حقیقت چیست؟

جمهوری اسلامی نیز این مانند کشورهای دیگر از این قاعده استثنا نمی‌باشد و لاجرم باید در تعامل با جهان قرار داشته باشد.

با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و جایگاه آن در عرصه معادلات جهانی با محوریت مقابله با نظام سلطه و حمایت از مظلوم این حضور با ویژگی‌ها و الزامات خاصی همراه است.

 از جمله نکات مهم در حوزه سیاست خارجی هر کشور از جمله جمهوری اسلامی ایران، روابط با همسایگان به عنوان یکی از ارکان دیپلماسی است. این معادله ضمن تامین نیازهای اقتصادی و سیاسی تاثیر مستقیم بر امنیت ملی کشور دارد. بر این اساس نیز جمهوری اسلامی ایران از همان روزهای پیروزی انقلاب اسلامی، همواره بر اصل همگرایی با همسایگان و توسعه روابط با آنها تاکید داشته است.

 نکته اساسی در این حوزه روابط با کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس می‌باشد که به دلیل همسایگی آنها با خلیج‌فارس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بررسی کارنامه روابط ایران با کشورهای مذکور یک اصل اساسی را آشکار می‌سازد و آن تفاوت دیدگاهی میان ایران و کشورهای عربی منطقه است. جمهوری اسلامی ایران همواره همگرایی و اتحاد میان همسایگان را عامل اصلی برقراری ثبات در منطقه دانسته که می‌تواند به ارتقای جایگاه جهانی جهان اسلام نیز منجر گردد. ایران در این چارچوب گام‌های بسیاری برداشته و با نادیده گرفتن رفتارهای نادرست و غیر مسئولانه کشورهای عرب در طول 8 سال دفاع مقدس بر اصل همزیستی مسالمت‌آمیز و تنش‌زدایی با این کشورها تاکید کرده است.

هر چند که ایران در راه تحقق این امر گام‌های بسیاری برداشته اما کشورهای عربی روندی مغایر با آن را در پیش گرفته‌اند که محور آن تحت تاثیر قرار گرفتن در برابر القاهای ضد ایرانی غرب بوده است. نمود عینی این امر را در رفتارهای این کشورها در عرصه‌های مختلفی می‌توان مشاهده کرد.

بهانه قرار دادن ایران برای توجیه خریدهای تسلیحاتی از غرب، موضع‌گیری غیر مسئولانه در قبال فعالیت‌های هسته‌ای ایران، همسو شدن با غرب برای پرونده‌سازی علیه ایران در صحنه جهانی، همراهی با رژیم صهیونیستی علیه منافع ملی و منطقه‌ای ایران به بهانه مقابله با جبهه مقاومت، اختلاف افکنی در جهان اسلام با مبنای شیعه و سنی و ترویج تفکر هلال شیعی، بیان ادعاهای واهی مبنی دخالت ایران در امور داخلی این کشورها برای تخریب چهره ایران که البته هرگز سندی برای ادعاهای خود ارائه نکرده‌‌اند، دخالت آشکار در امور ایران برای ایجاد فضای ناامنی که نمود آن را در حمایت برخی از این کشورها از گروه‌های تروریستی نظیر جند‌الشیطان و حتی تلاش برای تجزیه بخشهایی از ایران و... تنها بخش‌های کوچکی از رفتارهای کشورهای عربی منطقه علیه ایران بوده است.

این فرآیند نیز معطوف به دوره‌ای خاص نبوده است چنانکه از همان روزهای پیروزی انقلاب اسلامی تا هم‌اکنون این سیاست اجرا شده است. لذا می‌توان گفت که رویکرد دوستانه و یا انتقادی ایران در قبال این کشورها ، تاثر چندانی بر رفتار آن نداشته است.

 بلکه آنها براساس یک اصل تصمیم‌گیری کرده‌اند و آن حرکت در مسیر اجرای نسخه‌های تجویزی غرب می‌باشد که متاسفانه نه تنها به تنش در روابط ایران و این کشورها منجر شد بلکه دامنه چالش‌آفرینی برای تمام جهان اسلام را به همراه داشته است. با توجه به این شرایط می‌توان گفت که بحث آشتی ایران با همسایگان عربی اقدامی نیست که از سوی ایران اجرایی گردد بلکه لازمه آن تغییر نگرش کشورهای عربی با محوریت کنار نهادن غرب‌گرایی و توجه به اصل همزیستی دوستانه با همسایگان می‌باشد.

 تا زمانی که این تغییر نگرش در کشورهای مذکور ایجاد نگردد نمی‌توان انتظار تحقق خواست ایران مبنی بر اتحاد منطقه را داشت چنانکه ایران همواره خروج نیروهای خارجی از منطقه را راهکار برقراری امنیت عنوان کرده و بر لزوم همگرایی همسایگان برای تحقق این امر تاکید داشته اما کشورهای عربی از پذیرش این اصل خودداری و همچنان  پایگاهی برای غرب می‌باشند که فضایی از بحران و ناامنی را برای منطقه ایجاد کرده است.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین