4 روز دور دنیا؟

بسیاری از فعالان و دست‌اندرکاران صنعت گردشگری ایران، برگزاری این نمایشگاه را در بهمن امسال بهترین اتفاق برای نجات صنعت گردشگری ایران می‌دانستند و یکصدا عقیده داشتند که همزمانی این نمایشگاه بین‌المللی با تعطیلات نوروزی یا مهم‌ترین فصل سفر در ایران، طلایی‌ترین فرصت را در اختیار صنعت گردشگری ایران قرار می‌دهد تا بیشترین بهره را از برگزاری آن ببرد، اما دریغ از این‌که طی این سفر 4 روزه اگرچه حضور بسیار مناسب شرکت‌های خدمات آنلاین گردشگری در این نمایشگاه حاکی از روند رو به رشد گردشگری آنلاین در ایران بود، اما بیشترین استقبال از غرفه‌های صنایع دستی صورت گرفت.

این در حالی است که محمدعلی مشکیان، مدیر کمیته اطلاع‌رسانی این نمایشگاه، ساخت نمادهای گردشگری داخلی و خارجی و حضور فعال نمایندگان کشورهای خارجی که ازجمله مقاصد محبوب سفر ایرانیان هستند، به عنوان نمونه‌هایی از تمایز این نمایشگاه با دیگر نمایشگاه‌ها عنوان کرد. شاید حضور تعداد زیاد مهمانان خارجی ازجمله رایزنان فرهنگی، سفرا یا کارمندان سفارتخانه‌های حاضر در تهران در این نمایشگاه جلب توجه می‌کرد، اما این حضور کمتر بهره‌ای مفید برای صنعت گردشگری ایران داشت.

با کمی دقت به‌ ویژگی‌های این نمایشگاه متوجه می‌شدیم حضور این شرکت‌های خارجی و رایزنان فرهنگی بیشتر به عنوان تبلیغ کشور خود در ایران بوده نه آشنایی با توانمندی‌های گردشگری ایران!

اگر حضور گسترده صنایع وابسته مثل صنایع دستی، جراید و خدمات گردشگری آنلاین در این نمایشگاه محسوس بود، اما در بخش جذب گردشگر کشورهایی چون ترکیه، تایلند، مالزی، روسیه، ایتالیا و هلند بیشترین بهره را از این سفر 4 روزه بردند و با کوله‌باری بسیار سنگین به کشورشان بازگشتند، اما از سوی دیگر عدم هماهنگی بین مسوولان صنعت گردشگری ایران با حضور کشور تایلند دوباره خودنمایی کرد. به ‌طور کلی شاید بتوان گفت برگزاری این نمایشگاه حاصلی به جز هزینه‌های هنگفت و سنگین برای دست‌اندرکاران صنعت گردشگری ایران به ارمغان نیاورد و بیشتر مصرف درون مرزی داشت تا برون‌مرزی.

این عدم هماهنگی باعث شد تا پنجمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت گردشگری و هتلداری ایران تنها با حضور 15 شرکت خارجی و 3 ایرلاین برگزار شود و تخمین تعداد بازدیدکنندگان این نمایشگاه از سوی مسوولان در کشوری 70 میلیون نفری یعنی ایران تنها یکصد هزار نفر باشد این در حالی است که همزمان با نمایشگاه تهران در کشور همسایه ترکیه و تنها با 3 ساعت فاصله هوایی دورتر از این نمایشگاه در شهر استانبول شانزدهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری شرق مدیترانه EMITT با بیش از 4500 فعال صنعت گردشگری و بیش از 60 کشور برگزار شد.

با بررسی آمار و دقت در این دو نمایشگاه به تفاوت‌های بسیار زیاد بین آنها پی می‌بریم و از بی‌تاثیری این نمایشگاه در ایران آزرده خاطر می‌شدیم. در این میان عدم هماهنگی بین مسوولان ذی‌ربط دوباره خودنمایی می‌کند، اما به قول معروف «ماهی را هر وقت از آب بگیریم تازه است.»

بنابراین با ارزیابی دقیق و منصفانه پنجمین نمایشگاه گردشگری و هتلداری در تهران در می‌یابیم که شاید برگزاری این‌گونه نمایشگاه‌ها هرگز مرهمی بر زخم‌های کهنه صنعت گردشگری ایران نباشد و راهکارهای بهتری با توجه به تجربیات کشورهای موفق در این زمینه وجود داشته باشد، اما شاید دو راهکار بهتر و کم‌هزینه‌تر برای معرفی و نجات صنعت گردشگری ایران به دنیا از دید برخی دست‌اندرکاران خصوصی و دولتی ایران پنهان مانده که عبارتند از:

1 ـ حضور گسترده و فعال صنعت گردشگری ایران (خصوصی و دولتی) با هدفی واحد در نمایشگاه‌های بین‌المللی سایر کشورها.

2 ـ برقراری تورهای گردشگری و سهولت سفر گردشگران خارجی به ایران بویژه‌ گردشگران ورودی از 57 کشور مسلمان.

این دو راهکار شاید بتواند بسیار کارآمدتر از برگزاری نمایشگاه‌های پرهزینه داخلی باشد؛ البته بسیاری از کارشناسان معتقدند حضور گسترده گردشگران خارجی در ایران طبق قوانین جاری ایران و آشنایی آنها با تمدن و فرهنگ کهن کشور از نزدیک خود بهترین تبلیغ برای صنعت گردشگری ایران خواهد بود و نیازی به هزینه‌های هنگفت و شاید بدون نتیجه نباشد.

البته همان‌طور که قبلا ذکر شد، استفاده از تجربیات دیگر کشورهای موفق نیز می‌تواند روش مناسب برای نجات این صنعت در ایران باشد به عنوان مثال؛ کشور ترکیه که به عنوان یکی از موفق‌ترین کشورهای همسایه ایران در زمینه رشد صنعت گردشگری در جهان شناخته شده تنها در سال 2011 میلادی اقدام به برگزاری 153 نمایشگاه تجارت توریسم در 61 کشور مختلف کرده؛ این در حالی است که ایران با این همه پتانسیل گردشگری و تمدن کهن خود تنها با تعدادی پوستر و خوراکی‌های محلی در برخی از نمایشگاه‌های بین‌المللی و به صورت پراکنده شرکت کرده است.

امید است با بسته شدن پرونده پنجمین نمایشگاه صنعت گردشگری ایران و بررسی دقیق آن توسط دست‌اندرکاران و مسوولان ذی‌ربط برای نجات صنعت گردشگری ایران از رکود بیشتر دقت شود و راهکارهای مفیدی برای نجات آن در نظرگرفته شود.

نیره کردبچه