پس از انقلاب، تغییرات و پیشرفتهای چشمگیری در زمینه برنامههای ورزشی ایجاد شد. ارزیابی شما از روند فعالیت و برنامهسازی ورزشی در طول این 30 سال چیست؟
تلویزیون طی این مدت یک حرکت صعودی را سپری کرده و توانسته است سیل مخاطبان را به خود جلب کند. قبل از انقلاب ما دو برنامه ورزشی داشتیم که البته آنها آنطور که باید، پاسخ نیاز علاقهمندان را نمیداد. در سه دهه اخیر، پس از تولید و محبوبیت برنامههای مختلف ورزشی از تلویزیون ـ که در رأس آن «ورزش و مردم» و «ورزش از نگاه دو» قرار داشت ـ مسئولان وقتی اقبال مردم را نسبت به این برنامهها دیدند، تصمیم گرفتند پخش این برنامهها را گسترش بدهند. به همین علت شبکه سه را با رویکرد ورزشی افتتاح کردند.
که البته بعدها تغییر رویکرد داد؟
بله، خب ابتدا این شبکه زمان زیادی را به تولید و پخش برنامههای ورزشی اختصاص داد، اما به مرور، مدیران و دستاندرکاران این شبکه سعی کردند برنامههایی را با رویکرد جوانپسندانه در آن بگنجانند و تنها به پخش چند رشته ورزشی بسنده کردند. به هر حال، پس از گذشت سالها و رایزنیهای مختلف، مسئولان تصمیم گرفتند برای این که تداخلی ایجاد نشود، یک شبکه مستقل برای ورزش افتتاح کنند.
با این که مدتی از افتتاح این شبکه گذشته، اما آنطور که باید میان مخاطبان جا نیفتاده است. چرا؟
نمیتوان از شبکههایی از این دست انتظار داشت ظرف مدت کوتاهی سیل مخاطبان را به خود جلب کنند. آن هم در شرایطی که دیگر شبکهها هم برنامههای ورزشی را نشان میدهند که مخاطبان زیادی دارد. به هر حال ما باید زمان کافی جهت پیداکردن مخاطب برای این شبکه در نظر بگیریم.
به نظر شما با فعالیت شبکه ورزش بهتر نیست همه برنامههای ورزشی مطرح سیما به این شبکه منتقل شوند؟
به عقیده من، برنامههای ورزشی شبکههای مختلف همچنان باید به فعالیت خودشان ادامه بدهند، چون هر چه بازار رقابت این برنامهها داغتر شود کیفیت برنامهها هم بر اثر این رقابت بالا میرود. ولی مسألهای وجود دارد که باعث کندشدن روند رو به پیشرفت برنامهسازی ورزشی میشود.
چه مسالهای؟
متاسفانه با این که تلاشهای زیادی برای ساخت برنامههای ورزشی میشود، اما به همان نسبت برای ضبط برنامهها امکانات کافی وجود ندارد. مثلا ما شاید ظرفیت پخش چهار برنامه زنده را به واسطه شبکههای مختلف داشته باشیم، اما ظرفیت ضبط این تصاویر را نداریم و نمیتوانیم همزمان چند برنامه زنده را روی آنتن بفرستیم، چرا که پنج واحد سیار یا سی.ان.جی نداریم. اگر این امکانات فراهم شود، بیتردید میتوانیم ورزشهای مختلفی را پوشش دهیم و صرفا به ورزشی مانند فوتبال اکتفا نکنیم و مردم را از این طریق با ورزشهای دیگر که در همه دنیا مورد توجه هستند، آشنا کنیم.
