درخشش تندیس‌ها در قلب فرانسه

علت هم این است که اولا مراسم سزار هر سال چند روز قبل از مراسم اسکار برپا می‌شود و این طور نبود که امسال به خاطر فیلم هنرمند و موفقیت کلان مالی و انتقادی آن در آمریکای شمالی، این مراسم چند روز زودتر از مراسم اسکار برپا شود. ثانیا آرای اعضای آکادمی چند روز قبل از برپایی مراسم اسکار مشخص شده و فقط در شب برگزاری آن است که این آرا در معرض دید عموم قرار می‌گیرد. این در حالی است که در طول چند ماه اخیر اکثریت مراسم‌های اهدای جوایز سینمای (گلدن‌گلوب و بفتا که به مراسم انگلیسی معروف است)‌ و انجمن‌های منتقدان آمریکا، هنرمند را به عنوان بهترین فیلم سال سینمای آمریکا انتخاب کرده بودند و به همین دلیل، بسیاری حدس می‌زدند که این موفقیت‌ها در مراسم اسکار هم تکرار خواهد شد.

هنرمند که 5 جایزه اسکار را از آن خود کرد، محصول صنعت سینمای فرانسه است. منتقدان سینمایی روی صامت و سیاه و سفید بودن فیلم تاکید ویژه‌ای کرده‌اند. مراسم اسکار در طول سال‌های برگزاری خود به ندرت به یک هنرمند غیرآمریکایی‌زبان (و برای یک فیلم غیرانگلیسی‌زبان)‌ جایزه داده است. بجز سوفیا لورن که سال 1960 برای درام ضدجنگ «دو زن» اسکار بهترین بازیگر سال را از آن خود کرد، تاریخ مراسم اسکار هنرمند خارجی‌زبان دیگری را به یاد ندارد که مجسمه اسکار را در دستان خود گرفته باشد. همان زمان هم منتقدان سینمایی در کنار تحسین و تایید بازی لورن در این فیلم، گفتند در این سال به قدری بازی‌های بازیگران زن در فیلم‌های سینمایی ضعیف بوده که آکادمی اسکار مجبور شده نام لورن را نیز وارد فهرست نامزدهای خود کند. این در حالی است که بازیگران اسپانیایی همچون آنتونیو باندراس و پنه‌لوپه کروز هم جوایز اسکار بهترین بازیگران مرد و زن نقش مکمل را برای فیلم‌های انگلیسی‌زبان برادران کوئن و وودی آلن گرفتند.

اما به نظر می‌رسد آکادمی اسکار، هنرمند را فیلمی فرانسوی ارزیابی نکرده و برای آن زبان و هویتی بین‌المللی و فراملیتی قائل است. قصه فیلم درباره روزهای پایانی سینمای صامت و ظهور صدا در فیلم‌های سینمایی است. جورج والنتینو (با بازی ژان دوجاردین)‌ یک بازیگر و ستاره مشهور سینمای هالیوود است که وقتی فیلم‌ها از حالت صامت بیرون می‌آیند مجبور است فعالیت‌های هنری خود را رها کند زیرا از صدای خوبی برخوردار نیست. قصه هنرمند، قصه تراژیک بسیاری از ستارگان سینمای صامت است که با ظهور صدا، موقعیت و اعتبار خود را از دست دادند و خانه‌نشین شدند. طبیعی است که آکادمی اسکار، فیلمی با چنین قصه‌ای را متعلق به خود بداند و جوایز اصلی را به آن تقدیم کند. میشل آزنا ویسیوس 44 ساله و ژان دوجاردین 39 ساله تا قبل از اکران عمومی هنرمند در آمریکا چهره‌هایی کاملا ناشناخته برای تماشاگران آمریکایی بودند، اما جوایز مختلف سینمایی که این دو به عنوان بهترین کارگردان و بازیگر طی 2 ماه قبل دریافت کردند، آنها را در سطح بین‌المللی به عنوان چهره‌هایی مشهور مطرح کرد. آزنا ویسیوس در رقابت با کسانی مثل وودی آلن، مارتین اسکورسیزی، ترنس مالیک و آلکساندر پاین توانست اسکار بهترین کارگردان سال را بگیرد و دوجاردین با شکست دادن تیپ سرسختی مثل جورج کلونی به جایزه خود دست یافت.

تقدیر اسکاری از هنرمند یک پیام مهم برای هنرمندان بین‌المللی دارد و آن این است که می‌توانند مراسم اسکار را متعلق به خود بدانند و امیدوار باشند در دوره‌های بعدی آنها هم جوایز اصلی اسکار را از آن خود کنند.

مریل استریپ هم وضعیتی مثل فیلم هنرمند داشت و همگان تقریبا با قاطعیت می‌گفتند او امسال سومین اسکار بهترین بازیگر زن خود را برای «بانوی آهنین» دریافت خواهد کرد. اسکاری که او گرفت، یکی از بی‌شمار جوایزی بود که وی در 2 ماه اخیر تصاحب کرد. استریپ طی هفته‌های قبل سفرهایی هم به انگلستان و آلمان کرد تا جایزه بگیرد. اسکار بانوی آهنین، 19 سال پس از اهدای دومین جایزه اسکار او برای انتخاب «سرفی» (1982)‌ به وی داده شد. این هفدهمین بار بود که این بازیگر 56 ساله نامزد دریافت جایزه اسکار می‌شد.

وی رکورددار دریافت جایزه اسکار است و منتقدان سینمایی می‌گویند او با بازی‌های درخشان خود به صورت هنرمند خانه‌زاد آکادمی اسکار درآمده و مراسم اسکار بدون او به عنوان نامزد دریافت جایزه، برپا نمی‌شود! امسال منتقدان به استریپ لقب تازه‌ای داده‌اند که بی‌ارتباط با درام شرح حال‌گونه او هم نیست: «بانوی آهنین سینمایی». استریپ که در چند فیلم سینمایی خود در نقش آدم‌های واقعی بازی کرده، این‌بار تبدیل به مارگارت تاچر نخست‌وزیر وقت انگلستان شد. او که در عالم واقعیت دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی متفاوتی نسبت به تاچر دارد، در رابطه با نقشی که بازی کرد، می‌گوید: «وقتی ایفای نقشی را به عهده می‌گیرم، آن را قضاوت نمی‌کنم و همه تلاشم این است که او را به بهترین و درست‌ترین شکل ممکن بازی کنم.»

گور وربینسکی هم پس از دریافت اسکار بهترین انیمیشن سال برای «رنگو» فاش کرد بدون حضور جانی‌دپ فیلم او هیچ وقت به سرانجام نمی‌رسید و ساخته نمی‌شد. او گفت وقتی جانی‌دپ کنار یک فیلمساز باشد، معنی‌اش این است که او می‌تواند فیلمش را با خیال راحت بسازد. وربینسکی با تمجید از دپ گفت وی با تهیه‌کنندگان صحبت و سرمایه لازم را برای تولید فیلم مهیا کرد.