در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آیا برای نفت جانشینی خواهدبود؛
تغییرات آب و هوایی یکی از بزرگترین چالش های قرن حاضر است که به دست بشر امروزی به وجود آمده است. طی 30سال گذشته ، دمای هوا بیش از 0.5 سانتی گراد افزایش یافته است.
در واقع ، شاید بتوان گفت که فعالیت بشر میزان انتشار دی اکسیدکربن و دیگر گازهای گلخانه ای را به اندازه ای که در طول تاریخ بشر بی سابقه بوده ، افزایش داده است.
بنابراین ، اگر نخواهیم کاری در این زمینه صورت دهیم ، میزان انتشار این گازها سیر صعودی به خود گرفته و به مرور خطر افزایش دما در روی کره زمین ، جهان را با مشکلی اساسی روبه رو می سازد.
شاید به همین منظور، «پروتکل کیوتو» در سال 1997در کیوتو ژاپن و با حمایت سازمان ملل متحد تصویب شد و از 16فوریه 28 2005 به مرحله اجرا درآمد.
این پروتکل از کشورهای صنعتی می خواهد میزان انتشار گازهای گلخانه ای خود را تا سال 2012کاهش دهند. پروتکل کیوتو، یکی از نتایج کنفرانس 1992ریو و ضمیمه کنوانسیون تغییرات جوی (Convention on climate change)است.
پروتکل کیوتو، در صورت اجرایی شدن ، کشورهای توسعه یافته را متعهد می سازد که در سالهای 2008تا 2012به میزان مشخصی از انتشار گازهای گلخانه ای خود بکاهند. تعهدهای کشورها در این زمینه متفاوت و متوسط آن ، کاهش انتشار گازهای گلخانه ای به میزان 5درصد از سطح انتشار آنها در سال پایه 1990است.
در این پروتکل ، همچنین ساز و کارهایی برای کمک به فرآیندهایی مانند تبادل انتشار گازهای گلخانه ای و عملیات مشترک کشورهای در حال توسعه پیش بینی شده است.جورج بوش ، رئیس جمهور امریکا، در مارس (اسفند ماه) 2001اعلام کرد که این کشور پیمان کیوتو را امضا نخواهد کرد زیرا تصور می کند این امر به اقتصاد امریکا لطمه خواهد زد و ضمنا هنوز از کشورهای در حال توسعه خواسته نشده تا برای جلوگیری از انتشار این گاز اقدام کنند.
در واقع ، می توان چنین گفت که دستیابی به اهداف این پیمان بدون مشارکت امریکا که 36درصد دی اکسیدکربن کشورهای صنعتی را در سال 1990 منتشر می کرد، دشوار خواهد بود. این میزان برای روسیه در آن سال ، تنها 17درصد بود.
ولادیمیر پوتین ، رئیس جمهور روسیه ، اواخر سال گذشته میلادی پیمان بین المللی زیست محیطی کیوتو را امضائ کرد و قرار شد این پیمان از اوایل سال جاری میلادی (2005)بدون همکاری و مشارکت امریکا به اجرا گذشته شود. (با امضای این پیمان ، درصد مورد نظر برای اجرای پیمان به دست آمد.)...
اما اعتبار پیمان کیوتو در سال 2012به پایان می رسد، در این صورت ، ما نیاز داریم که درباره یک توافقنامه جدید به توافق برسیم ؛ توافقنامه ای که احتمالا براساس رشد اقتصادی و توسعه زیرساختارها در امریکا به دست آمده باشد، دستاوردهایی که ثابت می کند چنانچه رهبران سیاسی اعمال فشار را از بخشهای صنعتی کشورها بردارند، چنین پیمان هایی در نهایت جواب خواهد داد.
پروتکل آینده باید چنین چیزهایی را مدنظر قرار دهد: در ابتدا، کاهش انتشار گازهای گلخانه ای باید رنگ واقعیت به خود بگیرد. اگر چنین چیزی نباشد، امریکا، چین و هند هرگونه پیمان جانشینی را رد خواهند کرد.
اقتصاد این کشورها برصنایع عظیمی تکیه دارد که نمی تواند طی این دهه ، مسیر آن را تغییر دهد؛ اما می تواند و باید در دهه آینده به این مهم مبادرت ورزد. در بلند مدت ، میزان کاهش انتشار این نوع گازها باید سیرصعودی به خود بگیرد. گرم شدن زمین و تغییرات جوی مربوط به آن ، فراگیرترین مساله زیست محیطی در جهان است.
