همکاری مشترک چشم بادامی‌ها

از آنجا که سیستم حکومتی چین و کره‌ جنوبی تفاوت‌های زیاد و آشکاری با هم دارد، تولید محصولات مشترک سینمایی و تلویزیونی آنها بحث و جنجال زیادی را برانگیخته است. در حالی که بازار سینمایی چین بسرعت در حال گسترش و رونق‌گیری است و صنعت سینمای هالیوود حساب ویژه‌ای برای آن در معادلات هنری خود باز کرده است، به نظر می‌رسد صنعت سینمای کره جنوبی هم نمی‌خواهد از این خوان یغما بی‌نصیب بماند و در فکر بهره‌گیری از امکانات مختلف مالی، مکانی و سرمایه‌ای این کشور کمونیستی است. بحث همکاری‌های مشترک سینمایی این دو کشور در حالی مطرح شده که کره جنوبی یک صنعت سینمایی قوی دارد و محصولات کره‌ای از موقعیت و وضع خوب و ویژه‌ای در جدول گیشه نمایش سینماهای کشور برخوردارند، اما چنین اظهارنظری را درباره فیلم‌های چینی (که اتفاقا تا سال‌ها تحت کنترل دولتی بوده و نمایش محصولات خارجی با محدودیت‌های زیادی همراه بوده)‌ نمی‌توان داشت و محصولات چینی، معمولا در بازار نمایشی خود و در جدول گیشه نمایش با موفقیت زیادی روبه‌رو نیستند.

تهیه‌کنندگان و توزیع‌کنندگان سینمایی در کره جنوبی، از ضرورت گسترش همکاری‌ها با چین و تولید محصولات مشترک صحبت می‌کنند. آنها می‌گویند شرایط هر دو کشور و منطقه، ضرورت انجام چنین کاری را ایجاب می‌کند. این روزها رسانه‌های گروهی کره جنوبی (و البته در مقیاس کمتری در کشور چین)‌ سرشار از تحلیل‌هایی است که بر ضرورت انجام چنین کاری تاکید می‌کنند. حتی در بازار آسیایی فیلم جشنواره بین‌المللی فیلم پوسان در هفته قبل هم، در این باره بحث و تبادل‌نظر زیادی شد و تمام شرکت‌کنندگان یک صدا اعلام کردند زمان تولید محصولات مشترک سینمایی و همکاری‌های نزدیک و همه‌جانبه کره ‌جنوبی و چین فرا رسیده است. بحث اصلی و اولیه در این زمینه به آگوست 2011 برمی‌گردد، در آن زمان برای اولین بار تهیه‌کنندگان صنعت سینمای کره‌جنوبی درباره همکاری‌های مشترک نزدیک با همتایان چینی خود صحبت کردند و بلافاصله سیگنال‌های مثبتی از داخل چین دریافت شد. خیلی زود معلوم شد طرف چینی هم تمایل زیادی برای همکاری‌های مشترک سینمایی با هنرمندان کره جنوبی دارد. اهل فن می‌گویند چینی‌ها که پول و سرمایه‌ زیادی در اختیار دارند، امیدوارند با بهره‌گیری از آن بتوانند تخصص بالا و توانایی‌های تکنیکی صنعت سینمای کره جنوبی را در خدمت خود بگیرند.

تحلیلگران و منتقدان سینمایی می‌گویند با توجه به صحبت‌هایی که بین دو طرف رد و بدل شده، به احتمال زیاد تا یک ماه دیگر قرار داد همکاری‌های مشترک سینمایی بین دو طرف امضا خواهد شد. به این ترتیب، این اولین قرارداد بزرگ و مهم تولید محصولات مشترک بین دو کشور چین و کره جنوبی خواهد بود. منابع نزدیک به صنعت سینمای هر دو کشور می‌گویند براساس این قرارداد، فیلم‌هایی که در این رابطه تولید می‌شوند، در هر یک از این دو کشور به عنوان یک تولید داخلی و بومی در نظر گرفته خواهد شد و نه یک محصول مشترک. به این ترتیب، تهیه‌کنندگان این فیلم‌ها می‌توانند از سیستم یارانه داخلی کشورهای خود استفاده کنند. این بخش از قرارداد، بیشتر به نفع صنعت سینمای کره جنوبی است که برای تولید برخی از محصولات خود، از یارانه‌‌های دولتی استفاده می‌کند. در عین حال، این موضوع از نظر معنوی به نفع سینمای چین است. طبق قانون رسمی چین، سینماهای این کشور اجازه دارند سالانه حدود 30 فیلم خارجی را اکران عمومی کنند. توزیع‌کنندگان چینی و سالن‌های سینمای این کشور ترجیح می‌دهند فیلم‌های هالیوودی را در این رابطه روی پرده سینماها بفرستند. به این ترتیب، زمانی که یک محصول مشترک چین و کره جنوبی به عنوان یک محصول بومی در نظر گرفته شود، شامل قانون نمایش 30 فیلم خارجی نمی‌شود و می‌تواند به عنوان یک فیلم چینی، راه خود را روی پرده نمایش سینماها پیدا و باز کند.

اهالی صنعت سینمای کره جنوبی می‌گویند ماه ژوئن امسال یک قرارداد کوچک همکاری مشترک سینمایی با طرف چینی امضا شد. این قرارداد قرار است راه امضای قرارداد اصلی را هموار کند و یک قرارداد بسیار ابتدایی و معمولی است. یانگ بوتینگ، یکی از مدیران مرکز ملی فیلم چین می‌گوید: «کشورهای ما از نظر جغرافیایی خیلی به هم نزدیک هستند و ما از فرهنگ تقریبا یکسانی برخوردار هستیم، اما راهبرد‌های سینمایی ما در ارتباط با نوع سرمایه‌گذاری و محتوای فیلم‌هایی که می‌سازیم، متفاوت بوده است. با این حال، ستارگان سینمای کره جنوبی همچون چانگ دونگ گون شهرت بسیار زیادی در چین دارند. در عین حال، سبک زندگی کره‌ای‌ها و شیوه فیلمسازی‌شان ازجمله چیزهایی است که مورد پسند و علاقه مردم ماست.»

این مدیر دولتی سینمای چین می‌گوید تاسیس دفتر همکاری‌های مشترک سینمایی و تولید محصولات مشترک یکی از ضرورت‌های روز صنعت سینمای هر دو کشور و مردم آنهاست. یانگ بوتینگ ادامه می‌دهد: «ما باید موسساتی را خلق کنیم که بتواند با هر دو بخش خصوصی و دولتی کره جنوبی ارتباطات لازم را برقرار کند و به کمک این همکاری‌های مشترک سینمایی بیاید.»

این در حالی است که هنرمندان چینی و کره‌ای قبل از این هم تلاش‌های منفردی برای همکاری‌های مشترک سینمایی و تولید فیلم‌های مشترک کرده‌اند. تازه‌ترین این فیلم‌ها را شرکت معروف فیلمسازی کره‌ای سی‌جی‌ اینترتیمنت با همکاران چینی خود تولید کرده است. این فیلم «دعوت به عروسی» نام دارد و از حال و هوایی کمدی انتقادی و خانوادگی برخوردار است.

درام اکشن ورزشی و سه‌بعدی «آقای گو» هم یکی دیگر از این فیلم‌هاست. این فیلم را برادران هوآیی در چین و شرکت فیلمسازی کره‌ای شوباکس تهیه کرده‌اند.

«دعوت به عروسی» در چین به تنهایی 30 میلیون دلار فروش کرد. «آقای گو» هم 18 میلیون دلار در جدول گیشه نمایش سینمایی چین فروش داشت. در حالی که فیلم اول نمایش موفقیت‌آمیزی در کره جنوبی داشت، اما فیلم دوم در جدول گیشه نمایش سینماهای کره جنوبی شکست تجاری خورد. یو جیونگ هون مدیر شرکت شوباکس در رابطه با همکاری مشترک با هنرمندان چینی می‌گوید: این نوع همکاری‌ها باعث تقویت صنعت سینمای هر دو طرف می‌شود و یک سینمای پان‌آسیایی را خلق می‌کنند. با این حال، وی از نوع سرمایه‌گذاری طرف چینی گله‌گذاری می‌کند و می‌گوید برخی از تهیه‌کنندگان چینی، محدودیت مالی و سرمایه‌گذاری دارند.

به گفته او: «ما باید به این نکته توجه داشته باشیم که در یک کار مشترک نباید به فکر کم‌کاری باشیم و توقع داشته باشیم طرف مقابل، تلاش بیشتری به خرج دهد و ما فقط بخواهیم سود بیشتر ببریم. در ارتباط با تولید یک محصول بین‌المللی و مشترک، هنوز چیزهای خیلی زیادی هست که باید همه‌مان یاد بگیریم و آنها را در عمل به کار ببندیم.»

رسانه‌های گروهی کره‌ جنوبی می‌نویسند تولید محصولات مشترک سینمایی با کشور قدرتمندی مثل چین، برای صنعت سینمای این کشور حیاتی است و می‌تواند مشکل تهیه پول و سرمایه را برای تولیدکنندگان سینما تا حد زیادی حل کند. در عین حال،‌ منتقدان سینمایی در کره جنوبی می‌گویند وقت آن رسیده که صنعت سینمای کشور نگاه وسیع‌تری به کار تولید و توزیع محصولاتش داشته باشد و بازار فعالیت خود در خارج کشور و در سطح بین‌المللی را باید گسترش دهد. مرکز بنیاد یونیون گلوبال که روی فیلم «آقای گو» سرمایه‌گذاری کرد، تا به حال روی محصولات بین‌المللی همچون «آخرین شوالیه‌ها» با بازی کلایو اوئن و مورگان فریمن و فیلم تازه بونگ جون‌مو Snow piercer با بازی کریس ایوانز سرمایه‌گذاری کرده است. این فیلم دومی، نمایش عمومی بسیار موفقیت‌آمیزی در کره جنوبی داشته و در عرض یک ماه اول نمایش، بیش از 40 میلیون دلار در جدول گیشه نمایش سینماهای کره جنوبی فروش کرد. این درام دلهره‌آور ماوراءطبیعه هنوز در آمریکا و اروپا عمومی نشده و قرار است تا دو ماه دیگر روی پرده سینماهای جهان برود.

مرکز کاپیتال فیلم نشنال چین هم در رابطه با سرمایه‌گذاری روی محصولات بین‌المللی بی‌کار نبوده است. از فیلم‌های بین‌المللی که با حمایت مالی این مرکز ساخته شده می‌توان به «کدتبت» اشاره کرد که با همکاری کمپانی دریم ورکز ساخته می‌شود. فیلمی بین‌المللی درباره زندگی و فعالیت‌های چنگیزخان دیکتاتور کلاسیک تاریخ هم، از دیگر فعالیت‌های این مرکز است. مسئولان این مرکز می‌گویند هدف آنها تولید فیلم‌هایی است که هم در جدول گیشه نمایش داخلی و هم در سطح بین‌المللی، با استقبال تماشاگران روبه‌رو شود. در قدم اول، این مرکز یک هزینه 40 میلیون دلاری را برای سرمایه‌گذاری روی محصولات مشترک با صنعت سینمای کره‌جنوبی کنار گذاشته است. یانگ می‌گوید: «بازارهای سینمایی کره جنوبی و چین توانایی آن را دارند که در سطح بین‌المللی موفقیت‌های زیادی کسب کنند و بازار جهانی را در اختیار خود بگیرند، اما فعلا کمی زود است که در این باره صحبت کنیم.» بحث‌های تازه درباره همکاری‌های مشترک سینمایی کره جنوبی و چین در حالی ادامه دارد که تهیه‌کنندگان کره‌ای کار توزیع فیلم در چین را آغاز کرده‌اند. از جمله شرکت فیلمسازی شوباکس «دزدان» خود را در سطح وسیعی در چین اکران عمومی کرد. این فیلم اوایل سال جاری میلادی حدود چهار میلیون دلار در جدول گیشه نمایش سینماهای چین فروش کرد که برای یک محصول غیرهالیوودی رقم فروش خوبی به حساب می‌آید.

ورایتی / مترجم: کیکاووس زیاری