ششمین دوره از جشنواره شعر فجر در مناطق مختلف کشور برگزار شد. درباره این اقدام و نتایج آن بگویید.
تمرکززدایی همواره یکی از برنامههای اساسی دولت در برگزاری جشنوارههای مختلف بوده و همانطور که میدانید طی سالهای گذشته برای برگزاری جشنوارههای مختلف اعمال شده است. این موضوع در روند برگزاری شعر فجر هم لحاظ شد و در راستای تمرکززدایی از جشنواره، آن را در 10 استان مختلف به صورت منطقهای برگزار کردیم.
استانهای کرمانشاه، البرز، قم، خراسان رضوی، کرمان، اصفهان، شیراز، مازندران، اصفهان و آذربایجان شرقی استانهایی بودند که به عنوان مناطق برگزاری جشنواره انتخاب شدند و شاعران استانهای همجوار خود را هم در بر میگرفتند.
در انتخاب استانها چه معیارهایی را لحاظ کردید؟
استانها را براساس معیارهای زبان، فرهنگ، قومیت و همجواری به 9 منطقه تقسیم کردیم و در ذیل این معیارها، استانهایی که نقاط مشترک بیشتری دارند را جزو یک منطقه قرار دادیم.
این شکل از برگزاری جشنواره تاثیر بهتری داشت یا خیر؟
بله، البته در سالهای گذشته هم استانها از اوایل مهر، شب شعرهایی را برگزار میکردند که تا آغاز دهه فجر ادامه داشت، اما این دوره از جشنواره کاملا متفاوت بود و به صورت ملی برگزار شد. در روزهای برگزاری آن هم تمامی کشور به نوعی درگیر آن بودند.
حضور شاعران ملی هم به این برنامهها حال و هوای بهتری داده بود و بر جذابیت آن افزوده بود. رسانههای محلی هم این برنامهها را به شکل خوبی پوشش دادند و همه این موارد باعث شد جشنواره در حد ملی برگزار شود نه صرفا استانی.
بخشی از برنامههای استانی شعرخوانیها بود. شاعران حاضر در این برنامه چگونه انتخاب شدند؟
در هر استان یک شاعر خوشنام و زبده به عنوان دبیر علمی انتخاب شده بود. این فرد، شاعران مختلف را از استانهایی که جزو منطقهبندی ما بودند انتخاب میکرد تا برای شعرخوانیها دعوت شوند. البته این را هم اضافه میکنم که قرار بود تعداد 750 شاعر در این جلسات استانی شعر بخوانند، اما از 17 بهمن تا اول اسفند در مراسم جشنواره 860 شاعر شعرخوانی کردند. یکی از نقاط قوت این دوره از جشنواره را میتوان در همین شعرخوانیها دانست.
بخش شعرخوانی برگزیدگان هم دیگر برنامهای بود که پس از آیین اختتامیه و در ضیافت شام وزیر ارشاد برگزار شد. این فرصت تا پیش از این در اختیار برگزیدگان قرار نگرفته بود.
این میزان در مقایسه با سال گذشته رشد هم داشته است یا خیر؟
بله. سال گذشته نزدیک به 650 شاعر در جریان برگزاری جشنواره شعرخوانی داشتند.
به نظر میرسد عملکرد روابط عمومی جشنواره چندان رضایتبخش نبود. نظر شما درباره این موضوع چیست؟
با حرف شما مخالفم. سال گذشته حتی یک بیلبورد هم در سطح شهر تهران دیده نمیشد در حالی که امسال تبلیغهای زیادی برای جشنواره شده بود، البته این تبلیغات به تهران محدود نمیشد و در استانها هم تبلیغ زیادی برای آن میشد. رسانههای محلی هم در بخش استانی درگیر پوشش این برنامهها بودند.
برنامههای بخش جنبی چطور برگزار شد؟
نمایشگاهی با عنوان نمایشگاه شعر هم برگزار کردیم که در آن آثار خطی شاعران را به نمایش گذاشتیم. این بخش از برنامههایمان با استقبال خوبی مواجه شد و امیدواریم در دورههای بعدی جشنواره هم ادامه پیدا کند. در این دوره از برگزاری جشنواره، نشریههای افتتاحیه واختتامیه هم منتشر شده و در اختیار حاضران قرار گرفت.
در این دوره نشستهای علمی هم برگزار شده است. لطفا درباره آنها توضیح دهید.
دو نشست علمی برگزار شد، یکی در شیراز با عنوان «زین قند پارسی» و دیگری در تهران با عنوان «بیداری اسلامی در شعر» که هر دو نشست با استقبال خوبی روبهرو شد و این موضوع زمینهای را فراهم میکند تا در دورههای بعد نسبت به برگزاری این نشستها برنامههای بیشتری داشته باشیم.
بانک اطلاعاتی شاعران هم قرار بود راهاندازی شود. این کار در چه مرحلهای است؟
بیشتر کارهای مربوط به آن انجام شده و طی یکی 2 هفته آینده راهاندازی میشود.
تعداد شرکتکنندگان در جشنواره در مقایسه با گذشته چطور بود؟
خوشبختانه جشنواره جایگاه خود را پیدا کرده و میزان آثار ارسالی نسبت به دوره قبل 28 درصد رشد داشته است. در مقایسه با دوره چهارم هم رشدی 150 درصدی داشته است. 22 مهمان از 15 کشور دنیا به ایران آمدند و در جشنواره حضور داشتند. این شاعران از کشورهایی چون ایتالیا، لهستان، دانمارک، کره جنوبی، چین لبنان، ترکیه و برخی کشورهای دیگر مهمان جشنواره بودند.
یکی از پیشنهادهایی که امسال از سوی برخی رسانه و مسوولان مطرح شد، ادغام جشنواره موسیقی و شعر فجر بود. آیا امکان انجام چنین کاری وجود دارد؟
انجام چنین کاری ساده نیست و نیاز به پژوهش دارد. میتوانم بگویم در حال حاضر امکان اجرایی شدن آن وجود ندارد و اگر مسوولان هم قصد انجام آن را داشته باشند، نیاز به چند سال برنامهریزی دارد.
چرا؟
چون موسیقی ما فعلا بیشتر نسبت به ترانه اقبال نشان میدهد و باید تدابیری اندیشیده شود تا در صورت انجام این کار شعر کلاسیک، نیمایی، سپید و حتی کودک و نوجوان مورد بیتوجهی واقع نشوند. اگر قرار باشد این طرح عملی شود، باید برنامهریزیها تا حدی دقیق باشد که نه موسیقی لطمه بخورد و نه شعر.
زینب مرتضایی فرد / جام جم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم