تئاتر را به قلب محله‌ها می‌بریم

این سازمان که بزرگ‌ترین نهاد فرهنگی هنری کل شهر تهران تلقی می‌شود بیش از 26مرکز فرهنگی هنری شامل فرهنگسرا، کانون محلات، کتابخانه و مجتمع فرهنگی را دربر می‌گیرد و به شکل فراگیرتر و مردمی‌تری نسبت به سایر مراکز در همه زمینه‌های تئاتری در حال فعالیت است.

در سال‌های گذشته رویکرد غالب این مرکز همکاری با گروه‌های تئاتر حرفه‌ای بوده است که اکنون بخوبی تغییر حالت داده و از آثار نمایشی جوانان و تازه کارهای مستعد استقبال می‌کند. همچنین یکی از آفات کار ما تعدد جشنواره‌ها در طول سال بود که در اردیبهشت گذشته تعدادی از آنها را باهم ترکیب کردیم و بر کیفیت آنها افزودیم. به اعتقاد ما اگرچه جشنواره‌ها در جای خودشان تاثیر بسزایی دارند، اما وقتی تئاترهای این جشنواره‌ها به اجرای عمومی نمی‌رسید و دچار تکرار جشنواره‌ای شده بود، تصمیم بر ادغام آنها گرفتیم. سپس برنامه‌ریزی کردیم تا معدود گروه‌های جوان و فعال و موفق این جشنواره راهی به اجرا در فرهنگسراها و محلات و فضای عمومی داشته باشند.

هریک از مراکز ما در سطح شهر رویکرد متفاوتی دارند و در تصمیم گیری مختارند. هر مرکز فرهنگی هنری در هر منطقه یک کارشناس هنری دارد که از چهره‌های مطرح تئاتر کشور است. آن کارشناس صلاحیت و درجه کیفیت آثار جوانان را ارزیابی می‌کند. اگر در سطح امکانات فرهنگسرا باشد آنها را حمایت می‌کند و اگرنه به مراجع بالاتر معرفی می‌کند.

درباره اجرا هم همین‌طور است. اگر نمایش قابلیت اجرای عمومی داشته باشد یا سالن کنفرانس فرهنگسرا به آن تعلق می‌گیرد یا به سایر مراکز نمایشی معرفی می‌شود.

یکی از مشکلات ما همین چندمنظوره بودن سالن‌هاست، به این معنا که سالنی مخصوص اجرای نمایش نداریم و سالن‌های نمایش فرهنگسراها و بعضا خانه‌های محلات تنها مکانی است که برای اجرای هرگونه تجمع و گردهمایی اعم از نمایش یا ... در اختیار ماست. همین آسیب باعث می‌شود ‌گاهی امکانات و شرایط بین همه هنرها بدرستی تقسیم نمی‌شود و مثلا یک سالن برای چندماه میزبان ارکستر موسیقی یا چند همایش و گردهمایی باشد اما حتی یک اجرای تئاتر هم نداشته باشد.

در اغلب موارد خیر. فقط بعضی نمایش‌های پرفروش شامل آثار کودک و نوجوان، موظفند 15درصد از فروش گیشه را به فرهنگسرا اختصاص دهند.

اگر نمایشی حرفه‌ای و قابل بلیت فروشی باشد، می‌تواند از امکانات سالن فرهنگسرا بهره ببرد و آن را اجاره کند. اما معمولا 70 درصد نمایش‌های روی صحنه از گروه‌های خودمان هستند. مثلا فرهنگسرای بهمن چند گروه دارد که برای اجرا به سایر مناطق هم دعوت می‌شوند.

ما معمولا توانمندی‌های هر منطقه را کشف کردیم و از آنها استفاده می‌کنیم. مثلا منطقه 8 که امکانات سالنی خوبی ندارد در زمینه تئاتر خیابانی متمرکز شده و قوی عمل می‌کند. همچنین بعضی فرهنگسراها که گروه نمایشی ندارند، سالن‌های خود را به برگزاری کلاس‌های نقد فعال اختصاص دادند و در زمینه برگزاری کلاس‌های تئوری و آموزش نقد متمرکز شده‌اند.

مسلما بستگی به میزان تقاضا و حمایت آن فرهنگسرای متقاضی دارد. مثلا سال گذشته تا سقف 6 میلیون تومان هم حمایت داشتیم، اما امسال به دلیل کمبود بودجه هیچ حمایتی صورت نگرفت و امیدواریم سال آینده با تاسیس «مرکز تئاتر تهران» این حمایت افزایش یابد.

ما فقط بودجه را در اختیار آن مرکز مورد نظر اعم از فرهنگسرا، خانه محله و... قرار می‌دهیم و سایر تصمیم‌گیری‌ها را به‌عهده مدیر مرکز می‌گذاریم. به جز بودجه وظیفه صدور مجوز و نظارت هم به‌عهده ماست.

هدف اصلی ما این است که خدمات هنری ارائه دهیم. لذا در هر حیطه‌ای بافت و نیاز آن منطقه اقتضا کند اقدام خواهیم کرد. «تئاتر شورایی» را سال‌هاست از فرهنگسرای شفق شروع کرده‌ایم. تئاتر کودک و نوجوان را که نیاز همه اقشار و محلات است اولویت‌کاری‌مان قرار داده‌ایم. آموزش تئاتر و تئاتر آموزشی که قرار است کارکرد فرهنگسازی داشته باشد و آموزش مبانی شهروندی بدهد هم در دستور کاری‌مان است. بیشترین مخاطب ما خانواده‌ها و بچه‌هایشان هستند و ما همیشه با توجه به بافت و مخاطب در حوزه شهری نمایش‌هایی را تولید یا اجرا می‌کنیم.

هرکدام محاسن و معایب خود را دارد. مثلا همکاری با گروه‌های حرفه‌ای انعکاس خبری پر‌رنگ‌تری دارد و مثل این نیست که ما هر ماه 10مجوز نمایش مبتدی صادر می‌کنیم، اما هیچ‌کس خبردار نمی‌شود. با وجود این ما راغبیم با گروه‌های جوان همکاری داشته باشیم؛ زیرا فرهنگسرا برای آنها به مثابه یک گذرگاه است و یکی دو سالی می‌مانند و سپس ارتقا یافته و به بدنه حرفه‌ای تئاتر می‌پیوندند.

ما یک هدف کلی داریم و آن این است که تئاتر را به قلب محلات و خانواده‌ها ببریم. لذا در یکی از گام‌های اساسی می‌خواهیم جشنواره تئاتر شهر را از حالت یک روزه خارج کرده و به صورت دنباله‌دار و چند ماهه مثلا در سه ماه تابستان به صورت فراگیر برگزار کنیم.