2 رئیس جمهور راه متفاوت ، گلایه مشترک

آقای خاتمی در واپسین ماههای دوران ریاست جمهوری خود، بارها از این که منتقدان دولتش ، اقدامات انجام شده از سوی قوه مجریه را زیر سوال می برند گلایه کرده است.

کد خبر: ۶۴۱۹۹

او بویژه هنگامی که بحث به مسائل اقتصادی می رسد و مجریان این بخش ، ناکارآمد و احیانا بی کفایت معرفی می شوند ، منتقدان را به بی انصافی متصف می کند و گاه نیز زبان به طعنه می گشاید.
یک بار نیز در واکنش به اظهارنظر برخی کاندیداهای ریاست جمهوری درباره مسائل اقتصادی ، به گونه ای برآشفت که شگفتی محافل سیاسی را برانگیخت.
رئیس جمهور در دفاع از عملکرد اقتصادی دولت خود، آمارهای کلان اقتصادی را روی صفحه می ریزد و از کاهش نسبی بیکاری و توقف رشد نرخ تورم سخن می راند و گاه گزارش هایی ارائه می کند که برخی نهادهای بین المللی اقتصادی براساس گزارش های رسمی دستگاه های دولتی ایران ، ارائه کرده اند. از آن سوی منتقدان بر نارضایتی اقشار مختلف از وضعیت معیشتی جامعه دم می زنند و مطالبات مردم را «پاسخ نداده» معرفی می کنند.
شاید در هر دو سوی این محور ، هم واقعیت هایی وجود دارد و هم ناراستی هایی. دولت به برکت افزایش شدید و بی سابقه قیمت نفت ، توانسته است با اجرای برخی پروژه های کلان ، شاخص های اقتصادی را بهتر کند. درآمدهایی که در صندوق ذخیره ارزی نگهداری شده و می شود ، جیب پرپولی است که دست دولت را برای رشد و توسعه باز کرده است.
منتقدان دولت ، بالا رفتن ناگهانی درآمدها را متناسب با رشد اقتصادی نمی دانند و دولت را به بی کفایتی و ندانم کاری متهم می کنند.
نها معتقدند با این حجم از درآمد ، کارهای بسیار دیگری قابل اجرا بود که تاکنون نشده است . گلایه آقای خاتمی از منتقدان عملکرد اقتصادی دولت ، شباهتی بی نظیر به گلایه های مشابه آقای هاشمی رفسنجانی در یکی دو سال پایانی دوره ریاست جمهوری اش دارد.
از سال 1374 به بعد و به دنبال شکست نسبی سیاست های تعدیل اقتصادی ، موج حمله به دولت بالا گرفت. این حملات ، غالبا از سوی جناح چپ آن زمان (که بعدها به جریان برآمده از دوم خرداد پیوستند) ساماندهی می شد که البته بخشهایی از جناح راست نیز با آن همراه بودند.
زیر سوال بردن مدیران وابسته به حزب کارگزاران سازندگی که اکثر پست های اقتصادی دولت را در اختیار داشتند ، در صدر فهرست انتقادات مخالفان قرار داشت. تشدید فاصله طبقاتی ، برخورداری عده ای خاص از رانت های دولتی ، سوءاستفاده در امر خصوصی سازی و... از جمله مواردی بود که منتقدان دولت هاشمی صراحتا آنها را مطرح می کردند.
واکنش هاشمی رفسنجانی ، شباهت فراوانی به عکس العمل های امروز خاتمی دارد.
هر دو رئیس جمهور ، منتقدان را غوغا سالار می خوانند و آنها را به انصاف دعوت می کنند. هر دو رئیس جمهور ، منتقدان را به فریب افکار عمومی متهم می کنند و اصرار دارند بعضی کژی ها و سستی ها نباید مجموع عملکرد دولت را زیر سوال ببرد.
در این میان ، رفتار آقای خاتمی که شعار تحمل مخالفان و منتقدان را دهها و صدها بار تکرار کرده ، تامل برانگیزتر است.
شاید او نگران است که این انتقادات ، یکی از محدود حوزه های قابل دفاع عملکرد دولتش را به کلی مخدوش کند. این نگرانی کاملا قابل درک است ، همان گونه که به سادگی می شد فهمید که چرا آقای هاشمی خدشه ای مشابه بر عملکرد اقتصادی دولتش را بر نمی تابید.
هاشمی رفسنجانی ، بعد از گذشت 8 سال ، همچنان معتقد است آنچه در دوران سازندگی پایه ریزی کرده ، محور توسعه های بعدی بوده و هر جا که توفیقی هست ، نتیجه پیگیری سیاست های آن دوره است.
اثبات این ادعا چندان هم سخت نیست. چرا که چرخهای اقتصاد دولت خاتمی را همانهایی به گردش در آوردند که چرخهای دولت خاتمی را. با این تفاوت که انتظارات روزافزون جامعه ، ضرورت سرعتی بیشتر را در دولت خاتمی فراهم می آورد که احتمالا چنین سرعتی پدید نیامده است. ادبیات حاکم بر گلایه های دو رئیس جمهور ، بسیار به هم نزدیک شده است. حتی واژگانی که هاشمی و خاتمی برای بیان گلایه های خود انتخاب می کنند به یکدیگر شباهت دارد.
آیا می توان گفت بعد از 8 سال کوبیدن بر طبل طرفداری از انتقاد در دولت دوم خرداد ، باز هم به خانه اول برگشته ایم؛