تماشاگر جذب شعار و کلیشه نمی‌شود

خیر، فقط مشورت می‌دادم. در واقع نویسنده تخم سیبی را می‌کارد و وقتی درخت سیب رشد می‌کند، می‌گویم حالا قدری هرس کن و یک پیوند هم به آن بزن. فقط مشورت می‌دهم، ولی تصمیم نهایی را خود نویسنده باید بگیرد.

نه، صحنه آذربایجان اواسط کار اضافه شد.

بله، این نمایش را حمید آذرنگ به ترتیب نوشته و تا 20 روز مانده به اجرا، صحنه پایانی را تکمیل کرده است.

در حقیقت فکر می‌کنم بجای این‌که مثلا 50 هزار تومان برای زلزله آذربایجان کمک کنم، باید کاری کنم که 50 نفر برای کمک آماده شوند و در واقع نیت من رسیدن به یک مفهوم بود و آذربایجان بهانه بود. من روی این بخش تاکید می‌کنم و می‌گویم الان آذربایجان همچنان با مشکلات زلزله مواجه است. من و حمید آذرنگ قصد داشتیم در این نمایش بگوییم اگر آدم‌هایی که دهه 60 مملکت را حفظ کردند، اکنون نیز حضور داشتند، به هفته اول نرسیده آذربایجان ساخته شده بود و با مشکلات زلزله مواجه نبود.

این برداشت‌هایی است که بیشتر دوست دارم بشنوم و نمی‌توانم جواب بدهم، چون این نمایش یکی از تکنیکی‌ترین نمایشنامه‌های حمید آذرنگ است که در فضای خیالی نوشته شده و در آن چهار قصه به صورت موازی تعریف می‌شود: نویسنده‌ای که نمایشنامه می‌نویسد و پسرش را می‌بیند، مجموعه کسانی که درحال ساخت گنبدند، ترکیبی از شهدایی که در حال رفتن هستند با یکسری قصه‌هایی که امروز به ما وصل می‌شود. این نمایشنامه به نوعی هم برشتی است و هر اپیزود را می‌توان حذف یا اضافه کرد. این تعبیرات خوب است و من بیشتر ترجیح می‌دهم شنونده باشم و نمی‌خواهم نظرات خودم را بگویم؛ زیرا نظر ما بیشتر پرداختن به آدم‌هایی است که اگر در مملکت ما حضور داشتند، شرایط این‌گونه نبود.

قصد داشتم که روی صحنه دیده شوند و نمی‌خواستم تفکیک‌شان کنم، کاری که درخنکای ختم خاطره هم نکردم.

خیر، قصد داشتم آسمانی‌شان کنم و نه چیز دیگری. فقط می‌خواستم در فضای صحنه به عنوان نقطه طلایی بخوبی دیده شوند؛ زیرا دیالوگ‌هایشان کم است و وقتی وارد صحنه می‌شوند، ناگهان با خودشان یک آمبیانس پرانرژی روی صحنه می‌آورند و می‌خواستم تماشاگر متوجه نقطه طلایی شود.

من فقط می‌خواستم یکدستی دیده شود و بگویم در کشور ما همه مثل همیم و این رفتار و اعمال ماست که نشان می‌دهد چه هستیم و این تجربه جالب خود من در دوران سربازی بود که همه لیسانس، فوق‌لیسانس و دکتری بودیم و همه لباس خاکی به تن داشتیم و فرم برایم جالب شد، زیرا هیچ‌کس نمی‌دانست دیگری چه کسی است تا این‌که دو روز با هم گذراندیم و به شناخت رسیدیم؛ سعی می‌کنم این در نمایش‌هایم نیز وجود داشته باشد.

در فضای انتزاعی یکسری اتفاقات به لحاظ تصویری، صحنه‌ای، بصری و اتمسفری می‌افتد که توضیح دادن آن اشتباه است؛ یعنی آن لامپ می‌تواند از زاویه دید شما خیلی زیبا باشد، می‌تواند معنی داشته باشد و می‌تواند چیز بی‌موردی باشد؛ زیرا وارد یک فضای انتزاعی می‌شویم و این چیزی است که در فضای انتزاعی برای مخاطب به وجود می‌آید و کارگردان نمی‌تواند بیانیه دهد که منظور من این بوده است. منظور کارگردان و گروه این است که من یک فضایی را ساخته‌ام و می‌دانم چه می‌کنم، اما تو در ذهن خود کشف و شهود کن که چه چیزی درست است؟ من می‌خواهم میزانسن اصلی نمایش در ذهن تماشاگر شکل گیرد.

خیر (باخنده).

نیما دهقان از روزی صاحب امضا شد که منوچهر شجاع (طراح صحنه) به او پیوند خورد که از نمایش دو متر در دو متر جنگ آغاز شد. می‌توانم بگویم کارگردانی من زمانی کامل می‌شود که منوچهر شجاع مرا تائید کند. نیمی از فکر من با او کامل می‌شود و حتی زمانی که میزانسن می‌دهم، از او سوال می‌کنم و نظرش برایم مهم است؛ زیرا به نظر من طراح صحنه یک مدیر هنری است که در همه چیز حق دارد نظر بدهد، چون می‌خواهد ترکیب رنگ لباس، دکور، بازی، پوستر و بروشور و همه را ببیند که یکدست است. صادقانه بگویم، اگر منوچهر شجاع نباشد، تصویر کارگردانی من تصویر اجرایی خوبی نخواهد بود و او کسی است که به عنوان یک عقل متفکر مرا کامل می‌کند و بدون او نمی‌توانم نمایشی روی صحنه بیاورم، چون ذهن من نسبت به طراحی صحنه طراحی شده است و او در واقع ایده کارگردان را طراحی می‌کند و به آن شکل می‌دهد. من در دنیای مجازی ایده‌ای دارم و او ایده بالقوه مرا بالفعل می‌کند و دوست ندارم در کنار من دکوراتور باشد، بلکه او طراح است.

قبل از این که پاسخ دهم باید بگویم اگر می‌بینیم بازیگران این نمایش همگی خوبند، به این دلیل است که خودشان نقش‌هایشان را انتخاب کرده‌اند.