مین‌ها هنوز قربانی می‌گیرند

براساس آمار، پس از پایان جنگ تحمیلی بیش از 16 میلیون مین در خاک ایران باقی ماند که تلاش برای شناسایی و خنثی کردن آنها بعد از جنگ آغاز شد و همچنان ادامه دارد، اما با گذشت حدود دو دهه از پایان جنگ و تلاش‌هایی که برای پاکسازی مناطق جنگی صورت گرفته است و شهادت افراد بسیار زیادی در این راه، همچنان در میان بیش از 80 کشور جهان،‌ ایران بعد از مصر مقام دوم را در این زمینه به خود اختصاص داده است.

بنا به تحقیق انجمن حمایت از مصدومین مین ایران استان‌هاى ایلام، خوزستان، کرمانشاه، آذربایجان‌ غربى و کردستان، به ترتیب آلوده‌ترین نقاط ایران از این نظر به حساب مى‌آیند.

البته آمار دقیقی از وسعت زمین‌های آلوده به مین در کردستان وجود ندارد،‌ اما با وجود گذشت سال‌ها از جنگ، باز هر از چند گاهی خبر‌هایی در این زمینه شنیده می‌شود،‌ اخباری همچون انفجار‌ در مناطق مرزی و آلوده به مین مریوان در هفته گذشته که به شهادت شش مین‌روب منجر شد.

این در حالی است که مسوولان این استان پایان سال 90 را زمان پاکسازی کامل مناطق آلوده به مین این استان اعلام کرده بودند.

نماینده مردم مریوان و سروآباد در مجلس در این‌باره به جام‌جم می‌گوید: به دلیل شرایط خاص جغرافیایی مناطق غرب کشور، هیچ‌گاه نمی‌توان گفت این مناطق به طور صد درصد پاکسازی شده است.

امید کریمیان با بیان این‌که برای پاکسازی کامل منطقه به دلیل وجود نواحی صعب‌العبور، به دستگاه مین‌کوب احتیاج است،‌ می‌افزاید: حمل این دستگاه‌ها به ارتفاعات و مناطق سخت و صعب‌العبور ممکن نیست بنابراین در این نواحی از سیستم دستی استفاده می‌شود که احتمال ریسک و خطای آن بسیار بالاست. از سوی دیگر جابه‌جایی مین‌ها بر اثر بارش باران،‌ ردیابی و خنثی کردن آنها را سخت‌تر و در بعضی مواقع ناممکن کرده است.

وی تصریح می‌کند: این واقعیت را خود وزارت دفاع می‌داند و در حالی که در جراید اعلام می‌کنند مناطق مرزی به طور کامل پاکسازی شده است، اما در پرونده‌ها و آمار محرمانه خود از پاکسازی 95 درصدی این مناطق خبر می‌دهند و احتمال پنج درصد خطا را برای خود محفوظ نگه می‌دارند.

کریمیان با اشاره به شهادت شش مین‌روب در مناطق مرزی مریوان در هفته گذشته تاکید می‌کند: متاسفانه این مساله به این زودی حل نمی‌شود و برای انجام کامل آن به یک عزم جدی و نظارت دقیق از سوی وزارت دفاع و دیگر مسئولان نیاز است وگرنه این مساله همچنان قربانی خواهد گرفت.

نماینده مردم در مجلس درباره آمار دقیق شهدا و جانبازان حاصل از انفجار مین در کردستان می‌گوید: آمار دقیقی از کل استان ندارم، اما فقط در حوزه انتخابیه خودم یعنی دو شهرستان مریوان و سروآباد، تاکنون 500 نفر در اثر انفجار مین به شهادت رسیده‌اند و سالی نیست که به این آمار افزوده نشود.

کریمیان با اشاره به منطقه‌ای در مریوان که معدن سنگ آهن در آن وجود دارد،‌ می‌گوید: در این منطقه به دلیل وجود معدن سنگ «آسن‌آباد» و خلوص آهن آن، هر فلزیابی که به کار برده می‌شود، بلافاصله آژیر آن به صدا درمی‌آید و بنابراین به هیچ وجه نمی‌توان جای دقیق مین‌های فلزی را تشخیص داد، از همین رو پاکسازی این منطقه تقریبا امکان پذیر نیست.

وی با بیان این‌که به دلیل بهره‌برداری از این معدن و طبق مصوبه هیات دولت باید این منطقه تاکنون پاکسازی می‌شده است، می‌افزاید: بهره‌برداری از این معدن در حالی برای ایرانیان امکان‌پذیر نیست که طرف عراقی در حال بهره‌برداری از آن از سمت خاک خود است؛ این در حالی است که بهره‌برداری از این معدن، اشتغالزایی و توسعه اقتصادی را برای این منطقه به همراه خواهد داشت.

کریمیان با بیان این‌که باران باعث جابه‌جایی مین‌ها و انتقال آنها از دامنه‌ها به دشت‌ها و حاشیه رودخانه‌ها شده است، تاکید می‌کند: خطر همواره در کمین مردم مناطق مرزی است، بنابراین شایسته است که مسئولان از ایجاد اطمینان در دل مردم مبنی بر پاکسازی کامل منطقه خودداری کنند، چراکه مردم با اعتماد گفته آنها در مناطق حساس قدم می‌گذارند و دچار حادثه می‌شوند.

محمد سلیمانی، مدیرکل بنیاد شهید استان کردستان نیز در این‌باره به فارس می‌گوید: با وجود تلاش‌های گسترده‌ای که در چند سال اخیر در زمینه پاکسازی مناطق آلوده به مین باقیمانده از دوران جنگ تحمیلی در این استان انجام شده است، اما هنوز شاهد شهادت افراد متخصص یا بومی استان بر اثر مین‌های خنثی نشده هستیم.

هرچند مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان کردستان از ارائه آمار دقیق تعداد مجروحان و شهدای کردستان که بر اثر انفجار مین‌های خنثی نشده دچار نقص، عضو یا از دست دادن جانشان شده‌اند، خوداری می‌کند، اما وی سال گذشته آمار شهدای ناشی از انفجار مین در کردستان را 530 نفر اعلام و تاکید کرده بود: آمار 500 نفری شهدا نمی‌تواند آمار دقیقی از تمام افرادی باشد که بر اثر انفجار مین در این استان به شهادت رسیده‌اند.

نماینده مردم مریوان و سروآباد و مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان کردستان در حالی از پاکسازی نیمه‌کاره مناطق آلوده به مین و امکان‌پذیر نبودن کامل این پاکسازی سخن می‌گویند که مصطفی محمدنجار، وزیر دفاع وقت و نماینده ویژه رییس‌جمهور در امور پاکسازی مین در چنین ایامی در سال 85 در جریان نخستین سفر هیات دولت به کردستان خبر داده بود که تا پایان سال 86 کار پاکسازی پایگاه‌ها و مناطق آلوده به مین کردستان به اتمام می‌رسد.

ایرج حسن‌زاده، معاون سیاسی امنیتی استاندار کردستان هم در پنجم شهریور سال 88 ‌ اراضی آلوده به مین را از مشکلات جدی استان ذکر کرد و گفت: تیم‌های پاکسازی مناطق آلوده به مین در سراسر کردستان فعال است و تا دو سال آینده این مشکل به طور کلی برطرف می‌شود. لازم به ذکر است که تلاش خبرنگار جام‌جم برای گفت‌وگو با این مسئول ناکام باقی ماند.

علیرضا شهبازی ، استاندار کردستان نیز در شانزدهم آبان سال گذشته از برگزاری جشن پاکسازی میادین مین استان تا پایان سال خبر داده بود که نه‌ فقط این مهم محقق نشده است، بلکه به دلیل وجود مناطق آلوده به مین همواره شاهد بروز حوادثی در این استان مرزی هستیم.