌های سالم‌سازی دریاست. چرا این هشدار جدی گرفته نمی‌شود؟

تعداد زیادی از غرق‌شدگان خارج از محدوده طر‌ح‌های ما هستند. البته طرح‌های ما کارایی لازم را ندارد و خیلی ضعیف است به همین دلیل قول داده‌اند برای طرح‌های قوی‌تر و کارآتر برنامه‌ریزی کنند تا گردشگران جذب شوند.

مردم اگر ببینند کسی در حال غرق شدن است، آیا مجازند به او کمک کنند یا نه؟

برنامه‌مان این است که از هر صد نفر یکی منجی غریق باشد. در چنین شرایطی فرهنگ از طریق فرد به خانواده منتقل می‌شود. حدود 20 سال است مدرسه نجات غریق دانش‌آموزی را برای دو گروه زیر 12 و زیر 16 سال دایر کرده‌ایم و آنها کمک منجی و بالاخره نجات غریق کامل می‌شوند، اما غیر از منجیان غریق هیچ‌کس نباید برای نجات دادن کسی، به آب بپرد. می‌تواند برای کمک طناب یا وسیله‌ای مشابه پرت کند؛ ولی هیچ‌وقت نباید خود را به آب بزند.

استفاده از وسایلی مانند تیوپ مفید است یا خطرناک؟

پنج نفر از غرق‌شدگان در استان مازندران، بر اثر استفاده از تیوپ دچار حادثه شدند. آنها با تیوپ بازی می‌کردند که به وسط آب رفتند و غرق شدند. تیوپ می‌تواند عامل خفه شدن فرد باشد بنابراین فقط منجی غریق باید از تیوپ استفاده کند که الان هم به جای تیوپ، گوی نجات به کار می‌رود که در سطح دنیا کاربرد دارد و ما هم آن را در اختیار منجیان غریق گذاشته‌ایم.

گاهی شاهد غرق شدن افراد در رودخانه‌ها و پشت سد‌ها هستیم. اصولا مردم مجاز به شنا در رودخانه‌ها و دریاچه پشت سدها هستند؟

ما معمولا قبل از شروع فصل شنا به وزارتخانه‌های مربوط اطلاع می‌دهیم در این مناطق تابلوی شنا ممنوع نصب کنند، اما اگر مسئولان وزارت نیرو بخواهند درخصوص سدها برنامه‌ریزی کنند تا از این طریق برایشان درآمدزایی هم بشود، می‌توانند محل‌هایی را برای ورزش‌های آبی تدارک ببینند؛ البته اگر از نظر بهداشتی منعی نداشته باشد. ولی شنا کردن در رودخانه در هر شرایطی ممنوع است و کسی نباید این کار را بکند.

گاهی هم شاهد غرق شدن افراد در استخرها هستیم. مردم برای شنا در استخرها چه نکاتی را باید مورد توجه قرار دهند؟

والدین بچه‌های خودشان را در استخرهایی نام‌نویسی کنند که واقعا طبق اصول کار می‌کنند. آنها می‌توانند تشخیص دهند یک استخر دارای چه شرایط و ضوابطی است. طبیعی است اگر نمی‌خواهند در استخر اتفاقی بیفتد، باید نکات ایمنی را رعایت کنند. مدیر استخر نیز باید نسبت تعداد منجیان غریق را به ابعاد استخر رعایت کند.