در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
بسیاری از دانشجویان مقطع تحصیلات تکمیلی متاهل هستند، اما بجز دانشگاههای واقع در مراکز استانها، بندرت در شهرهای کوچک خوابگاههای متاهلی وجود دارد.
همچنین بسیاری از دانشجویان مجرد و ساکن شهرهای بزرگ نیز در پانسیونهای دانشجویی زندگی میکنند؛ پانسیونهایی که حتی خود مسئولان هم آمار درستی از تعداد دقیق ساکنان آن در اختیار ندارند.
اگر مشکل کمبود خوابگاهها و حتی گاه نبود خوابگاه برای بسیاری از دانشجویان دانشگاههای دولتی و غیردولتی را هم در نظر بگیریم، آنگاه میتوانیم بگوییم که کمبود خوابگاههای استاندارد دانشجویی از جمله مهمترین چالشهای پیش روی آموزش عالی کشور است.
گرچه هر سال در دفترچه کنکور، برخی دانشگاههای دولتی اعلام میکنند که از واگذاری خوابگاه به دانشجویان معذور هستند، ولی براساس آمارها، هماکنون نزدیک به 40 درصد از دانشجویان دانشگاههای دولتی در خوابگاهها زندگی میکنند.
اما برای دانشجویان دانشگاههای غیردولتی، همین 40 درصد هم مصداق ندارد؛ طوری که کمبود شدید خوابگاه در دانشگاههای غیردولتی، به پاشنه آشیل بسیاری از دانشجویان غیربومی تبدیل شده است.
شاهو ابراهیمی، دانشجوی ورودی جدید دانشگاه آزاد تهران مرکز به «جامجم» میگوید: چند روزی است که از شهرستان مریوان، راهی پایتخت شدهام، اما تاکنون نتوانستهام خوابگاه مناسبی پیدا کنم و اگر این وضع ادامه داشته باشد، به طور قطع از ادامه تحصیل در این دانشگاه صرف نظر میکنم.
او ادامه میدهد: دانشگاه اعلام کرده است که خوابگاهی برای واگذاری به دانشجویان ورودی جدید ندارد؛ برخی دوستانم هم پیشنهاد دادند که در پانسیونهای دانشجویی زندگی کنم، ولی طی این چند روز جستجو متوجه شدم کرایه اغلب این پانسیونها، بیش از صد هزار تومان در ماه است که من هم توانایی پرداخت این مبلغ را ندارم.
وقتی از شاهو میپرسم که چرا دانشگاه محل سکونتش را برای ادامه تحصیل انتخاب نکرده است، پاسخ میدهد: من در رشته خدمات اجتماعی (مددکاری) قبول شدهام که این رشته نه تنها در شهر ما که حتی در مرکز استان کردستان نیز وجود ندارد، حتی در شهرهای بزرگ و همجوار شهرستان مریوان نیز این رشته تدریس نمیشود. مریم هم از دانشجویان یکی از موسسات غیر انتفاعی در تهران است که در یکی از خوابگاههای خودگردان در تهران سکونت دارد، ولی خانوادهاش در شهرستان نهاوند زندگی میکنند.
او درخصوص مشکلات زندگی خوابگاهی میگوید: جدای از دلتنگی خانواده و اختلافات فرهنگی شهرهای کوچک با پایتخت، اضافه شدن اجارهبهای خوابگاهها نیز به مشکل هرساله ما تبدیل شده است؛ طوری که امسال باید هر ترم بیش از500 هزار تومان اجاره خوابگاه خصوصیمان را پرداخت کنیم، در حالی که سال قبل حدود 400 هزار تومان پرداخت میکردیم.
این دانشجو درخصوص دلیل انتخاب شهر تهران برای ادامه تحصیل میگوید: مشکل این است که در اغلب شهرهای دورافتاده، کیفیت آموزشهای دانشگاهی در رشتههای فنی و مهندسی، بسیار پایین است، به همین دلیل مجبور میشویم که حداقل برای بالا رفتن اعتبار مدرک دانشگاهی و توانایی انجام کار پس از فارغالتحصیلی، دانشگاههای واقع در شهرهای مرکزی کشور را انتخاب کنیم.
کمبود خوابگاه برای 50 هزار دانشجوی دولتی
طبیعی است که همه دانشجویان دانشگاههای دولتی به خوابگاه نیاز ندارند، زیرا بسیاری از آنها در همان شهری تحصیل میکنند که خانوادهشان هم در همان شهر سکونت دارد.
منصور حبیبپورگودرزی، قائممقام صندوق رفاه دانشجویان وزارت با اشاره به وجود 900 خوابگاه دولتی و 300 خوابگاه غیردولتی در سراسر کشور، به «جامجم» میگوید: حدود 450 هزار دانشجو در دورههای روزانه و حدود 150 هزار دانشجوی شبانه در دانشگاههای دولتی تحصیل میکنند؛ در این میان توانستهایم برای بیش از 250 هزار دانشجو خوابگاه تهیه کنیم، ولی پیشبینی میکنیم حدود 50 هزار نفر از دانشجویان دانشگاههای دولتی نیز با مشکل اسکان و محدودیتهای خوابگاهی روبهرو باشند.
