پایان روزهای سیاه زندان

وقوع جرم

زن سفیدپوست که در بیمارستانی در پیترزبورگ پنسیلوانیا کار می‌کرد، صبح زود به محل کارش رفت، غافل از این‌که مردی سیاهپوست در تعقیب وی است و قصد دارد او را قربانی جرمی خشن کند. زن چهل و پنج ساله وارد کافه‌تریای بیمارستان شد.

در آن زمان، کافه کاملا خالی بود. مهاجم بلافاصله پشت سر زن وارد آنجا شد و درها را بست. او سپس در حالی‌که چاقو در دست داشت، به زن حمله‌ور شد و او را تهدید کرد: اگر صدایت دربیاید، تو را می‌کشم. زن که بشدت ترسیده بود، ابتدا کمی تقلا کرد تا خودش را از چنگ مهاجم درشت اندام برهاند اما نتوانست و مرد سیاهپوست به وی تعرض کرد. در همین حال، دو نفر از کارمندان بیمارستان از راه رسیدند و وقتی با در بسته کافه‌تریا مواجه شدند، با کنجکاوی، به اصل واقعه پی بردند.

وقتی در کافه با تلاش دو مرد باز شد، یکی از آنها به سمت مهاجم حمله کرد اما او فرار کرد و نفر دوم هم در خیابان به تعقیب وی پرداخت ولی مرد متجاوز توانست در شلوغی خیابان ناپدید شود. به این ترتیب تعقیب بی‌فایده ماند.

محکومیت سنگین

پرونده تامس باوجود انکارهای او به دادگاه ارسال و سرانجام جلسه دادگاه تشکیل شد. در این جلسه، شاکی همان اظهارات اولیه را تکرار کرد و دو همکار او نیز شهادت دادند. سپس متهم بار دیگر خودش را بی‌گناه معرفی کرد. وکیل مدافع تامس درباره علت این‌که شاکی عکس این مرد را به عنوان متهم شناسایی کرد، گفت: در مجموعه عکس‌هایی که پلیس به شاکی نشان داد، فقط کنار عکس موکل من حرف R نوشته شده بود. همه می‌دانند این حرف، نشانه اختصاری افرادی است که سابقه تجاوز جنسی دارند. هرچند تامس در آن پرونده تبرئه شده بود، معلوم نیست به چه دلیل این حرف کنار عکس وی وجود داشت و شاکی نیز با دیدن آن نشانه، موکلم را به عنوان مجرم معرفی کرد. درواقع آن حرف باعث شد ذهن شاکی منحرف و او در تشخیص دچار اشتباه شود.

دفاعیات وکیل تامس با واقعیت مطابقت داشت و وجود حرف R کنار عکس متهم تائید شده، با وجود این وقتی هیات منصفه شور کردند، به این نتیجه رسیدند که تامس گناهکار است. به این ترتیب مرد جوان محکوم شد و قاضی در حکمش نوشت وی باید 26 سال در زندان بماند.

آغاز تحقیقات

زن میانسال بسرعت به بیمارستان دیگری منتقل شد و پلیس نیز در جریان واقعه قرار گرفت. به این ترتیب پرونده گشوده شد. کارآگاهان پس از بهبود کارمند بیمارستان، او را به اداره پلیس دعوت و از وی تحقیق کردند.در آن زمان هیچ مدرک و سرنخی از مجرم وجود نداشت و تنها راه موجود برای شناسایی متهم، بررسی پرونده افراد سابقه‌دار بود. پلیس عکس چند مرد سیاهپوست را به شاکی نشان داد و او از میان آن تصاویر، انگشتش را روی عکسی گذاشت که متعلق به جوان بیست و پنج ساله‌ای به نام تامس داوس‌ول بود. تامس پیش از این در پرونده‌ای دیگر نیز به تجاوز متهم شده و پلیس فیلادلفیا وی را بازداشت کرده اما به دلیل نبود مدارک کافی آزاد شده بود.

وقتی تامس به عنوان متهم اصلی پرونده شناسایی شد، کارآگاهان او را بازداشت کردند. این مرد از همان ابتدا با اصرار گفت بی‌گناه است و نه تنها شاکی را در عمرش ندیده بلکه هرگز به بیمارستان محل کار وی نیز پا نگذاشته است.

تلاش برای اثبات بی‌گناهی

صدور حکم اگرچه تامس را ناامید کرد، اما او ناامید نشد و به هر دری زد بلکه بتواند نتیجه را به نفع خودش تغییر بدهد. وقتی وی برای نخستین بار درخواست داد پرونده‌اش مجددا رسیدگی شود، مقامات قضایی اعلام کردند شناسایی عکس متهم در اداره پلیس توسط زن میانسال معتبر و قابل استناد نیست با ‌وجود این، تامس گناهکار است و باید همچنان در زندان بماند.

تامس پس از آن تقریبا کار را تمام شده دید زیرا فرجام‌خواهی‌اش مورد پذیرش قرار نگرفت. او در زندان از نظر روحی بشدت تحت فشار بود و زندگی خود را بر باد رفته می‌دید اما کاری از دستش برنمی‌آمد تا این‌که توانست با موسسه‌ای موسوم به پروژه بی‌گناهان تماس بگیرد. وکلای شاغل در این موسسه به محکومانی کمک می‌کردند که معلوم بود به اشتباه به زندان افتاده‌اند. این وکلا دفاع از تامس را قبول کردند و کوشیدند پرونده وی را بار دیگر به جریان بیندازند. آنها درخواست کردند با انجام آزمایش دی.ان.ای نقش تامس در تعرض به زن بررسی شود اما دادگاه زیربار این خواسته نرفت و اعلام کرد مدارک از زمان وقوع جرم تاکنون از بین رفته است و دیگر نمی‌توان مدرک قابل استنادی پیدا کرد.

وکلای پروژه بی‌گناهان با این مقاومت‌ها آشنا بودند و می‌دانستند برای این‌که بتوانند قضات را قانع کنند پرونده را دوباره به جریان بیندازند، کار سختی در پیش دارند، برای همین عقب‌نشینی نکردند و با اصرار و نوشتن لایحه‌های متعدد به کوشش‌های خود ادامه دادند و مجوزی دریافت کردند تا به انبار اموال پلیس پنسیلوانا بروند. آنها پس از مدتی جست‌وجو در این انبار مدارک مربوط به تعرض به کارمند بیمارستان را یافتند و به این ترتیب قضات را قانع کردند آزمایش دی.ان.ای انجام شود. دستور انجام آزمایش صادر و بالاخره ثابت شد تامس کاملا بی‌گناه است. این‌گونه بود که مرد سیاهپوست برای دومین بار از اتهام تجاوز تبرئه شد؛ البته این بار 18 سال و 6 ماه در زندان ماند تا توانست بی‌گناهی‌اش را ثابت کند. درهای زندان به روی تامس گشوده و او آزاد شد.

تامس حاضر نشد گفت‌وگوی مفصلی درباره پرونده‌اش انجام بدهد و مطبوعات فقط به نقل از وی نوشتند از این‌که بالاخره ثابت شد بی‌گناه است، احساس خوبی دارد. از سوی دیگر پرونده تجاوز در کافه‌تریای بیمارستان بدون هیچ نتیجه‌ای به بایگانی سپرده شد و هنوز عامل این جرم شناسایی نشده است.

مترجم: مهدی رفعتی