شکست؛ نتیجه جوانگرایی تیم والیبال بانوان

بانوان والیبالیست ایرانی که از قرار گرفتن در جمع چهار تیم برتر این رقابت‌ها خبر داده بودند، حتی موفق نشدند از کل مسابقاتی که برگزار کردند یک گیم را با پیروزی پشت سر بگذارند.

میترا شعبانیان که سال گذشته پس از وقفه‌ای چند ماهه دوباره هدایت تیم ملی والیبال بانوان را در دست گرفت با وعده‌های فراوان تیمش را به قزاقستان برد اما آنچه که به دست آورد فقط در واژه‌ای به نام ناکامی خلاصه می‌شود.

ارزیابی دقیق عملکرد تیم ملی والیبال بانوان و تحلیل تاکتیک‌های اعمال شده توسط شعبانیان مهم و جالب توجه است اما بررسی این‌که تیم ملی والیبال با سکانداری این مربی چه مسیری را تا رقابت‌‌های قهرمانی آسیا طی کرد که چنین نتایج غیرقابل قبولی به دست آمد، مهم‌تر و جالب‌تر است.

مبحثی به نام جوانگرایی طی سال‌های گذشته مهم‌ترین دغدغه مشترک بسیاری از فدراسیون‌های ورزشی بوده است.

جوانگرایی موضوعی بود که ابتدا به آن خیلی جدی نگاه می‌شد اما کم‌کم تبدیل به دستاویزی شد تا ناکامی‌ها پشت آن پنهان شود و در ادامه نیز متولیان ورزشی از آن برای سایر اهداف استفاده کردند.

دامنه پروسه جوانگرایی بدون تفکر و برنامه همان‌طور که در بسیاری از تیم‌های ملی به مرحله اجرا گذاشته شد به تیم ملی والیبال بانوان هم رسید که اجراکننده آن کسی نبود جز میترا شعبانیان.

در حالی که کنار گذاشتن ناگهانی همه نیروهای قدیمی و با تجربه در راستای اجرای پروسه جوانگرایی غیرمنطقی به نظر می‌رسد شعبانیان در بدو ورود به تیم ملی والیبال همین کار را انجام داد و بازیکنانی با تجربه که شاید سر آمد آنها زینب گیوه‌ای باشد را کنار گذاشت.

آنچه که در رقابت‌های قهرمانی آسیا برای والیبال بانوان ایران رقم خورد حاصل اجرای یک برنامه بدون تفکر و عجولانه‌ به نام جوانگرایی بود.

شاید یکی از سوالاتی که شعبانیان باید به آن پاسخ بدهد این است که در ورزش بانوان و البته والیبال که نیروهای باتجربه‌اش چندان زیاد نیست جوانگرایی چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟

تیم ملی والیبال ایران سال گذشته با بازیکنان قدیمی‌اش در رقابت‌های قهرمانی آسیا در جایگاه ششم آسیا قرار گرفت اما شعبانیان بدون توجه به این موضوع از قرار گرفتن در جمع چهار تیم برتر آسیا آن هم با جمعی از بازیکنان جوان و بی‌تجربه خبر داد. به هر صورت جوانگرایی در والیبال بانوان هم به بن‌بست رسید تا این رشته با این ناکامی یک گام به عقب بردارد.

شعبانیان کوچک‌ترین اظهارنظر مخالف از سوی شاگردانش را نمی‌پذیرد. کوچک‌ترین انتقاد، حذف برخی بازیکنان را از تیم ملی رقم زد و مشکلات شخصی نیز بهانه قابل قبولی برای شعبانیان تلقی نشد.

روحیه انتقادناپذیر شعبانیان باعث شد بازیکنان تیم ملی کوچک‌ترین جراتی برای به چالش کشیدن مشکلات موجود در اردوی تیم ملی نداشته باشند و حتی از انجام یک مصاحبه ساده به‌خاطر ترس از شعبانیان خودداری کنند.

بازیکنانی هم که خلاف خواسته‌های شعبانیان عمل کردند خیلی سریع از گردونه تیم ملی خارج شدند. آنچه که شعبانیان با اقتدار اشتباه گرفته بود همان غرورش است که اجازه نمی‌داد کسی با انتقاد و اظهارنظر مخالف، احساسات او را جریحه‌دار کند.

مائده برهانی یکی از بهترین بازیکنان کنونی والیبال بانوان ایران است. این پاسور در جام باشگاه‌های آسیا آنقدر خوش درخشید که رسانه‌های تایلندی به تعریف و تمجید از او پرداختند، اما این بازیکن جایی در ترکیب عجیب و غریب اعزامی به قزاقستان پیدا نکرد.

شعبانیان حتی یک توضیح ساده نداد که چرا این اتفاق افتاد و بر چه اساسی بهترین پاسور کنونی والیبال بانوان ایران از تیم ملی خط خورد.

ستاره دیگر مونا خواجه‌کلایی است؛ بازیکنی که در لیگ والیبال فصل گذشته رکورد منحصر به فردی در امتیازآوری از خود بر جا​ گذاشت، رکوردی که حتی در لیگ والیبال مردان هم بی نظیر است اما او هم به تیم شعبانیان دعوت نشد و هیچ توضیحی هم در این باره وجود نداشت.

به این ترتیب توضیحی هم برای ​ دعوت نشدن ستاره‌هایی نظیر مهتا محمدی یا نیلوفر حجتی ارائه نشد. به نظر می‌آید انتقادهای جسته گریخته این بازیکنان در کنار روحیه انتقاد ناپذیری شعبانیان این شرایط را رقم زد.

بسیاری از کارشناسان والیبال نبود یک مشاور فنی مرد در والیبال بانوان را خلأ بزرگی می‌دانند چرا که اعتقاد بر این است بار فنی مربیان زن چندان بالا نیست و این موضوع را خود مربیان زن هم قبول دارند. در قزاقستان نیز فقدان مشاورفنی مرد در کنار تیم ملی کاملا احساس شد.

به هر صورت رقابت‌های قهرمانی والیبال بانوان آسیا به پایان رسید، پایانی که با هشتمی غیرقابل قبول تیم ایران همراه بود. دلایل زیادی را می‌توان برای این ناکامی برشمرد، اما می‌توان گفت که این ناکامی تلفیقی از غرور بیجا، جوانگرایی غیرمنطقی و موارد دیگری بود که به آنها اشاره شد.