رباتی در مرزهای منظومه شمسی

هفته گذشته کاوشگر اروپایی هویگنس یا به عبارت بهتر ربات کاوشگر هویگنس با فرود بر سطح قمر شگفت انگیز تیتان ، تصورها را نسبت به منظومه شمسی را بهبود بخشید

کد خبر: ۵۷۳۵۴

و این تنها 2 هفته پس از جشن گرفتن نخستین سالگرد عملیات 2کاوشگر رباتیک دیگر در سطح سیاره سرخ (مریخ ) بود.
سیاره زحل ، دومین سیاره بزرگ و غول پیکر منظومه شمسی است که عمدتا به واسطه حلقه های زیبایش شناخته می شود.
زحل به عنوان سیاره ای گازی ، خانواده پرجمعیتی از اقمار اطراف خود دارد که اتفاقا دومین قمر بزرگ منظومه شمسی یا تیتان نیز عضوی از این خانواده است.
به دلایل مختلف علمی ، تیتان برای دانشمندان اهمیت ویژه ای دارد که یکی از آنها شبیه بودن محیط آن با شرایط گذشته زمین است. به هر روی از حدود 20 سال پیش تحقیق و بررسی برای اعزام کاوشگری به سوی این قمر مورد بررسی قرار گرفت.
فاصله دوردست این قمر با زمین (حدود 4/1 میلیارد کیلومتر) حتی تصور اعزام فضاپیمای سرنشین دار را از ذهن دور می کرد؛ بنابراین یک ربات باید این وظیفه را به عهده می گرفت.
این ربات 7سال پیش سفر خود را به سوی قمر دوردست منظومه شمسی آغاز کرد و هفته گذشته با فرود بر سطح آن به انتظار بشر پایان داد. اهمیت این ربات کوچک و البته گرانقیمت (19 کشور در ساخت آن مشارکت کردند و 605میلیون یورو هزینه ساخت آن شد) در آن بود که برای اولین بار قرار بود به دنیایی بنگرد که حتی با کمک بهترین تلسکوپ هایمان نیز نتوانسته بودیم سطح آن را ببینیم ، چرا که همواره زیر پوششی از ابر پنهان بوده است.
ربات کوچک هویگنس 7سال پیش سفر خود را به سوی تیتان آغاز کرد. این سفر طولانی با همراهی یک مدارگر امریکایی به نام کاسینی صورت گرفت.
پس از 7سال سرانجام جمعه هفته گذشته ، هویگنس ماموریت 2ساعته خود را آغاز کرد و با موفقیت بر سطح تیتان فرود آمد. نکته مهمی که در این ماموریت وجود داشت آن بود که تمام تجهیزات الکترونیکی و رایانه ای این ربات مربوط به حداقل 7سال پیش بوده و از فناوری 7سال پیش سود می جسته است.
هویگنس آزمایشگاهی کوچک از 6ابزار مختلف بود که همگی به طور کاملا خودکار توسط رایانه مرکزی ربات هدایت می شدند. این ماموریت کاملا خودکار بود و هیچ فرمانی از روی زمین برای آن ارسال نمی شد. (هر دستور حداقل 70دقیقه بعد به فضاپیما می رسید.)
این ربات براساس ساعت درون خود زمانی را که باید به لایه جو تیتان می رسید، حساب و چند دقیقه بعد چتر نجات اولیه خود را باز کرد. چند دقیقه بعد چتر نجات اول رها شد و چتر نجات دوم باز شد و با رهاشدن سیر حرارتی عملیات علمی کاوشگر آغاز شد.
در این هنگام هویگنس شروع به ارسال امواجی به سطح تیتان کرد تا براساس آن زمان رهاکردن چتر نجات دوم و بازشدن آخرین چتر را محاسبه کند و در عین حال به تصویربرداری از منطقه فرود پرداخت.
در همان هنگام ابزارهای گوناگون این ربات کاوشگر به طیف سنجی از جو، تغییر سرعت بادها، میزان ذرات باردار جو، میزان رطوبت و تهیه نقشه ، ضبط صدای محیط تیتان ، بررسی سطح و از همه مهمتر جستجوی نشانه های حیات پرداختند.
تمام داده های این کاوش با کمک 2کانال ارتباطی از سوی سفینه مادر به مدارگر و کابین ارسال و از طریق آن به زمین منتقل شد. ساعتها بعد از آن که ماموریت این کاوشگر به پایان رسیده بود، داده های اطلاعاتی به زمین رسیدند و نرم افزارهای تحلیلگر ویژه به بررسی و رمزگشایی از آن پرداختند تا اسرار یکی از جذاب ترین نقاط منظومه شمسی آشکار شود.
بدین ترتیب بشر بدون آن که متوجه شود، عصر پیشگامی رباتها را حداقل در عرصه کاوشهای دوردست تجربه کرد تا بار دیگر مهندسان عرصه رباتیک بتوانند ایده های بلندپروازانه خود را با شجاعت بیشتری مطرح کنند.