طراحی لباس در کشور متولی ندارد

در حالی که کارشناسان و برنامه ریزان کشور از ضرورت ترسیم الگوی پوشاک ملی سخن می گویند و روان شناسان نسبت به رواج پدیده «مد» بویژه در میان جوانان با تاثیرپذیری از الگوهای غربی ابراز نگرانی می کنند ، طراحان لباس و پوشاک بر این باورند تدوین الگوی پوشاک ملی در کشور متولی خاصی ندارد و جایگاه طراحی لباس در تولید پوشاک مشخص نیست.

کد خبر: ۴۵۱۴۱

انگیزه شکل گیری پوشاک ، حفظ بدن و دفاع تن در برابر عوارض طبیعی مانند گرماو سرما بوده است ، اما همان گونه که هر وسیله زندگی هنگامی که پا از دایره رفع نیاز اولیه بیرون نهاد، شکل سلیقه ای به خود می گیرد، تن پوش آدمیان نیز به مقتضای اقلیم زیست ، تمدن و فرهنگ ، عقاید مذهبی و آداب و رسوم دستخوش دگرگونی های بی شمار و شگفت انگیزی شده است . بررسی تحول پوشاک نه تنها از نظر تاریخ و هنر، بلکه از دیدگاه جامعه شناسی و فهم روان شناسی ملتها شایان توجه است . اکتشافات باستان شناسان نشان می دهد، ایرانیان نخستین دست به بافت پارچه و دوخت لباس زده اند و توسعه و گسترش صنعت نساجی در ایران حدود 3000 تا 3500 سال پیش از میلاد به مرحله ای رسید که پارچه های لطیف با چرخهای بافندگی دقیق به وجود آمد. در تاریخ پوشاک بانوان ایرانی باید از جامه های زنان عیلامی سخن به میان آورد که یکی از چشمگیرترین نمونه های آن تصویر برجسته است که روی جامی سیمین نقش بسته و در مرودشت کشف شده است . تصویر این زنان نشانگر این است که آنها 2پیراهن بلند بر تن دارند که زمینه آن با نقشهای برگ مانند پوشیده شده است . در زمان مادها نیز جامه های بلند و چین دار با آستین های فراخ ، تن پوش زنان مادی را تشکیل می داد. دوره هخامنشیان بافت پارچه های ابریشمین مرسوم بوده و در دوره ساسانی نیز نساجی ایران به گونه ای پیشرفت کرده که ممالکی چون روم خریدار پارچه های ایرانی بودند و می توان گفت عصر طلایی صنعت نساجی ایران در این دوره بوده است . نگاهی به تاریخ گذشته ایران نشان می دهد در این کشور حجاب همیشه در میان زنان معمول بوده است . در طول تاریخ ما شاهد سربندهایی از حریر و ابریشم بوده ایم که از زنان دربار تا زنان رعایا به سر می کردند و عامل زیبایی و متانت زن بوده است . در طول تاریخ ایران بجز دوره پهلوی ، زنان ما حجاب داشته اند؛ به گونه ای که در دوران مادها هم نوعی سربند و چادر وجود داشته است . یک طراح لباس در این باره می گوید: براساس مستندات تاریخی به دست آمده ، پیشینه لباس در ایران به 4200 سال قبل از میلاد مسیح برمی گردد و این امر نشان می دهد کشور ما چقدر از نظر تمدن و فرهنگ غنی بوده است . مهلا زمانی می افزاید: متاسفانه طراحی لباس در کشور ما متولی ندارد، یعنی شما نمی توانید ادعا کنید کدام سازمان ، نهاد و یا وزارتخانه مسوول اصلی این کار است . وی تاکید می کند: مسوولان باید در این زمینه اقدام کنند و از کسانی که در این عرصه می خواهند کار فرهنگی کنند، حمایت نمایند. ما بزرگ ترین کشور اسلامی هستیم و باید در این باره الگو باشیم . زمانی می گوید: ایتالیا به طراحان ایرانی پیشنهاد همکاری می دهد و طراحان کشورمان برای آنها الگوی لباس پوشیده را طراحی می کنند، چرا که آنها از عریانی خسته شده اند، اما در کشور خود ما الگوی پوشاک از کشورهای غربی گرفته می شود. وی که 6جلد از دایره `المعارف پوشاک ایرانی در ادوار مختلف را تدوین کرده است ، با انتقاد از مسوولان وزارت ارشاد می گوید: چاپ این دایره المعارف هنوز در بوروکراسی اداری گیر کرده و تاکنون منتشر نشده است . عضو هیات علمی دانشگاه تهران و بنیانگذار چاپ پارچه در دانشگاه های ایران نیز می گوید: نزدیک به 40سال است رشته طراحی چاپ پارچه و لباس در دانشگاه های کشور تدریس می شود، اما ایجاد رشته آموزشی به تنهایی نمی تواند کارساز باشد و آن شکاف عمیق میان هنرمندان و تولیدکنندگان را پر نمی کند. مهندس بهروز موسوی می افزاید: طراحان لباس در ایران پیوسته در انتظار پلی هستند که بتواند راه را برایشان به سوی بازار کار در ایران بگشاید، اما امروز کمتر طراحی را می بینیم که هنگام تحصیل از آینده حرفه ای خود مطمئن باشد. وی تاکید می کند: باید بدانیم اقتصاد پرقدرتی در واژه «مد» نهفته است و ما می توانیم مد ایرانی اسلامی را به قلب کشورهای جهان نفوذ دهیم . رئیس موزه دوران اسلامی هم با اشاره به پیشینه غنی پوشش در تاریخ کشورمان ، می گوید: متاسفانه هنوز نتوانسته ایم فرهنگ تاریخی خود را به جوانان بشناسانیم و به همین دلیل بدحجابی امروز در جوانان به یک عارضه فرهنگی تبدیل شده است . زهره روح فر با انتقاد از این که ماهواره ها امروزه الگوی قشر جوان در پوشاک شده اند، می افزاید: نه تنها در زمینه پوشش ، بلکه در بسیاری از مسائل فرهنگی نیز این گونه است . من نمی گویم باید سنتگرا بود، اما اگر گذشته خود را بشناسیم ، خود را پیدا خواهیم کرد. به گفته وی ، استفاده از رنگ منافاتی با حجاب ندارد، حتی می توان همین رنگهای شاد را در قالبهای زیبا و برازنده نشان داد. یک طراح دیگر لباس می گوید: متاسفانه کپی کاری غلط از اروپا بین ایرانیان رایج شده است و طراحان و تولیدکنندگان لباس در ایران پوشش را از دیگر کشورها چون ترکیه و دبی الگوی می گیرند و اتیکت لباس برایشان شخصیت آور شده است . رئیس دانشکده ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی نیز در این باره می گوید: بی گمان زنان هوشمند ایرانی ، خوشترمی دارند که جامه هایی بر تن کنند که بر پایه ارزشها و شایستگی های فرهنگ نیاکانی پدید آمده است . دکتر میرجلال الدین کزازی می افزاید: ایران سرزمین جامه های گوناگون و رنگارنگ است و زمینه برای جامه پردازی بسیار در ایران فراهم است ، اما ما می بینیم کشورهایی که از دید پیشینه و گرانسنگی فرهنگی با گنجینه جامه و تن پوش ایرانی سنجیدنی نیستند، از سالها پیش به هنر و صنعت جامه پردازی پرداخته اند، اما ما از این امر غفلت کرده ایم . وی با اشاره به این که با جامه ایرانی می توان فرهنگ ایرانی را به دیگر سرزمین های جهان برد، تصریح می کند: طراحی لباس و جامه پردازی ، امروز یکی از صنعتها و زمینه های بازرگانی در جهان نیز هست . اگر این هنر یا صنعت در ایران روایی و گسترش یابد، کار خواهد آفرید و ارز برای کشور به همراه خواهد آورد و از دیگر سو نیز این سرگشتگی و بی سامانی که ایرانیان بویژه زنان ایرانی در جامه و تن پوش به آن دچارند ، از بین خواهد رفت .