آزمون و خطا و دیگر هیچ

ماجرا از بهمن سال گذشته شروع شد. وقتی دانشجویان دانشگاه های کشور کم کم اجرای برنامه چهارم توسعه در حوزه آموزش عالی را به عینه دیدند.
کد خبر: ۶۷۸۷۹


برنامه ای که در بخشی از آن به دانشگاه های دولتی اختیار داده است که خارج از پذیرش دانشجو از طریق کنکور، اقدام به جذب دانشجو با پرداخت شهریه هم بکنند. این ماجرا با رسیدن تعطیلات نوروزی در کما فرو رفت اما با آغاز دوباره فعالیت دانشگاه ها برخی دانشجویان به اعتراض نسبت به این بخش از برنامه چهارم توسعه اقدام کردند. قانونی که تصویب شده بود و دیگر هیچ کاری نمی شد با آن کرد.


یکی از جنجال برانگیزترین مواد برنامه چهارم توسعه بند (ب) ماده 50 آن بود. بندی که همان طور که شرحش رفت ، اجازه پذیرش دانشجوی بدون کنکور را به تمام دانشگاه های دولتی کشور می داد. و مسلم است که این قانون به مذاق برخی دانشجویان خوش نیامد و آنان شروع به اعتراض کردند. این اعتراضها که با انتشار بیانیه های مختلف شروع شده بود ، در نهایت با رد طرح 2 فوریتی اصلاح بند (ب) ماده 50 برنامه چهارم توسعه از سوی نمایندگان مجلس آرام گرفت . تهیه کنندگان این طرح دلیل خود را برای پیشنهاد این اصلاحیه رفع تبعیض های ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه دانشجویان در زمینه های مادی و معنوی دانستند؛ اما انگار آن سوی سکه هم حرفهایی بود که باعث رد 2 فوریت و حتی یک فوریت این اصلاحیه شد.

هدف نهایی ؛ دسترسی به آموزش عالی

رد این اصلاحیه حرف و حدیث های گوناگونی در مجامع دانشگاهی ایجاد کرد. عده ای اقدام مجلس را در رد طرح درست می دانستند و عده ای هم رد این اصلاحیه را تبعیض آشکار میان فقیر و غنی ارزیابی می کردند. در این میان اما وزیر علوم ، تحقیقات و فناوری عقیده دیگری دارد: اصولا طرح اصلاح این ماده قانونی با برنامه ریزی چندانی همراه نشد و بسیاری به مزایای این طرح توجه نکردند. توفیقی حتی معتقد است خیلی ها نفس طرح را ندیدند: برخی فقط روی تبعیض بین دانشجویان تکیه می کنند؛ در حالی که این موضوع صحت ندارد و هدف ما فراهم آوردن شرایطی بوده تا دانشجویان ایرانی خارج از کشور بتوانند با شرایطی در داخل کشور به ادامه تحصیل بپردازند. توفیقی به نکته دیگری هم اشاره می کند: اصلا پذیرش دانشجو در دوره های مشترک با دانشگاه های خارجی در داخل کشور از برنامه سوم توسعه شروع شده و مختص برنامه چهارم نیست . این تجربه موفق بیش از 5 سال است که اجرا می شود و قطعا توسعه پیدا خواهد کرد. مدیرکل دانشجویان داخل کشور وزارت علوم هم که روزهای زیادی را درباره این ماجرا در مجلس به بحث گذرانده است ، می گوید: خیلی ها فکر می کردند پذیرش دانشجویان شهریه ای بدون ضوابط صورت می گیرد، در حالی که اصلا این طور نیست این افراد هم از کسانی هستند که در کنکور شرکت کرده اند اما رتبه کنکور نتوانسته به شکل مستقیم آنها را به دانشگاه بفرستد. دکتر محدث ادامه می دهد: این افراد با شرایط خاص بی آن که جای دانشجویان دیگر را بگیرند، با پرداخت شهریه به دانشگاه وارد می شوند و ادامه تحصیل می دهند محدث این اطمینان را هم به دانشجویان می دهد که میزان پذیرش دانشجویان با کنکور هیچ تغییری نمی کند و احتمالا از سال آینده بالاتر هم می رود.

اختلاف فرهنگی ، مشکل زا می شود

در این میان اما مخالفان «پولی شدن» دانشگاه ها معتقدند پذیرش دانشجویانی که نتوانسته اند از سد کنکور عبور کنند، باعث ایجاد دلخوری بین دیگر دانشجویان خواهد شد. نیره اخوان ، نماینده اصفهان در مجلس به علت این که اولین گروه دانشجویان معترض به این قانون دانشجویان دانشگاه صنعتی اصفهان بوده اند، معتقد است اطلاعات زیادی درباره این ماجرا دارد و یکی از افراد مخالف اجرای این طرح است . اخوان می گوید: بزرگ ترین مشکل این طرح این است که دانشجویان پولی بعد از گرفتن مدرک به علت در اختیار داشتن امکانات مالی بیشتر با استقبال بیشتری در بازار کار مواجه می شوند. این اتفاق باعث اجحاف به دانشجویانی می شود که با مشکلات زیاد وارد دانشگاه شده اند؛ اما پس از فارغ التحصیلی با شرایط موجود در کشور کار ندارند. اخوان به نکته دیگری هم اشاره می کند: آخر این ماجرا به اینجا خواهد رسید که دانشجویان سختکوش که از سد کنکور عبور کرده اند، به دلیل بی پولی شاهد جایگزین شدن ثروت به جای پول خواهند بود. این نماینده مجلس ادامه می دهد: دلایل دانشگاه برای اجرای طرح پذیرش دانشجوی پولی این بود که «این افراد برای تحصیل در خارج از کشور پول هایشان را هزینه می کنند، حالا چرا این پولها در دانشگاه های کشور خرج نشود.» من با این کار موافقم ؛ اما وزارت علوم با راهکار بهتری مثل استفاده از دانشگاه آزاد یا برگزاری کلاسهای درس در خارج از ساعات اداری می توانست شهریه این دانشجویان را به بدنه آموزش عالی کشور تزریق کند. دکتر محمدعلی برخورداری ، رئیس دانشگاه تربیت مدرس هم در تایید حرفهای اخوان می گوید: با این که در تمام دنیا این اتفاق که دانشگاه ها هم دانشجوی پولی جذب کنند و هم دانشجوهای غیرپولی می افتد؛ اما به نظر من این ماجرا در ایران فعلا جواب نمی دهد. دلایل برخورداری هم برای این حرف جالب است : در فضای حساسی که دانشجویان به حضور دانشجویان شهریه ای اعتراض دارند، قطعا جو مانند پیش دانشگاهی نخواهد بود. این استاد دانشگاه می گوید: کاش در این طرح حاشیه های آن هم دیده می شد تا بدون هیچ مشکلی شرایط اجرای آن فراهم شود.

هیچ کس ضرر نمی کند

با تمام این حرفها اما یک استاد دانشگاه معتقد است : هیچکدام از حرفهای حاشیه ای هم باعث متضرر شدن دانشجویان نمی شود. دکتر منصوریان می گوید: حتی مدرک و گواهی فارغ التحصیلی ای که پس از تحصیلات به دانشجویان ارائه می شود، با هم مختلف است . این یعنی در قانون همه چیز برای اجرای این طرح پیش بینی شده است . این استاد دانشگاه ادامه می دهد: اصولا پذیرش دانشجو در دوره های مشترک با دانشگاه های خارجی شکلهای مختلفی دارد و تنها هدف آن افزایش دسترسی به آموزش عالی برای افراد بیشتری است . در این میان اما همین لفظ «افزایش دسترسی» به آموزش عالی هم سوالهایی ایجاد می کند. بسیاری معتقدند چرا این افزایش دسترسی باید از «پولدارها» شروع شود؛ اما مدیرکل دانشجویان داخل وزارت علوم برای این ماجرا هم پاسخی دارد: متاسفانه هنگام اجرای این طرح جنجال های زیادی به پا شد؛ در حالی که وزارت علوم طی این سالها افزایش دسترسی را برای همه اقشار جامعه فراهم کرده است . برای مثال دانشگاه جامع علمی کاربردی سال گذشته 100هزار دانشجو داشت ، اما امسال 200هزار دانشجو دارد. سال آینده هم این رقم به 300هزار می رسد. نکته جالب هم این است که در بعضی رشته ها در سطح کاردانی دانشگاه علمی کاربردی کنکور ندارد. محدث می افزاید: طی این سالها ما در تمام سطوح افزایش دسترسی داشته ایم و واقعا کار انجام شده است و طرح دانشجوی مشترک هم در ادامه این طرحها بوده است . مدیرکل دانشجویان داخل وزارت علوم در پایان می گوید: کاش بعضی ها واقع بینانه تر به مسائل جاری آموزش عالی نگاه کنند. در این صورت حتما متوجه خواهند شد که بازگشت دانشجویان ایرانی خارج از کشور که در بسیاری از کشورهای سطح پایین درس می خوانند، چقدر مفید است.

اعتراض های بی نتیجه

با این که جدال موافقان و مخالفان این طرح جنجال برانگیز هنوز ادامه داد، اما رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی عقیده دیگری درخصوص این ماجرا دارد: تمام اظهارنظرها درباره این طرح ناکافی است ، چون هنوز نتیجه عملی آن مشاهده نشده است . شاید همین اظهارنظرها باعث محکم تر شدن عقیده موافقان اجرای طرح شد به شکلی که وزارت علوم تمام اعتراض ها به اجرای این طرح را ناوارد دانست و وزیر علوم در آخرین اظهارنظرش جواب تمام معترضان را این گونه داد: «اعتراض ها فایده ای ندارد، پذیرش دانشجوی مشترک با دانشگاه های خارجی جزو سیاست های کلی نظام است و هر وزیری بیاید، آن را با قدرت دنبال می کند.» ... و به این شکل اعتراض ها خاموش شد تا روزی نتایج عملی این طرح روشن شود. طرحی که با اعتراض شروع شده ، با اعتراض ادامه پیدا می کند تا ببینیم به کجا ختم می شود.

نوید آقایی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها