تکثر معنا نزد نقاشان نسل نو

نقاشانی که آثارشان در این نمایشگاه روی دیوار رفته، حسین چراغچی، بیتا درویش، مهرنوش رمضان‌نیا، رضا عنصری، بردیا اسماعیل‌لو، نسرین عیوضیان، عرفانه صمصام شریعت، ژینوس میثاقی، شقایق فریادشیران و آزاده وزیری هستند.

زرنانی در مقدمه نمایشگاه «1+9» نوشته است: این نمایشگاه بریکولاژی از تصاویر نشانه‌ها در بستری تقریبا ثابت و بازه سنی قریب به یک دهه، بزنگاهی است که مخاطب را در آغاز فرآیندی قرار داده تا خود با خلق یا کشف روابط بینامتنی از تکثر تصویری به تکثر معنایی برسد و به سمت و سوی دلالت‌پردازی نه دلالت گری تغییر مسیر دهد.

زرنانی در توضیح بیشتر به جام‌جم می‌گوید: موضوع اصلی نمایشگاه شیء، انسان، محیط است و اصولا آرتیست‌ها بر همین سه محور کار می‌کنند​ یا آثارشان رفت و برگشتی است از انسان به انسان یا نگاهی دیگرگونه به اشیا است یا می‌توان زیست بوم را در کار آنها به شکل پررنگی دید، اما زمینه اصلی که برای این نمایشگاه دیدم، همان بریکولاژ است که در نهایت به چیدمان آثار این نقاشان با یک زیست مشخص و در یک فضای اجتماعی ثابت و نگاه به موضوعی واحد، بتوانید ببینید نقاشان یک نسل چقدر ذهن پراکنده‌ای دارند و از اینجا به مساله هویت و چندپارگی آن برسید.

او به‌طور مشخص‌تر در اتاقی که خودش نام اتاق کولاژ را بر آن گذاشته، این زمینه را نمایش می‌دهد و درباره آن می‌گوید: آنچه را هدف اصلی‌ام بود، در نهایت توانستم با چیدمانی که در اتاق کولاژ اتفاق افتاده و فصل الخطاب نمایشگاه است نشان بدهم، جایی که مخاطب در فلاش‌های یک نور قرمز می‌تواند نگاه به آثار این ده نقاش را داشته باشد. در واقع وقتی نور می‌رود، اتاق تاریک می‌شود و در لحظه‌ای که نور می‌آید، دیگر شما کار یک نقاش را نمی‌بینید بلکه آنچه می‌بینید حاصل کولاژی است که من به‌عنوان نمایشگاه‌گردان انجام داده‌ام. هرچند ابتدا می‌خواستم کل نمایشگاه را به شکل کولاژ بچینم اما اکثر نقاشان نظرشان این بود که آثار به شکل مرتب روی دیوارها چیدمان شود. برای همین از هر نقاش بجز دو اثری که روی دیوارهای نمایشگاه می‌بینید یک اثر دیگر هم گرفتم تا بتوانم کولاژگونه چیدمان کنم. پوستر نمایشگاه هم همین را تداعی می‌کرد.

او در نهایت می‌گوید: هویت، مساله اصلی هنر معاصر است و با آن تنیده شده است. به گمانم این مساله و چالش با آن را در نسل نوی نقاشان به شکل عیان‌تری می‌توانید ببینید و کنار هم قرار دادن آثار آنها از این منظر دیدنی است.

به‌طور مشخص یکی از ویژگی‌های نمایشگاه را می‌توان این دانست که نقاشان انتخاب شده برای نمایشگاه، هنرمندان جوانی هستند که بین سال​های 1355 تا 1365 متولد شده اند و تفاوت دیدگاه آنها بر همین سه محور انسان، شیء، محیط می‌تواند یکی از نقاط جذاب نمایشگاه باشد.

آثار حسین چراغچی مانند همیشه، همان رویکرد متمرکز بر نقاشی انتزاعی و ارائه نوعی نقاشی با حس تغزلی است. در کنارش آثار فیگوراتیو بیتا درویش را می‌توان دید. رضا عنصری دیگر نقاش حاضر در این جمع آثارش را با رویکردی انتزاعی ارائه داده که در تلاش برای ارائه ابداعات تصویری و ایجاد فضایی ذهنی و انتزاعی از طریق ایجاد ضرباهنگ میان خط و رنگ است. آثار نسرین عیوضیان با تصویر فیگوراتیو زنانه روی جدول کلمات متقاطع به نمایش درآمده است. آثار عرفانه صمصام شریعت نیز حاوی جسارت در ارائه نگاه‌های تازه، فرم‌های تصویری و جذاب بصری است. اینها همگی از گستردگی معنا و سبک نزد یک نسل نقاش می‌گوید.

در ورودی نمایشگاه، آثار بردیا اسماعیل‌لو روی دیوار چیده شده که در قاب‌هایی بزرگ فضایی انتزاعی را با فرم‌هایی فیگوراتیو به نمایش گذاشته تا بیانگر جسارتی مثال زدنی در نسل نوی نقاشان باشد. او پیش از این دو نمایشگاه انفرادی در گالری الله داشته و ده سالی می‌شود به شکل مستمر نقاشی می‌کشد. در این سال‌ها نیز آثارش در ده نمایشگاه گروهی به روی دیوار رفته است.

او درباره موضوع نمایشگاه که شیء، انسان، محیط است و رابطه آثارش با این موضوع می‌گوید: اگر بخواهم درباره این سه کلمه بگویم باید بگویم که کار فیگوراتیو را این نمی‌دانم که فقط فیگور انسان باشد. بلکه حتی یک لکه رنگ هم می‌تواند تداعی‌گر فیگور باشد. هنرمند با نگاه و پرداخت اثرش متناسب با جهان‌بینی و هستی‌شناسی‌اش، می‌تواند از لکه یک هیبت انسانی بسازد.

او در ادامه می‌گوید: ممکن است نمایشگاه موضوعی داشته باشد و زیر آن عنوان، هنرمندان جمع شوند اما جدا از این‌که هر کاری از نیت مولف فراتر می‌رود، می‌تواند از نیت نمایشگاه گردان هم فراتر برود. بنابراین هر خوانشی می‌توان از نمایشگاه داشت.

او درباره سبک کاری‌اش چنین توضیح می‌دهد: از قبل سوژه مشخصی ندارم و یک زیست است که به نقاشی تبدیل می‌شود. مجموعه‌ای از هر چیزی که احساس می‌کنم به نقاشی تبدیل می‌شود، ذهنم را خلاص می‌کنم تا خود به خود اثر شکل بگیرد.

آن سوتر از کارهای بردیا اسماعیل‌لو، می‌توان آثار ژینوس میثاقی را دید که در تلاشی هنرمندانه از اشیای پیرامون، آشنازدایی کرده، لذت جستجو در معنای اثر را برای مخاطب ایجاد می‌کند. آن سوتر آثار شقایق فریاد شیران است که نقاشی هایش به شعر نزدیک می‌شود و گویی از درون هنرمند سخن می‌گوید.

زرنانی جایی در ابتدای صحبت‌های خود گفته بود، از اردیبهشت ​کار سفارش و جمع‌آوری آثار را شروع و سعی کرده این کار را به شیوه‌ای علمی انجام دهد و این‌گونه نباشد که صرفا یک تعداد آثار زیر یک عنوان جمع شوند.

نمایشگاه «1+9» که از بیست و دوم آذر در گالری فریا واقع در خیابان سهروردی، بالا‌تر از خیابان شهید مطهری، کوچه بیشه، پلاک 9، طبقه اول برپا شده، تا پنجم دی ادامه دارد.

سجاد روشنی ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر