سرمایه گذاری های نفت وگاز از گذشته تاکنون

در حوزه نفت و گاز، 4 نوع قرارداد از گذشته تاکنون رایج بوده است. قراردادهای امتیازی ، اولین قراردادهایی است که در صنعت نفت دنیا و ایران مورد توجه قرار گرفت. در این نوع قراردادها دولت یا مالک مخزن ، مخزن را به یک شرکت سرمایه گذار خارجی واگذار می کند ، به این ترتیب که با انعقاد یک قرارداد

کد خبر: ۵۹۸۱۶

طولانی مدت ، امتیاز بهره برداری از کل کشور یا بخشهایی از کشور را به یک شرکت خارجی می دهند. نمونه آن قرارداد دارسی است که طی آن به مدت 60 سال امتیاز بهره برداری از مخازن نفت ایران به شرکت نفتی دارسی واگذار شده بود.
قرارداد بعدی ، مشارکت در تولید است که در این نوع از قراردادها، شرکت سرمایه گذار خارجی با کشور صاحب مخزن ، در تولید مخزن شریک می شوند و هر دو طرف مالک مخزن هستند. این قراردادها به 2 نوع قابل تقسیم است: یکی موافقت نامه های مشارکت در تولید که به آن Production sharing agreement)PSA) می گویند و دیگری قرارداد مشارکت در تولید است که به آن (Production sharing contract)(PSC)می گویند. این دو نوع قرارداد تفاوت چندانی با هم ندارند در این قراردادها، شرکت سرمایه گذار هزینه های خود را از تولید مخزن مستهلک می کند و پس از آن هر دو شریک در سرمایه گذاری سهیم هستند و کشور صاحب مخزن از این شرکت مالیات دریافت می کند ، که اکنون این روش در دنیا متداول تر است.
نوع دیگری از این قراردادها که در دنیا مرسوم است ، به قراردادهای مشارکت در سرمایه گذاری معروف است.
در این قراردادها شرکت سرمایه گذار و صاحب مخزن ، در سرمایه گذاری شریک می شوند، اما مالکیت و حاکمیت در مخزن مربوط به شرکت صاحب مخزن است.
در این حالت کشور صاحب مخزن ، علاوه بر مالیات ، بخشی از سود سرمایه گذاری را نیز به خود اختصاص می دهد که در این قراردادها، هر دو طرف در ریسک سرمایه گذاری مشارکت دارند.
خارج از این 4 نوع قرارداد ، قراردادهای دیگری با عنوان قراردادهای خدماتی یا Service contract وجود دارد که شرکت سرمایه گذار بابت سرمایه گذاری خود سود و حق الزحمه دریافت می کند. به منظور ایجاد انگیزه در شرکتهای سرمایه گذار ، کشور صاحب مخزن بخشی از تولید را بابت بازپرداخت به شرکت مورد نظر می دهد.