در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
چه کسی می گوید من بیمارم!
یکی از روشهای تشخیص متداول تعیین نقاط حاد، تحت حاد و مزمن عفونی و التهابی در مطالعات بالینی و درمانی بیماری های عفونی ، استفاده از تجهیزات رادیولوژی حساس نظیر ام.آر.ای و سی.تی اسکن است
اما امروزه استفاده از تکنیک های تشخیصی پزشکی هسته ای که طی آنها یک ترکیب نشانه دار شده (رادیو دارو) به بیمار تزریق شده و پس از تجمع در نقاط عفونی و التهابی به علت تغییر شرایط فیزیولوژی موضعی از طریق یک دوربین گاما ردیابی می شود، به روشهای رادیولوژی که مبتنی بر تغییر شکل بافت هستند، برتری یافته است.
این دقیقا موفقیتی است که برای نخستین بار در کشور، پژوهشگران مرکز تحقیقات هسته ای سازمان انرژی اتمی در تولید کیت رادیودارویی ایمونو گلوبین انسانی با قابلیت تشخیص نقاط عفونی و التهابی بدن بدان دست یافته اند.
گفتگوی ما با دکتر محمد حسین بابایی ، عضو هیات علمی سازمان انرژی اتمی و عضو تیم تهیه و تولید کیت تشخیص نقاط عفونی بدن به همین منظور صورت گرفته است.
کیت رادیودارویی ایمونوگلوبین انسانی چیست و براساس چه مکانیسمی نقاط عفونی و التهابی را در بدن تشخیص می دهد؛
ایمونوگلوبین G انسانی (hIgG) نوعی آنتی بادی است که در بدن انسان هنگام ورود جسم خارجی به وسیله سلولهای لنفوسیت B ساخته می شود و از طریق اتصال به این جسم خارجی ، زمینه نابودی آنها را فراهم می آورد و هنگام ایجاد عفونت یا التهاب در نقطه ای از بدن ، جریان خون موضعی و نفوذپذیری عروق موضعی افزایش می یابد که این موضوع باعث تجمع مولکول های IgG در آن نقطه می شوند.
حال چنانچه این مواد با مواد رادیواکتیو که اشعه گاما دارند نشانه دار شوند، قادر خواهند شد، نقاط عفونی و التهابی را به نمایش درآورند.
این رادیودارو شامل ملکول ایمونوگلوبین Gانسانی است که با تکنسیم 99 m(یک ماده رادیواکتیو که دارای اشعه گاماست) نشانه دار شده است.
این شیوه تشخیصی چه مزیتهایی نسبت به دیگر روشهای متداول (رادیولوژی) دارد؛
تعیین نقاط حاد، تحت حاد و مزمن عفونی و التهابی یکی از مسائل مهم در مطالعات بالینی است ، زیرا ممکن است دلایل مهمی برای معالجه بیماران مبتلا به بیماری عفونی و التهابی باشد.
توصیف و تشخیص دقیق نقاط التهابی برای ارائه اختصاصی ترین روش درمان توسط پزشکان از اهمیت بالایی برخوردار است. حال اگر تاریخچه بالینی و معاینات فیزیکی مشکوک باشند، پزشک می تواند از چند روش تشخیصی ، یکی را برگزیند تا محل ، وسعت و شدت بیماری ها را تعیین کند.
اختراعات رادیولوژی بسیار حساس مثل ام.آر.ای و سی.تی.اسکن قادرند محل نسبی ناهنجاری های کوچک را تشخیص دهند.
این روشهای رادیولوژیک از تغییرات شکل بافت برای ارائه تصویر استفاده می کنند؛ بنابراین این روشها در مراحل اولیه عفونت صحت کمتری دارند و قادر نیستند بین فرآیندهای فعال از تغییرات آناتومیکی به واسطه عفونت بهبود یافته یا بعد از جراحی (اسکار بافتی ) تشخیص قائل شوند.
تشخیص با استفاده از ترکیب نشانه دار از (رادیو دارو) در چه مرحله ای و با چه درجه از صحت صورت می گیرد؛ کدام دسته از عفونت ها و التهابات با بهره گیری از آن تشخیص داده می شوند؛
در پزشکی هسته ای یک ترکیب نشانه دار عمدتا به صورت وریدی تزریق می شود و توزیع رادیواکتیو در تمام بدن با استفاده از یک دوربین گاما مشخص می شود.
رادیو داروهای مورد استفاده در تصویربرداری از نقاط عفونی و التهابی در چنین نقاطی به دلیل تغییرات شرایط فیزیولوژی موضعی تجمع پیدا می کنند.
تصویربرداری سنتی گرافی (با استفاده از رادیوداروها) به تغییرات شکل بافت بستگی ندارد، بلکه براساس فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی بافتها انجام می شود. این تکنیک ها می توانند نقاط عفونی را در مراحل اولیه آنها تشخیص دهند، یعنی وقتی هنوز تغییرات شکل بافتی ظاهر نشده اند؛ بعلاوه تصویربرداری با این روش ، یک شیوه عالی غیرتهاجمی برای بررسی تمام بدن است که می تواند وسعت عفونت یا التهاب را در تمام بدن مشخص کند.
این رادیودارو قادر است عفونت ها و التهابات استخوانی و مفصلی را به خوبی تشخیص و میزان پیشروی آنها را نشان دهد.
بر این اساس ، صحت تشخیص عفونت در استخوان و مفصل با استفاده از این شیوه بسیار مطلوب است ؛ ولی این رادیو داروها، عفونت بافتهای نرم را به خوبی تشخیص نمی دهند، چرا که اکتیویته بافتهای زمینه ای در آنها زیاد است و بدین ترتیب تشخیص به خوبی صورت نمی گیرد.
از سوی دیگر، اثرات تشخیص این رادیوداروها بر آپاندیس نیز در حال بررسی و آزمایش است.
کیت جدید تشخیص نقاط عفونی بدن - که در سازمان انرژی اتمی تهیه شده - چه مراحلی از ساخت و تولید خود را طی کرده است و آیا قابلیت توسعه به انواع تکامل یافته تر را دارد؛
رادیو دارویی که در حال حاضر برای تشخیص نقاط عفونی و التهابی در مراکز پزشکی هسته ای کشور استفاده می شود، گالیوم 67 رادیواکتیو است که قرار است با کیت Tc-hIgG 99m جایگزین شود.
این کیت که از ایمونوگلوبین G انسانی تهیه شده با تکنسیم 99m نشانه دار می شود و به دلیل تجمع مناسب در نقاط عفونی ، نداشتن عوارض جانبی ، قیمت پایین و تهیه آسان نسبت به گالیوم که تابش بتا و نیمه عمر بیشتری دارد، مناسب تر است.
این کیت در حال حاضربصورت هفته ای و به 2 شکل تهیه و تولید و به صورت آزمایشی در اختیار مراکز پزشکی هسته ای قرار داده می شود. در یک شکل کیت تولیدی ، ملکول IgG به صورت مستقیم و در شکل دیگر به صورت غیرمستقیم با تکنسیم - 99m نشانه دار می شود، در روش مستقیم میزان تجمع در نقاط التهابی کم است ، چراکه مواد رادیو اکتیو در این روش بسرعت دفع می شوند.
در روش غیرمستقیم نیز، بعکس تجمیع مواد در نقاط عفونی بیشتر است. بدین ترتیب در موارد حاد می توان از روش مستقیم و وقتی تصویربرداری می تواند با فاصله زیادتری صورت بگیرد (دردهای روماتیسمی) از روش غیرمستقیم استفاده کرد؛ البته کارایی تشخیص هر دو روش به آزمایش های بالینی بیشتری نیاز دارد.
ناگفته نماند باتوجه به این که ملکول hIgG ملکولی شناخته شده برای سیستم ایمنی بدن انسان است ، هیچ گونه واکنش حساسیتی علیه آن پیش بینی نمی شود.
پونه شیرازی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