گودرزی در پاسخ به این سوال که در سال تحصیلی جدید، وزارت علوم چه راه حلی برای رفع مشکلات این گروه 50 هزار نفری اندیشیده است، عنوان میکند: امسال این گروه 50 هزار نفری میتوانند وام مسکن یا وام ودیعه مسکن را از صندوق رفاه دریافت کنند که مبلغ این وام، با توجه به شهر محل اسکان دانشجو، بین دو تا هشت میلیون تومان متغیر خواهد بود.
وی میافزاید: فرض کنید دانشجویی در دانشگاه دولتی اصفهان تحصیل میکند، اما دانشگاه میگوید که در سال تحصیلی جدید، امکان اسکان خوابگاهی برای ورودیهای جدید را ندارد، در چنین شرایطی دانشجو میتواند از صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم، وام مسکن بگیرد که حتی زمان باز پرداخت این وام هم بعد از فارغالتحصیلی دانشجو خواهد بود.
اما و اگرهای نظارت بر پانسیونهای دانشجویی
در سطح شهر تهران و بسیاری از شهرهای بزرگ کشور، پانسیونهای متفاوتی برای اسکان دانشجویان فعالیت میکنند که مثلا این پانسیونها در شهر تهران، بابت هر تخت مبلغی بین صدهزار تا 400 هزار تومان از دانشجو دریافت میکنند. مبهم بودن نحوه تعیین اجاره بهای پانسیونها و تخلفات مالی و اخلاقی که گاه در برخی پانسیونها اتفاق میافتد، لزوم نظارت وزارت علوم بر این واحدهای خوابگاهی خودمختار را چند برابر میکند.
گودرزی در همین باره میگوید: از اول مهر امسال به همه دانشگاههای کشور اعلام کرده ایم که هیچ دانشگاهی نباید دانشجویان را به پانسیونها یا خوابگاههای خصوصی که از وزارت علوم مجوز خوابگاه ندارند، معرفی کند.
وی میافزاید: اگر در پانسیونی، جمعیت مطلق ساکن ساختمان دانشجو باشد، در آن صورت صندوق رفاه میتواند بر فعالیت آن پانسیون نظارت کند، اما در ساختمانهایی که اکثر جمعیت آن دانشجو نیستند، ما نمیتوانیم وارد ساختمان شویم، بلکه نظارت بر فعالیت این گونه پانسیونها بر عهده دستگاههای اجرایی دیگر است.این مقام مسئول در وزارت علوم تاکید میکند: اگر همه دانشجویان به بومیگزینی توجه داشته باشند و اولویت را تحصیل در محل زندگی خود قرار دهند، در آن صورت بسیاری از مشکلات خوابگاهی در کشور ما رفع میشود.
غیردولتیها هم میتوانند وام بگیرند
مشکل کمبود خوابگاهها، فقط به آن جمعیت 50 هزار نفری دانشجویان دانشگاههای دولتی که با زحمت فراوان به مراکز آموزش عالی راه یافتهاند، ختم نمیشود؛ بلکه طی سالهای اخیر شاهد بودهایم که دانشجویان دانشگاههای غیردولتی، عمده اجارهبهای محل سکونتشان را از جیب خودشان پرداخت کردهاند؛ به گونهای که میتوانیم بگوییم بحث ارائه تسهیلات دولتی برای کاهش مشکلات مسکن دانشجویان دانشگاههای غیردولتی، سالهاست که در حد یک نظریه باقی مانده است.
اما امسال به گفته گودرزی خبرهای خوشی برای این دسته از دانشجویان دانشگاههای غیردولتی در راه است. قائم مقام صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم اظهار میکند: امسال برای اولین بار به دانشجویان دانشگاههای غیردولتی هم وام مسکن میدهیم که میزان دقیق این وام نیز طی مهر تعیین خواهد شد. گودرزی تصریح میکند: البته پرداخت وام به دانشجویان دانشگاههای غیردولتی، منوط به این است که مسئولان خوابگاههای غیردولتی، حتما مجوز فعالیت قانونی از وزارت علوم دریافت کرده باشند.
با وجود خبر ارائه تسهیلات تازه خوابگاهی در سال تحصیلی جدید، باید منتظر باشیم و ببینیم که آیا در نهایت دانشجویان دانشگاههای غیر دولتی، مزه تسهیلات وزارت علوم را خواهند چشید یا اینکه محدودیت منابع مالی، افزایش تقاضا یا به هر دلیل دیگری، دست دانشجویان را از وامهای دولتی کوتاه میکند.
امین جلالوند/گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: