بازار داغ نوآوری‌های بسیج علمی کشور

در این میان مبتکران و مخترعان توانمند جوانی هستند که با ایده‌های خود باعث خروج از بحران شده و با ارائه روش‌های مفید مانع هدر رفتن این انرژی‌ها می‌شوند. نمونه بارز این ایده‌ها را می‌توان در نمایشگاه فن بازار اختراعات و نوآوری‌ها با قابلیت تجاری‌سازی و با اولویت اصلاح الگوی مصرف دید که چندی پیش با حضور محمود تولایی، رئیس بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور و جمع کثیری از محققان، پژوهشگران کشور در دهکده مقاومت برپا شد. لذا برپایی چنین نمایشگاهی را مغتنم شمرده و گزارشی دراین باب تهیه کردیم.

باور توانمندی‌های جوانان مبتکر

محمود تولایی، رئیس بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور در مراسم افتتاحیه نمایشگاه فن بازار اختراعات و نوآوری‌های بسیج علمی کشور با اشاره به این‌که بخش عمده‌ای از سرمایه این سرزمین صرف واردات گسترده از کشورهای مختلف می‌شود، گفت: اختصاص رقم 60 تا70 هزار میلیارد تومان واردات موجب از دست رفتن فرصت‌های شغلی بسیاری از جوانان ما و توسعه اقتصادی کشورهایی مانند چین، ترکیه، مالزی و.... شده است.

وی با تاکید بر حضور جوانان کشور در عرصه المپیاد‌های بین‌المللی و کسب رتبه‌های تک رقمی آنان افزود: اگر استعداد هاو شایستگی‌های این افراد برای عرصه‌های مختلف نیازهای جامعه به کار برده نشود، موجب دلخستگی دانشمندان جوان ایرانی خواهد شد و اگر فرصت‌های ظهور و بروز این استعداد‌ها در جامعه فراهم نشود، به طبع این سرمایه ملی را از دست خواهیم داد و کشورهای دیگر این سرمایه‌ها را به نفع خود مصادره خواهند کرد.

وی تصریح کرد: سازمان بسیج علمی کشور در امتداد فعالیت‌های سایر معاونت‌ها و سازمان‌های کشور برای تحقق جهاد علمی وظیفه دارد این خلأ‌های موجود را شناسایی و برطرف کند. به عنوان مثال ثبت بیش از 30 اختراعی که حتی یک دهم درصد آنها درعرصه‌های زندگی ما ظهور و بروز ندارند، نشان‌دهنده این است که اولا، مخترعان و مبتکران ما نیازهای جامعه را شناسایی نکرده و براساس آرمان‌های خود اقدام به اختراع‌شان کرده‌اند. دوم این‌که مسوولان کشور نیز از این افراد حمایت نکرده‌اند.

وی اظهار کرد: امروزه ما در کشورمان 6000 نوع کالای وارداتی داریم که در مقابلش 3میلیون دانشجو است یعنی به ازای هر یک قلم کالای وارداتی500 دانشجو داریم و این برای کشورما به‌‌‌رغم داشتن ظرفیت‌ها و فرصت‌های شغلی زیاد، بسیار ناپسند است.

رئیس بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور برپایی چنین نمایشگاهی را فرصتی دانست تا مبتکران و مخترعان بتوانند محصول خلاقیت و دستاورد خودشان را دراین فضا عرضه کنند. همچنین جامعه کاربر و نیازمندان و صنعت نیز بتوانند با ایجاد چنین فضایی موضوعات مورد نیاز خود را برای اتکا به توان ملی به نوآور، مخترع و مبتکر ارائه کنند.

تولایی ایجاد زیر ساخت‌های اولیه این چنین طرح‌هایی را مستلزم ایجاد باور جوانان دانست و گفت: در وهله نخست باید مسوولان استعداد‌ها و خلاقیت‌های جوانان کشور را باور داشته باشند تا جوانان به یقین برسند که محصولاتشان از سوی سازمان کاربر مورد حمایت قرار گرفته است. سپس‌خلاقیت‌های این جوانان باید متناسب با نیازهای جامعه سازماندهی شود. پس از آن نیز باید فرصت‌های عقد قرارداد و بازار فروش این محصولات فراهم شود.

وی اظهار کرد: سازمان بسیج علمی کشور به عنوان سازمانی که در تمام دستگاه‌های نظام وجود دارد می‌تواند پیوند و ارتباطی بین بخش‌های مختلف صنعت و جامعه مبتکران ایجاد کند مثلا می‌تواند نیاز‌های بخش صنایع و کارخانه‌ها را بررسی و با در اختیار داشتن بانک اختراع مبتکران و مخترعان این پیوند را به خوبی برقرار و برندسازی کند.

وی در پایان گفت: هم‌اکنون ساز وکارهای لازم این چنین طرح‌هایی در کشور وجود دارد و ما باید در این مسیر مداخله کنیم تا هرچه زودتر این امر تحقق یابد تا به یک تحول اقتصادی، اجتماعی عظیمی در کشور دست یابیم.

شهبازی، دبیر اجرایی نمایشگاه دائمی فن بازار بسیج نیز بیش از 90درصد از اختراعات و ابداعات کشور را مطابق با نیازهای کشور ندانست و گفت: متاسفانه در حال حاضر جامعه مبتکر و مخترع ما اطلاع درستی از نیازهای واقعی داخل کشور ندارد به همین دلیل این افراد روی مسائل و نیازهایی تمرکز و سرمایه‌گذاری می‌کنند که مطابق با نیازهای جامعه امروزی نیست بنابراین زمانی که این اختراع و ابداع به بازار عرضه می‌شود از اقبال خوبی برخوردار نخواهد شد و این امر به نوبه خود باعث ناامیدی مبتکر و صاحبان صنایع می‌شود.

معاون پژوهشی سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری کشور افزود: سازمان بسیج علمی در راستای تحقق تجاری‌سازی موفق در جامعه مخترعان، برپایی یک‌سری فن بازارهای مختلف را در نظر گرفته است. این سلسله فن بازارهای موضوعی با توجه به تحریم‌های اخیر کشور می‌تواند فضاهای کاری مناسب‌تری را برای ما فراهم کند تا جوانان مبتکر و مخترع‌مان اختراعاتی براساس نیازهای واقعی کشور داشته باشند و زمینه خودباوری و خود کفایی کشور را به سرعت زیادی در جامعه ایجاد کنند.

وی تصریح کرد: هم‌اکنون بیش از 10 قلم کالای وارداتی در کشور وجود دارد که از تکنولوژی و فناوری خاصی برخوردار نیستند. بنابراین اگر ما یک سازماندهی یا یک بسیج عملی، فناوری در این حوزه داشته باشیم می‌توانیم مشکلات روز کشور را در این زمینه برطرف کنیم.

اغلب مخترعان این نمایشگاه را قشر جوان و دانشگاهی تشکیل داده‌اند و بندرت می‌توان افرادی را یافت که به‌صورت تجربی و به خاطرعلاقه شخصی اقدام به ثبت اختراع کرده باشند.

جعفررام بجندی، یکی از مخترعان رشته مهندسی مکانیک و حرارت سیالات است که توانسته است تاکنون 37 طرح خود را به ثبت برساند و 8 طرح خود را در این نمایشگاه به عرضه بگذارد. یکی از طرح‌های او، طرح موزاییک مولد برق است.

وی درخصوص این طرح گفت: این طرح به منظور تولید برق با از دست دادن کالری افراد هنگام راه رفتن روی موزاییک‌های جلوی در ورودی کارت خوان مترو ساخته شده است. وی افزود: برق تولیدی این طرح به وزن، قد، گام برداشتن و تعادل حرکت افراد بستگی دارد.

وی تصریح کرد: طبق برآوردی که به عمل آمد زمانی که دستگاه به سمت پایین حرکت می‌کند،یک فرد 75 کیلو گرمی از نظر علمی 2‌/‌7 و یک فرد 100 کیلوگرمی 2‌/‌9 ولت بر ثانیه می‌تواند برق تولید کند بنابراین اگر در طول یک ساعت خلوت ایستگاه مترو 10 هزار نفر مسافر با میانگین وزنی 70 کیلو گرم از این موزاییک‌ها عبور کنند تقریبا حدود 14 کلیو وات ثانیه برق تولید خواهد شد.

یکی دیگر از طرح‌های این مبتکر جوان، تولید درب مولد برق با دستگیره هیدرولیکی است که برای نخستین‌بار درجهان این چنین طرحی ارائه شده است.

وی همچنین درخصوص این طرح گفت: میزان تولید برق این طرح نیز در طول شبانه‌روز بستگی به تعداد نفراتی دارد که از این در عبور می‌کنند. البته برقی که ذخیره می‌شود به‌گونه‌ای نیست که مدام یک لامپ را روشن نگه دارد اما می‌تواند 10 تا 15 درصد برق یک مکان پر ترددی مانند بانک را تامین کند.

وی یکی دیگر از طرح‌های خود را کفش مولد با خواص مکانیکی و سیالات عنوان کرد و گفت:این کفش به‌گونه‌ای ساخته شده است که هم می‌تواند پاها را گرم نگه دارد و هم می‌تواند به موبایلی متصل شود تا به واسطه راه رفتن و از دست دادن کالری،برق تولید و موبایل شارژ شود.

وی اظهار کرد: این کفش به دو روش سیالات و دینامیکی یا مکانیکی ساخته شده است. در روش سیالات از آب و در روش مکانیکی از چرخ دنده‌های خیلی ریز کشویی یا شانه‌ای استفاده شده است. مثلا در روش مکانیکی زمانی که پایمان را روی زمین می‌گذاریم، حدود3 تا 4 میلی‌متر ته کفش جابه‌جا می‌شود و این جابه‌جایی باعث چرخش این چرخ دنده‌ها و چرخش مولد برق 2‌/‌1 واتی می‌شود که در این کفش تعبیه شده است. این فرایند باعث تولید برق خواهد شد.

وی در پاسخ به این سوال که نحوه حمایت شرکت‌ها و سازمان‌ها از طرح شما چگونه بود؟ گفت: در حال حاضر فرصتی برای ارائه تمام طرح هایم به شرکت‌ها پیدا نکرده ام و هم‌اکنون تمام دغدغه‌های من، اجرایی شدن طرح موزاییک‌های مولد برق مترو است.

امروزه پایه اصلی انرژی‌های پاک، تحت عنوان انرژی‌های پایدار بر اساس قوانین فیزیک تعریف و مورد استفاده قرار گرفته‌اند، به عنوان مثال اخیرا طرح نیروگاهی در کشور نروژ افتتاح شده است که براساس تفاوت غلظت بین دو منبع آب شیرین و شور و ایجاد فشار اسمزی دو طرفه لایه‌های نیمه تراوا عمل کرده و بین این دو سیال انرژی جنبشی مناسبی استحصال و مورد استفاده قرار می‌گیرد، در کشور ما نیز مشابه این طرح نخستین‌بار توسط شرکت خصوصی قصر آریان نگار اجرا و در این نمایشگاه پرده‌برداری شد.

علی رازقندی، مدیرعامل این شرکت ومجری طرح ششم پایدار با اشاره به این طرح گفت: این طرح استحصال انرژی جنبشی با استفاده از فشار آب شور و تاثیر آن بر جابه‌جایی سیال در حالت خاص است. وسیله اختراع شده این طرح قادر خواهد بود انرژی مزبور را به انرژی جنبشی تبدیل و در سیستم‌های مرتبط با ژنراتورهای خاص به انرژی الکتریکی تبدیل کند. وی افزود: میزان انرژی به‌دست آمده اولا به ابعاد و سایز و تعداد دستگاه‌ها بستگی دارد. دوم این‌که قابلیت استفاده از ابعاد کوچک مصارف خانگی و محله‌ای تا واحد‌های نیروگاهی را نیز خواهد داشت.

در حالت معمولی وقتی شیر آب گرم را باز می‌کنیم تا زمانی که آب گرم از شیر خارج شود، چند ثانیه‌ای زمان لازم است. در این فاصله مقداری آب به هدر می‌رود.

سیدمحسن موسوی، دانشجوی کارشناسی نرم‌افزار کامپیوتر و مبتکر طرح ذخیره‌سازی مصرف آب نیز طرحی را ارائه داده است تا به این وسیله از هدر رفت آب در این مدت زمان جلوگیری به عمل آید.

وی در خصوص طرحش گفت: در این طرح یک چرخه اتوماتیکی ایجاد شده است تا زمانی که آب گرم نشده است، این آب به آبگرمکن برگشت داده شود. زمانی که آب در حال برگشت به آب گرمکن است،80 درصد ورودی آب شهری قطع می‌شود اما جریان به طور کامل قطع نخواهد شد و زمانی که آب به درجه مورد نظر مثلا برای منازل مسکونی در حدود 35 تا 45 درجه سانتی‌گراد رسید، آب از مجاری اصلی‌اش خارج خواهد شد.

وی افزود: طبق برآوردی که انجام شد، به ازای هر یک متر فاصله آبگرمکن تا خروجی آب گرم حدود 9‌/‌0 درصد از گرمای آب هدر می‌رود که با نصب چنین دستگاهی می‌توان به ازای هر 70 میلیون جمعیت کشور روزانه 20 میلیون لیتر آب صرفه‌جویی کرد.