گفت‌وگو با جهانگیر الماسی درباره اهداف و برنامه‌های حضورش در جشنواره کن

غیبت سینمای ایران در اتاق فکر جهانی

جهانگیر الماسی، بازیگر قدیمی سینما و تلویزیون که طی چند سال اخیر نظرات و ایده‌هایش در باب سینما، گاه جنجال‌برانگیز بوده، این‌بار به دعوت سازمان امور سینمایی، مهمان جشنواره فیلم کن خواهد بود. او که برای نخستین بار است در جشنواره کن حضور پیدا می‌کند، این سفر را سفری خاص به سرزمین محبوبش می‌داند. الماسی قصد دارد گزارشی به عنوان ره‌آورد سفرش بنویسد که طبعا گزارشی خواندنی خواهد بود. با الماسی درباره اهداف و برنامه‌های سفرش به فرانسه سخن گفتیم.
کد خبر: ۴۷۴۲۶۴

حضور شما در جشنواره فیلم کن برای نخستین بار اتفاق می‌افتد؟

برای اولین بار است که از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌ به مدت 4 روز برای شرکت در جشنواره فیلم کن، راهی فرانسه می‌شوم. شخصا علاقه‌مند بودم اهداف پیشین این جشنواره را طی سال‌های برگزاری، از سوی فیلمسازان، هنرمندان و اهالی قلمی ‌که مهمان آن بودند، مطالعه کنم و بعد به این سفر بروم، ولی متاسفانه این مهم میسر نشد. 10 روز پیش به من اعلام کردند علاقه‌مند به حضور در این جشنواره هستم یا خیر که البته من هم پذیرای این دعوت بودم. هرچند این حضور، شامل روزهای مهم افتتاحیه و اختتامیه نمی‌شود، ولی علاقه‌مند بودم که سرزمین ناپلئون، دانتون، آندره ژید، سارتر، سینمای نو،‌ هانری کربن و... را ببینم و از آنچه به عنوان سرزمین فرهنگ و هنر در قلب اروپا یاد می‌شود، آگاه شوم.

هدف و برنامه خاصی برای حضور در این جشنواره دارید؟

شخصا گزارش و نسخه‌ای به عنوان ره‌آورد از این جشنواره خواهم داشت تا به مخاطبان سینما و خانواده سینما ارائه کنم. در این گزارش قصد دارم نسبت خودمان را با جشنواره فیلم کن، جهان نو، موضوع دیالوگ در جهان معاصر و جهانی شدن در حد درکم محک بزنم. این نسخه می‌تواند از طریق کاری که ارائه می‌دهم به صورت گزارش و گفت‌وگو به سمع و نظر مردم برسد. چنین سفرهایی که هزینه‌‌‌اش از بودجه فرهنگی کشور تامین می‌شود باید نتیجه فرهنگی داشته باشد، بخصوص از سوی کسانی که نظر خودشان را برآیند نظر مردم می‌دانند و نسبت به آنها احساس مسوولیت می‌کنند. حتی اگر توریستی به ماجرا نگاه کنیم، جا دارد درباره کشور فرانسه برای مردم سخن بگوییم. در این سفرها باید جایگاه سینما، آثار تقابل مخاطب و فیلمساز را مطالعه کرد.

آیا براساس برنامه و طرح خاصی در این جشنواره حضور دارید؟

الماسی: علاقه‌مند بودم سرزمین ناپلئون، دانتون، آندره ژید، سارتر، سینمای نو،‌ هانری کربن و... را ببینم و از آنچه به‌عنوان سرزمین فرهنگ و هنر در قلب اروپا یاد می‌شود آگاه شوم

از آنجا که به عنوان عضو کوچکی از شورای ساماندهی صنوف که مسوولیت زنده نگه داشتن کار صنفی را به عهده دارد، در این جشنواره حضور داریم، وظیفه ماست که در سرزمین کانون‌های فرهنگی، روابط آدم‌ها، تلقی نوینی از کار صنفی، چگونگی انتظام فعالیت صنفی را تقدیم مردم کنیم. ما با موضوع فعالیت‌های صنفی، تعیین منافع فردی در دل منافع جمعی حدود 100 سال پیش آشنایی پیدا کردیم و حدود 50 سالی است که بی‌واسطه آن را در جامعه تجربه کردیم. جای آن داشت که این مساله ابتدا در صنوف فرهنگی طرح می‌شد تا مردم به حقوقشان بیشتر آگاه بودند. کاش دولت این بخش را ساماندهی نمی‌کرد. ما درون خانواده سینما نیاز داریم تعریف واقعگرایانه‌ای از فعالیت صنفی داشته باشیم تا کارکرد آن را بشناسیم و بدانیم مراد از کار صنفی، بیمه و کارت جشنواره نیست و تعریف وسیع‌تری دارد. قوانین صنفی در کشور ما وجود دارد، ولی ناآشنایی ما با حقوقمان گاه ما را به کجراهه می‌برد. در واقع دموکراسی تامین نمی‌شود، مگر این‌که صنوف تاسیس شود و افراد نسبت به آن آگاه شوند و با التزام به آن رفتار کنند.

در چند سال اخیر به‌رغم دریافت جوایز بزرگ از جشنواره‌های جهانی، به نظر می‌رسد سینمای ایران مثل گذشته اقبال جهانی ندارد و کمتر از همیشه محصولات این سینما در جشنواره‌های جهانی حضور دارند. آیا معتقدید حضور سینمای ایران در جشنواره‌های بین‌المللی کمرنگ شده است؟

در کشورهای غربی، سینما علاوه بر استطاعتش در کنترل و ساماندهی نفوس انسانی که شامل فضاسازی، ایجاد آرامش و انتقال انرژی زندگی دارد، کار اصلی‌تر آن، حل و فصل معادلات اقتصادی و بحث سرمایه‌گذاری است. در این حوزه، کلیشه‌ها تعیین‌کننده بازگشت سرمایه در سینمای ایران هستند؛ در حالی که در دنیای غرب ریسک، نوگرایی و گام نوین تضمین‌کننده سرمایه‌گذاری است. درگام نخست باید بدانیم هدف از مراودات فرهنگی در سینمای ایران چیست. جزو بدیهیات است که هر حرکت فرهنگی، سیاسی و تولید صنعتی یک بار سیاسی حمل می‌کند، در این جریان ما باید مختصات بازار مصرف و توانایی مدیریت آن را همراه و همگن کنیم.

جذابیت در یک فیلم ایرانی در تصویرکردن انسان با حذف الزامات و واقعگرایی خلاصه می‌شود. در حالی که تصویر قرن 21 از انسان و بازار مصرف جهانی، هوشمندانه‌تر و شاخص‌تر است. در این شرایط ما نباید وابسته به لاتاری شانس سینمایی‌مان باشیم و در حد سینمایی احساساتی پیش رونده باشیم. ما از طریق سینما باید سهم خودمان را در اتاق فکر جهانی طلب کنیم و صرفا درپی مخاطب قرار دادن سهم شانسی که از لاتاری خود طلب می‌کنیم، نباشیم. مخاطب سینمای ایران صرفا در مقابل عواطف و احساسات قرار می‌گیرد، ولی سینمای روز جهان شعور و دانش را به مخاطب عرضه می‌کند. از این روست که معتقدم ما احتیاج به شکل بدیع و تازه‌ای در سینمایمان داریم. این موقعیت می‌تواند از طرف کارگردانان شناخته شده‌ای مثل اصغر فرهادی و داریوش مهرجویی فراهم شود. مثلا ببینید تا چه حدی سخن 2 فیلم آخر مهرجویی جهانی است او جهان‌موازی و هولوگرام را طرح می‌کند که مبحث جدیدی است که جهان آن را مورد توجه قرار داده است.

آزاده کریمی ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر

ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها