هر چند بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی در نگاه اول کلی ، وسیع و فراگیرتر از آن به نظر می رسد که مشکلات بیشمار آن را بتوان در یک گزارش خبری به بوته نقد گذاشت اما وقتی به گفته نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان 90 درصد از اهداف و بندهای مربوط به بخش بهداشت و درمان در طول برنامه سوم توسعه اجرا نشده ، می توان سرفصل مشکلات این بخش را در همین گزارش مرور کرد.
کد خبر: ۷۰۰۱۱
در همه دوره های مجلس ، وزیران این وزارتخانه شاید به دلیل حساسیت ارتباط مستقیم مردم با این بخش از دولت ، بر لبه تیغ استیضاح نمایندگان قرار گرفته اند. برخی از وزیران توانسته اند دربرابر پرسش های نمایندگان ، پاسخی مجاب کننده دهند و تعدادی دیگر به دلیل استیضاح از مسند وزارت کنار رفته اند. 2 سال پیش نیز وزیر این وزارتخانه مورد استیضاح قرار گرفت ؛ همان گونه که در ماههای اخیر هم بحث تحقیق و تفحص آن از سوی نمایندگان مجلس هفتم در جریان بود.
10 درصد پیشرفت !
سبد غذایی مطلوب ، اورژانس ها ، واگذاری خدمات درمانی به بخش خصوصی ، بستری نکردن رایگان بیماران ، بیکاری فارغ التحصیلان پزشکی و پیراپزشکی ، بلبشوی دارو و تعرفه های پزشکی از اهم سرفصل های مشکلات این وزارتخانه است که رفع آنها در طول برنامه سوم توسعه پیش بینی نشده بود اما اکنون با آغاز 3 ماه از اجرای برنامه چهارم توسعه ، نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان معتقد است 90 درصد از اهداف و بندهای مربوط به بخش بهداشت و درمان در طول برنامه سوم توسعه اجرا نشده است.
تعرفه و سرانه ؛ مشکل 30 ساله
از درمان که حرف می زنیم اگر از بحث کیفیت و نحوه ارائه و دسترسی مطلوب آن بگذریم ، هزینه حرف اول را می زند. هزینه یعنی تعرفه و تعرفه که ارتباط مستقیم آن با سرانه ، مشکل 30ساله این بخش شده ، غیرواقعی است .طی این سالها هیچ گاه بحث واقعی کردن تعرفه ها به گونه ای که پرداخت آن از سوی مردم با مشکل روبه رو نشود و بتواند هزینه های جاری مراکز درمانی و مطبها را براحتی جوابگو باشد، به نتیجه نرسیده ؛ حتی اگر به دستور رئیس جمهور کمیته 5نفره ای تشکیل شود تا این گره کور را باز کند ، مشکلات زیربنایی مانع بزرگی است .آنچه در این میان بر همه مشکلات افزود ، واگذاری خدمات درمانی به بخش خصوصی بود. اتفاقی که بارها از سوی وزارت بهداشت تکذیب شد و حتی هنوز هم ادامه دارد ، اما واقعیت این است که برای جبران بدهی ها و هزینه های مراکز درمانی دولتی ، خصوصا بیمارستان ها ، با واگذاری بخشها و حتی پرسنل به بخش خصوصی و تجاری کردن بحث درمان ، نه تنها مشکلات اقتصادی جبران نشد بلکه کیفیت درمان هم دچار افت شد. گواه این مطلب می تواند گفته شخص وزیر باشد که معتقد است مردم برای پرداخت هزینه جراحی مجبورند تمام زندگی خود را بفروشند.
آموزش آری یا خیر؛
در این میان ، در حالی وزارت بهداشت ، عنوان آموزش پزشکی را یدک می کشد که هنوز هم منتقدان این بحث ، معتقدند باید آموزش پزشکی به وزارت علوم بپیوندد. آمارهای چندین هزار نفره بیکاران گروههای پزشکی و پیراپزشکی در کنار بحث کمبود نیرو در این مجموعه و همچنین مهاجرت نخبگان این رشته ها از عوامل این انتقادها محسوب می شود. به اعتقاد منتقدان ، گستردگی بخشهای درمان و بهداشت و کمبودها و مشکلات چندین ساله این بخشها ، مانع رسیدگی صحیح به دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی پزشکی می شود.
مدیریت ، آخرین فاکتور
در آستانه تغییر و تحولات قوه مجریه ، نگاه ویژه به بخش بهداشت و درمان علاوه بر مشکلات یاد شده لازم به نظر می رسد ، وقتی که این چند سال «مدیریت ناکارآمد» از عوامل نابسامانی اوضاع این بخش نامیده می شود. هرچند کمبود اعتبارات و بودجه را می توان از عوامل دامن زدن به مشکلات وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی دانست اما نبود برنامه و دفاع شفاف از طرحها و برنامه های موجود ، خود مزید بر علت است .