هجوم پروانهها به جنگلهای شمال
مدتی است که آفتی به نام «پروانه ابریشمباف ناجور» به جان جنگلهای کشور افتاده است که به دلیل عدم رسیدگی بموقع، این آفت بخش وسیعی از این جنگلها را آلوده ساخته است، به طوری که گفته میشود در حال حاضر حدود هشت هزار هکتار از اراضی این منطقه در وضعیت بحرانی قرار دارد.
خبرها حاکی از آن است که این روزها نمایندگان مجلس هم دست به کار شدهاند و درصدد برآمدهاند با وضع قوانینی جدید چارهای برای مبارزه با این آفت بیابند.
آفت «پروانه ابریشمباف ناجور» که به آفت برگخوار شهرت دارد، نخستین بار سال 1385 در نهالستان جنگلی کلوده شهرستان آمل مشاهد شده و سال 88 نیز مبارزه شیمیایی در عرصههای جنگلی می رود بابلسر علیه آن صورت گرفت که موفقیتآمیز نبود.
هجوم این آفت به جنگلهای غیرقابل بازگشت شمال ایران هماکنون به مرز هشدار رسیده، اما هنوز اقدام شایستهای برای برخورد با آن صورت نگرفته است.
اکنون از حدود دو میلیون هکتار جنگلهای شمال کشور در حدود 18 هزار هکتار سطح آلوده به انواع آفات وجود دارد که از این میزان هشت هزار هکتار بحرانیتر است.
آفت برگخوار هم به صورت پراکنده در همین عرصه 8 هزار هکتاری طغیان کرده است. به گفته کارشناسان منابع طبیعی، اگرچه شرایط آب و هوایی در طغیان انواع آفات بیتاثیر نیست، اما دخالتهای انسانی از جمله برداشت بیرویه چوب، شرایط را برای میزبانی و هجوم آفات آمادهتر کرده، به طوریکه هماکنون این موضوع تبدیل به یک معضل اساسی برای کشورمان شده است.
مجلس دست به کار شد
محمدرضا امیری، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس هشتم در اینباره از تشکیل کمیسیون تخصصی کشاورزی در مجلس در همین هفته خبر داده و میگوید: پس از تشکیل جلسه، افرادی را فورا برای پیگیری این موضوع به عرصههای جنگلی درگیر این آفت اعزام میکنیم تا با تهیه گزارش میدانی، اقدامات لازم به عمل آید.
وی با بیان اینکه جلساتی را با مسوولان مربوطه از جمله سازمان جنگلها و سازمان محیط زیست برای حل این مشکل در کمیسیون کشاورزی برگزار خواهیم کرد، میافزاید: این بحران باید تا کمتر از یک ماه دیگر حل شود تا بیش از این به منابع ملی آسیب وارد نشود.
یک کارشناس ارشد گیاهپزشکی اداره کل منابع طبیعی مازندران نیز با بیان این که بیش از 600 گونه از انواع درختان و گیاهان، میزبان آفت برگخوار هستند، میگوید: به همین دلیل مبارزه با این آفت بسیار سخت و هزینهبر است.
امین وطندوست با بیان این که فعالیت این آفت در فصل تابستان بیشتر میشود، میافزاید: این آفت علاوه بر جنگلها در اراضی زراعی و باغی استان مازندران نیز مشاهده شده است.
وی با بیان این که این آفت با خوردن برگ درختان مانع رشد و نمو درخت میشود، اظهار میکند: با ضعیف شدن درختان، زمینه بیماریهای دیگری نظیر قارچ نیز به وجود میآید.
مشکل، نگرانکننده است
رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران نیز معتقد است دخالتهای نامناسب و تخریب جنگلها سبب شد تا شرایط میزبانی عرصههای منابع طبیعی برای انواع حشرات مهیا شود.
محمد امینی با بیان اینکه قطع هر درخت شرایط را برای افزایش جمعیت انواع حشرات مهیا میکند، میافزاید: هماکنون هجوم آفت برگخوار انواع درختان جنگلهای شمال به مرحله هشدار رسیده است.
وی با بیان اینکه با دخل و تصرف در عرصههای منابع طبیعی و جنگلی، جنگلهای چند طبقه و پیچیده شمال ایران به یک طبقه و ساده تبدیل شده و امکان مبارزه طبیعی علیه حشرات از بین رفته است، یادآور میشود: اکوسیستم پیچیده جنگل نیز ساده و در نتیجه شرایط برای تکثیر چند برابری انواع حشرات و هجوم آفت مهیا شده است.
اقداماتی در دست انجام
معاون دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی سازمان جنگلها و مراتع کشور نیز در اینباره به مهر میگوید: با توجه به اینکه آفت «پروانه ابریشمباف ناجور» از گذشته در عرصههای جنگلی همواره وجود داشته است، در حال حاضر به دلیل شرایط آب و هوایی، امکان طغیان پیدا کرده است، به طوری که اگر بارندگی بیشتری صورت میگرفت، این آفات خود به خود دچار بیماری شده و از بین میرفت و جمعیت آنها به حالت تعادل درمیآمد.
امیرمسعود جلالی استفاده از آفتکشهای میکروبی، مبارزه بیولوژیکی و دورکنندهها و گیاهان تلهای را از جمله راههای مبارزه با آفت برگخوار عنوان کرده و میگوید: در بازدید میدانی که از کانونهای بحرانی منطقه در دشت ناز ساری، پارک سمسکنده و غرب مازندران داشتیم مشاهده شد که پروانه برگخوار بیشتر روی درختان گونههای جنگلی وجود دارد.
جلالی میافزاید: همه تلاشمان این است که برای مبارزه با این آفت از سموم شیمیایی استفاده نکنیم، بلکه از ترکیبات بیولوژیکی مانند «باسیلوس ترنژنسیس(بی.تی) و دیمیلین» که روی لارو این آفت تاثیر میگذارد، استفاده کنیم چون اثرات سوء زیستمحیطی ندارد.
جای نگرانی نیست
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت منابع طبیعی سازمان جنگلها و مراتع کشور در اینباره میگوید: امسال مساحت کانونهای شناسایی شده بحرانی آفات در جنگلهای شمال، حدود 10 هزار هکتار است که این میزان تفاوت چندانی با سالهای گذشته ندارد.
به عقیده حسین میرزایی، اگرچه این مقدار سطح وسیعی است، اما در مقایسه با مساحت 3 میلیون هکتاری جنگلهای شمال، ناچیز و تنها معادل 0.3 درصد از تمام مساحت جنگلهای شمال است، بنابراین جای هیچگونه نگرانی درخصوص طغیان این آفت در جنگلهای هیرکانی وجود ندارد.
وی در عین حال از برنامههای این سازمان برای مقابله با چنین بحرانهایی خبر داده و میگوید: با توجه به احتمال طغیان آفات در برخی قسمتهای جنگلهای هیرکانی، سازمان جنگلها آمادگی مبارزه مکانیکی از جمله قطع و جمعآوری درختان یا بخشهایی از درختان مانند سرشاخهها را که دچار آفتزدگی شده است، دارد.
به گفته میرزایی، در حال حاضر دفتر حفاظت و حمایت سازمان جنگلها و مراتع با پژوهشکده هوا و فضا قراردادی برای مانیتورینگ و پایش عرصههای منابع طبیعی منعقد کرده که این پایشها در زمینه حریق، آفات و امراض و تصرفات اراضی ملی انجام میشود.
این در حالی است که برای کنترل و پایش آفات و امراض در جنگلهای کشور، کارشناسان در حال بررسی و تهیه مدل مناسب هستند که تا پایان سالجاری بتوان از این مدل بهرهبرداری کرد.
جنگلهای خراسان شمالی هم در امان نماند
در همین حال مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی نیز از آلوده شدن 4500 هکتار از جنگلهای هیرکانی این استان به آفت ابریشم ناجور خبر میدهد.
موسی صابری میافزاید: این آفت که مناطقی از جنگلهای استان خراسان شمالی را دربرگرفته بود هم اکنون از حالت طغیان فروکش کرده است.
وی تصریح میکند: با آموزش 30 نیروی محلی، 15 گروه برای اجرای دو مرحله عملیات تلهگذاری و سمپاشی با مواد بیولوژیک در مناطق آلوده به این آفت آماده شده است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
