حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
باید سواد رسانه ای را در خانواده ها بالا برد
پخش برنامه های تلویزیونی ازهیچ نظم و برنامه خاصی پیروی نمی کند ، هر برنامه با هر موضوعی در هر ساعت شبانه روز امکان پخش دارد.در این میان چه افرادی بیشتر از بقیه متضرر می شوند؛.
محمدرضا رضایی بایندر ، پژوهشگر سازمان صداوسیما معتقد است برنامه های تلویزیونی بر حسب ویژگی های مخاطب باید تولید و پخش شود. اگر غیر از این باشد ، گروهی از مخاطبان آسیب می بینند. در بین افراد جامعه کودکان چون مخاطب خاصند ، از بقیه آسیب پذیرترند. خاص بودن آنها به دلیل محدودیت های شناختی آنهاست . کودکان آمادگی پذیرش بیشتری دارند. محمدحسین نیرومند ، مدیر طرح و برنامه شبکه 2 سیما و کاریکاتوریست هم درباره کودکان سخن می گوید. او معتقد است کودکان مشتریان اکثر برنامه های تلویزیون هستند ، در صورتی که ظرفیت آنها برای تماشای هر برنامه ای مناسب نیست . مثلا آنها نباید شاهد خشونت در برنامه های تلویزیونی باشند. نیرومند می گوید ، اما زمانی که تلویزیون برنامه های مفرح و سرگرم کننده خوبی برای بچه ها تولید نمی کند ، آنها پابه پای بزرگترها به تماشای برنامه های تلویزیونی می نشینند. آنها طالب کار خوب هستند و برایشان فرقی نمی کند برنامه مخصوص کودکان است یا بزرگسالان . کودکان و نوجوانان آسیب پذیرترین مخاطب تلویزیون هستند. در دنیای ارتباطات چگونه می توان میزان آسیب پذیری آنها را کاهش داد؛ رضایی دراین باره می گوید ، در کشورهای پیشرفته دنیا از 2 روش استفاده می کنند ، یکی روشهای بازدارنده است و دیگری سیاستهای تسهیل کننده . در روش اول نهادهای ویژه مقررات و قوانین خاصی را به بنگاه های تولید و پخش برنامه های تلویزیونی ارائه می دهند که یکی از آنها حک گفتار هشداردهنده است که به کودکان ، نوجوانان و خانواده ها یادآوری می کند ، برنامه ای که درحال پخش است ، مناسب چه سنی است . این روش چندان جواب نداده است چون «اصالت سود» در تهیه برنامه ها حاکم است و نظارت بر اینگونه برنامه ها دشوار است . این پژوهشگر از «سیاست های تسهیل کننده» به عنوان یک روش مناسب یاد می کند و می افزاید: در این روش توان کودکان و والدین در درک محتوایی برنامه های تلویزیون یا سایر رسانه های گروهی بالا می رود و سواد رسانه ای آنها افزایش می یابد و مخاطبان از تماشاچیان منفعل تبدیل به مخاطبان منتقد می شوند و هر چه را که پخش شد به صورت کامل نمی پذیرند.رضایی معتقد است ، با توجه به آشفتگی کنداکتور پخش در تلویزیون ایران نمی توان از هشدارهای بازدارنده استفاده کرد. فیلمی که آخر شب از یکی از شبکه ها پخش می شود ، روز هم تکرار می شود و کودکان می توانند به تماشای آن بنشینند بنابراین بهتر است به سازندگان برنامه های کودکان آموزش داده شود که در تهیه و پخش برنامه های کودک به مسائل روانی ، اجتماعی کودکان بیشتر توجه کنند و برنامه های مناسب برای آنها بسازند و به والدین هم آموزش های لازم ارائه شود تا با رویکردی انتقادی به برنامه های تلویزیون نگاه کنند.وضعیت کنداکتور پخش برنامه های تلویزیونی گویا بسیار نابسامان است ، چنانکه نیرومند نیز به آن انتقادهایی دارد. او می گوید: برنامه های تلویزیون با هدف تولید ساخته می شوند و هیچ برنامه ریزی ای برای پخش آنها وجود ندارد.وی با اشاره به این نکته که قبل از این که به فکر تولید باشیم ، باید در اندیشه پخش برنامه باشیم گفت : هیچ وقت در زمان سفارش و ساخت یک برنامه فکر نمی شود که این برنامه قرار است کجا ، کی و چه زمانی پخش شود. نه برای مخاطب تقسیم بندی وجود دارد و نه در ژانر و گونه .سالهاست ساخت برنامه های پلیسی بالا می رود و گاهی همه شبکه ها به تولید سریال های طنز روی می آورند.نیرومند معتقد است پیش از آن که به اصل درجه بندی برنامه های تلویزیون برحسب سن برسیم باید پیش نیازها را حل کنیم ، باید دید جامعه امروز ما به ساخت چه سریال ها و برنامه هایی نیاز دارد. قبول کنیم که کار رسانه ای کار دشواری است. ما نقاش نیستیم که برای دل خودمان کار کنیم.
گفت و گو