این پدیده بر اثر انتشار گازهای گلخانه ای دی اکسید کربن ، متان ، اکسید نیترو و کلرو فلورکربن ها به وجود آمده است. وجود این گازها در جو سبب می شود که سطح زمین مانند گلخانه ، حرارت ناشی از پرتوزایی خورشید را در خود نگاه دارد. موضوع مهم پروتکل کیوتو، کاهش مصرف سوختهای فسیلی است.
با توجه به الگوی مصرف انرژی در جهان در مورد سوختهای فسیلی ، این خواسته پروتکل از کشورهای توسعه یافته بسیار مشکل و دور از ذهن می نماید. کاستن از انتشار گازهای گلخانه ای ، به جانشینی سوختهای غیرفسیلی و یا سوختهای فسیلی کمتر آلاینده نیاز دارد. نفت و زغال سنگ ، پر مصرف ترین سوختهای فسیلی هستند که براساس پروتکل کبوتر باید از مصرف آنها کاسته شود.
سوخت زغال سنگ به دلیل آلایندگی بیشتر محیط زیست می تواند هر چه زودتر جای خود را به جانشین های دیگری دهد، اما نفت را که می توان گفت تنها سوختی است که ارزان و به آسانی حمل و نقل می شود و از بسیاری جهات دارای صرف اقتصادی است ،با چه جانشینی می توان عوض کرد؛ انرژی هسته ای؛ انرژی خورشیدی؛ انرژی زمین گرمایی ؛ یا...
در سال 1972سازمان ملل متحد کنفرانسی را با حضور 113کشور جهان در پایتخت سوئد برگزار کرد که با تصویب 26اصل ، دولتها را برای همکاری در حفظ و تقویت محیط زیست طبیعی از طریق پیشگیری از آلودگی ، ترویج آموزش و برنامه ریزی و شهرسازی عقلانی فرا خواند. این کنفرانس نشان دهنده نگرانی زمینیان از مشکلات و معضلاتی بود که محیط زیست آنان را تهدید می کرد.
20سال بعد در ریودوژانیرو، کنفرانس سران زمین (Earth Summit) تشکیل شد. در این کنفرانس دستور کار قرن بیست ویکم تصویب شد.
فراگیرترین معضل زیست محیطی ، گرم شدن زمین و تغییرات جوی مربوط به آن بود. مخالفت امریکا امریکا با مخالفت با طرح ساماندهی صنعت از این پروتکل خارج شده است و در آن زمان اعلام کردند که این پروتکل تنها هنگامی اجرا می شود که روسیه یکی از بزرگ ترین کشورهای آلاینده که از آلوده کنندگان کره زمین به شمار می آید عضو این پروتکل شود.
پس از آن ، تا مدتها روسیه سیاست وقت کشی و گرفتن امتیاز از اروپا را در پیش گرفت. تا هنگامی که روسیه عضو این پیمان - که بیشتر اروپایی و منطقه ای به شمار می آید تا یک پروتکل جهانی با وجهه حقوق بین الملل نشده بود، این پروتکل صورت اجرایی به خود نگرفت.
زیرا این پیمان در صورتی لازم الاجرا می شد که کشورهای امضا کننده پیمان ، دست کم ، 55درصد از گازهای گلخانه ای انتشار یافته در سال 1990، در قلمروی آنها انتشار یافته باشد. اکنون باید دید دیگر کشورها در این خصوص چه کاری انجام داده اند؛
به عنوان مثال ، ایران نه تنها یکی از تولیدکنندگان بزرگ نفتی است بلکه در بین کشورهای تولید و صادرکننده گاز جهان نیز جایگاه مهمی دارد. بر همین اساس ، پیوستن به این پروتکل ، تاثیر مثبتی خواهد داشت. در مورد برخی دیگر از کشورها نیز می توان به اختصار چنین گفت: چین: چین مشمول «ضمیمه دو» این پروتکل است.
از چین به عنوان یک کشور در حال توسعه ، خواسته نشده که انتشار گازهای گلخانه ای خود را کاهش دهد. هر چند بنا به گزارشهای رسیده ، این کشور از نیمه سال 1990، انتشار دی اکسید کربن خود را تا 17درصد کاهش داده در حالی که رشد اقتصادیش یک سوم افزایش داشته است.
با توجه به آن که چین یک پنجم جمعیت دنیا را دارا است و از رشدی سریع نیز به نسبت سایر کشورها برخوردار است ، می تواند بسیار سریع و به اندازه کافی گاز گلخانه ای انتشار دهد.
این امر توافق مورد نظر در مورد کشورهای «ضمیمه دو» پروتکل را تحت الشعاع قرار می دهد. چین پیمان کیوتو را در سال 2002امضا کرد.
روسیه: روسیه به رغم امضای این پروتکل در وضعیت حساسی قرار دارد. این کشور با امضای پروتکل کیوتو موفق شد زمینه اجرای آن را بدون امضای امریکا فراهم کند.
روسیه در سال 2002اعلام کرد که این پیمان را امضا خواهد کرد، اما تا سال گذشته نسبت به امضای آن مردد بود. روسیه در فهرست «ضمیمه یک» کشورها است و پذیرفته که انتشار گازهای گلخانه ای خود را کاهش دهد.
اما از آنجا که سال 1990با فروپاشی صنایع دولتی نظام اتحاد جماهیر شوروی سابق همراه بود، به شدت از میزان تصاعد گازهای مضر این کشور کاسته شد.
در کوتاه مدت ، روسیه تصمیم گرفته است با فروش سهمیه انتشار گازهای گلخانه ای خود به کشورهای توسعه یافته ای که می خواهند بیش از میزانی که پروتکل کیوتو به آنها اجازه می دهد، گاز منتشر کنند، میلیاردها دلار برای خود به دست آورد.
گفته می شود این پول برای پروژه های مربوط به انرژی و کارایی بیشتر آن هزینه می شود. هر چند، امضای این پیمان و التزام به کاهش گازهای گلخانه ای هزینه های اقتصاد روسیه را در دراز مدت افزایش خواهد داد.
ژاپن : ژاپن به عنوان یکی از قدرتهای اقتصادی بزرگ دنیا و یکی از سران «ضمیمه یک» پیمان کیوتو تاکنون مفاد این پیمان را رعایت کرده است. ژاپن با پذیرش کاهش 5/8 درصد انتشار گازهای گلخانه ای در سال 1990 و نیز حمایتش از این پیمان ، در غیاب امریکا نقش مهمی را در این زمینه برعهده گرفته است.
ژاپن با وجود آن که در ابتدا، امضای این پیمان را منوط به امضای امریکا می دانست ، اما در نهایت آن را در ژوئن (خرداد ماه) سال 2002 امضا کرد.
دولت ژاپن معتقد است امضای این پیمان به سود اقتصاد کشور است ، چرا که شرکتهای ژاپنی می توانند بازار فناوریهای جدید و پاک را از آن خود کنند. هند: کشورهای در حال توسعه مانند هند در پیمان کیوتو در فهرست کشورهای «ضمیمه دو» قرار دارند.
بدین ترتیب هنوز مجبور به رعایت مفاد آن مبنی بر کاهش گازهای گلخانه ای نیستند. اما با بالا رفتن استاندارد زندگی در این کشورها، مسلما انتشار گازهای گلخانه ای آنها نیز افزایش می یابد. هند از سال 1990به بعد 52درصد افزایش انتشار گازهای گلخانه ای داشته است.
براساس پیمان کیوتو، کشورهای در حال توسعه نیز طی چند سال آینده باید هدف اصلی خود را به کاهش آلودگی زیست محیطی و گازهای گلخانه ای اختصاص دهند. طراحان این پروتکل معتقدند که برای رعایت مفاد این پیمان ، زمان لازم و کافی به این کشورها دادن ، کاملا منصفانه است . زیرا کشورهای صنعتی چنین معضلی را به وجود آورده اند. اما هند با بیش از یک میلیارد جمعیت ، بزودی به یکی از انتشاردهندگان اصلی گازهای گلخانه ای درمی آید. هند این پیمان را در آگوست (مرداد ماه) سال 2002امضا کرد.
اما اکنون که این دوره رو به اتمام است ، باید چه کرد؛ چه اهدافی در پروتکل بعدی می تواند آن را اجرایی تر و کشورها را نسبت به آن متعهدتر سازد؛ براساس «پروتکل کیوتو» که از 16فوریه 2005به طور رسمی به اجرا درآمده است ، میزان کاهش انتشار گازهای گلخانه ای تا سال 2012در مقایسه با سال 1990به میزان 2/5 درصد تعیین شده است.
در این پروتکل همچنین پیش بینی شده است که اواخر سال 2005مذاکراتی در سازمان ملل برای پیش بینی و تصمیم گیری درباره وضعیت پس از 2012صورت گیرد.
اکنون بر تمام کشورها واجب است تا با تلاش در این راستا، خود و نسل آتی خویش را از این معضل بزرگ زیست محیطی نجات دهند. چشمان پرامید میلیونها انسان به سیاسی کاری های دولتمردان در این زمینه است.
باید فضایی پاک و سالم را برای این بازیها بوجود آورد!! پس تا دیر نشده ، باید اقدامی جدی در این خصوص انجام داد.
مترجم: سهیلا زمانی
منبع: گاردین / 17 ژوئن 
منبع: گاردین / 17 ژوئن
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