یعنی شما فکر میکنید برنامههای ورزشی بیش از حد به رشتهای مانند فوتبال میپردازند و این مانع از توجه مردم به دیگر ورزشها میشود؟
منظور من این نیست که زمان پخش مسابقههای فوتبال یا برنامههایی درباره فوتبال کم شود، بلکه فکر میکنم ما باید بستری فراهم آوریم که دیگر رشتهها هم به اندازه فوتبال، شانس دیدهشدن و جذب مخاطب داشته باشند. وظیفه رسانه ملی این است که خواسته مردم را در رشتههای مختلف تامین کند و این شانس را به مخاطب بدهد تا خودشان رشته مورد علاقهشان را دنبال کنند. در بیشتر کشورهای دنیا، این پوشش ورزشی وجود دارد. کشورهای محدودی مانند ایران هستند که یک استادیوم صدهزار نفری برای تماشای فوتبال میآیند و معمولا این حجم تماشاگر برای رشتههایی مانند دوومیدانی و... وجود دارد، در حالی که برای تماشای این مسابقهها در کشور ما حتی خانواده ورزشکارها به ورزشگاهها مراجعه نمیکنند. اگر ما بتوانیم با تولید برنامههایی مردم را به تماشای این رشتهها عادت دهیم، قطعا میتوانیم اتفاقات خوبی را در این عرصه رقم بزنیم.
پس معتقدید تلویزیون در زمینه ورزشی قادر به سلیقهسازی است و میتواند زمینهای فراهم آورد تا مردم به یک رشته علاقهمند شوند؟
صددرصد. تلویزیون اگر بتواند برنامههای خوبی تولید کند، میتواند در این زمینه سلیقهسازی کند. الان حتی کشورهای عربی هم به اهمیت این رسانه پی بردهاند و سعی میکنند با پخش رشتههای مختلف ورزشی که حتی متعلق به کشور خودشان نیست، مردم خود را ابتدا به تماشای این رشتهها و صرفا عضویت در آن و انجامش به شکل حرفهای تشویق کنند. رهبر معظم انقلاب هم مدتی قبل در صحبتهایشان تاکید زیادی بر پرداختن به رشتههای رزمی و همگانی داشتند و ما باید این فرمایش را سرمشق برنامهسازیهایمان قرار بدهیم.
شما سالهاست برنامه فنون شرقی را اجرا میکنید، اما پخش این برنامه هم متوقف شده است.
بله، متاسفانه نزدیک به پنج ماه است این برنامه روی آنتن نمیرود. به دلیل پربودن کنداکتور شبکه، این برنامه فرصت پخش پیدا نکرد، ولی صحبتهایی انجام شد تا پخش این برنامه از سر گرفته شود و صبحها روی آنتن برود.
یعنی در آن ساعت صبح یک برنامه ورزشی میتواند اثرگذار باشد و مخاطبان را با خود همراه کند؟
متاسفانه چارهای جز قبول آن ساعت نبود، چون وقتی دیگر در شبکه خالی نبود. ما نمیتوانیم از یک برنامه ورزشی انتظار داشته باشیم صبحها همان میزان اثرگذاری را داشته باشد که شبها در یک ساعت خاص میتواند داشته باشد، چون در آن ساعت صبح، ورزشکاران و مربیان سر تمرین هستند و جوانها هم سرگرم درس و دانشگاه و کارند و اختصاصدادن این ساعت به برنامهای با این محتوا، صرفا یک جور از سربازکردن است.
تلویزیون طی سالهای اخیر در پخش رقابتهای ورزشی مانند المپیک به نوعی سنگ تمام گذاشته است. شما عملکرد برنامهسازان را در چه سطحی میبینید؟
خوشبختانه نگاه علاقهمندانه مسئولان به ورزش و شخص آقای پورمحمدی در زمان ریاستشان باعث میشود تلویزیون در نمایش رشتههای مختلف در رقابتهای معتبری مانند المپیک موفق عمل کند. خوشبختانه امسال یک قدم هم رو به جلو گذاشته شد و رشتههایی مانند بوکس هم ـ که همواره نمایش آن با اما و اگر همراه بود ـ پخش شد و بازتاب خوبی هم میان علاقهمندان داشت. در هر حال، ما میتوانیم با رفع بعضی نواقص، بهمراتب کارنامه پربارتری را از خود به نمایش بگذاریم.
میان برنامههای مختلف ورزشی، خودتان چه برنامهای را دنبال میکنید؟
برنامههای زیادی است که همواره مورد توجه من قرار دارد و سعی میکنم آنها را دنبال کنم، اما از میان آنها علاقه زیادی به برنامه «ورزش و مردم» و «ورزش از نگاه دو» دارم؛ چون از برنامههای خوب و قدیمی تلویزیون هستند.
نگار حسینی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم