صدای ما را از تلویزیون بشنوید

اما طیف متنوع و متعدد علاقه‌مندان رادیو هفت که خواهان تداوم این برنامه بودند نشان می‌دهد این برنامه چقدر در جذب انواع مخاطبان موفق عمل کرده است. رادیو هفت فارغ از سطح کمی و کیفی آن نمادی از یک برنامه و کنش رسانه‌ای مدرن است. نه‌تنها دنیای امروز به جهان رسانه‌ای و شبکه‌ای شده تبدیل شده که رسانه‌ها نیز در یک تعامل درونی به مدیومی میان‌متنی و بینا رسانه‌ای بدل شده‌اند. بده بستانی که به واسطه بسط امکانات فنی و تکنیکال صورت گرفته شرایطی فراهم کرده که رسانه در ترکیب با هم به زایشی نوآورانه دست بزنند. زمانی گمان می‌شد که رسانه‌ها رقیب سرسخت هم هستند که آبشان در یک جوی نمی‌رود. وقتی که تلویزیون آمد خیلی‌ها بر این گمان بودند که عمر رادیو به سر آمده بویژه این‌که تلویزیون از قدرت پرجذبه‌ای مثل تصویر برخوردار بود، اما امروزه شاهد تولد برنامه‌هایی هستیم که یک سردرفرم رادیویی دارند و یک سر در ساختار تلویزیونی. این ترکیب کلامی ـ بصری را می‌توان ماهیت اصلی برنامه ترکیبی رادیو هفت دانست که هویت پست مدرنیستی به آن بخشیده است. البته این به معنی ماهیتی شترگاوپلنگی نیست، بلکه هویتی یگانه و مشخص دارد و نمی‌توان دوپارگی و تناقض ساختاری در آن پیدا کرد. برنامه‌ای که اگرچه مبتنی بر تصویر و ساختار بصری است اما شمایلی رادیویی دارد و در طراحی و فرم اجرایی به شکل برنامه‌های رادیویی اجرا می‌شود. در واقع رادیو هفت را می‌توان یک رسانه پست مدرنیستی دانست که ساختاری سنتی را در قالبی مدرن ارائه می‌کند و اگرچه صورت بصری دارد، اما ماهیتی کلامی داشته و چندان به بازی‌های تصویری وابسته نیست. رادیو هفت از تصویر به شکلی هدفمند و به اندازه استفاده کرده و دچار ذوق‌زدگی‌های تصویری و گرافیکی نیست. دکوربندی ساده با استفاده از رنگ‌آمیزی‌های ساده و بی‌آلایش که حواس مخاطب را پرت نمی‌کند و حاشیه پررنگ‌تر از متن نیست از حیث بصری نیز چشم مخاطب را خسته نکرده و ذهنش را مغشوش نمی‌سازد.

فارغ از این فرم اجرایی، رادیو هفت به گونه‌ای طراحی شده که پیام اصلی آن، از حیث مفهومی ایجاد آرامش و تنش‌زدایی از مخاطبی است که یک روز پرالتهاب و شلوغ را تجربه کرده و برای خوابی لذتبخش به تجربه آرامبخش رسانه‌ای احتیاج دارد. تصویر و کلام و موسیقی در کنار گفتار ادبی حاکم بر رادیو هفت به خلق موقعیتی مجازی ختم می‌شود که مخاطب را برای خوابی آرام آماده می‌کند. به گفته یکی از دوستان رادیو هفت، یک آرامبخش تلویزیونی است که کارکردهای روانشناختی بالایی دارد و می‌تواند به رفع اضطراب و تنش‌های روزانه افراد کمک کند. منصور ضابطیان، تهیه‌کننده این برنامه نیز همین هدف را مهم‌ترین فلسفه شکل‌گیری رادیو هفت می‌داند که نه دچار ذوق‌زدگی تصویری است و نه قرار است صرفا مخاطب را سرگرم کند. رادیو هفت اگرچه یک برنامه تلویزیونی است، اما از حیث تاثیرگذاری روانی همان کارکردهای رادیو را دارد، حتی شاید خواب‌آور هم باشد. اساسا یکی از مهم‌ترین کارکردهای رسانه در جهان امروز فارغ از ایجاد سرگرمی، تامین آرامش و ایجاد یک فضای مفرح و آرامبخش است؛ به طوری که یکی از خبرگزاری‌ها از این برنامه به قرص والیوم یاد کرده است. رسانه هم از یک‌سو به بیداری و انعکاس واقعیت‌های بیرونی می‌پردازد و هم این‌که به مخاطب کمک کند تا واقعیت بیرونی قابل تحمل‌تر و آسان‌تر به نظر برسد. رادیو هفت اگرچه ذاتا ماهیتی آگاهی‌بخش دارد، اما تلاش می‌کند در مقام یک برنامه هنری به ماهیت هنری خویش نیز وفادار باشد و هضم واقعیت را برای مخاطبان خود آسان‌تر سازد. قصه‌گویی و حکایت‌خوانی، پخش کلیپ‌های موسیقی بدون کلام و باکلام با صدا و تصویر خواننده که در یک لوکیشن رادیویی تصویربرداری شده و گفت‌وگو با هنرمندان که بیشتر یک گفت‌وگوی صمیمی و دلی است، تمهیداتی است که در انتقال این حس آرامبخش به مخاطب، موثر است.

ساختار رادیو هفت به گونه‌ای طراحی شده که آغاز و پایان مشخصی نمی‌توان برای آن یافت و بیننده از هر جایی که برنامه را ببیند یا هر جایی که آن را قطع کند یا پای تلویزیون خوابش ببرد، چیزی را از دست نداده است. اتفاقا اگر مخاطبی به واسطه تماشای این برنامه به خواب برود، رادیو هفت به هدفش رسیده است. واقعیت این است که رادیو هفت قصد ندارد مخاطب را مورد بمباران اطلاعاتی و تصویری قرار دهد، اتفاقا با پرهیز از این فضا، تلاش می‌کند تا قوه تخیل او را فعال سازد و از تصاویر اضافی و مزاحم پاک کند. این پارادوکس جالب شاید مهم‌ترین رمز موفقیت رادیو هفت است. برنامه‌های تصویری که با پالایش بصری ذهن مخاطب، به او آرامش خیال می‌دهد.

رادیو هفت مصداقی ازیک همکاری و تعامل رسانه‌ای است که با آشتی بین کلام و تصویر 2 مدیوم رادیو و تلویزیون را به هم نزدیک کرده و نمونه‌ای از یک مولتی مدیا و چند رسانه‌ای بودن است. در واقع رادیو هفت یک مجله تصویری با ساختاری کلامی است که از ظرفیت‌های رسانه‌ای رادیو و تلویزیون توامان بهره می‌گیرد. تجربه‌های مطبوعاتی منصور ضابطیان به عنوان مجری و تهیه‌کننده این برنامه و سابقه و تجربه کارهای قبلی او در ساخت برنامه‌هایی مثل نقره و فرش‌واژه و شناخت و درک درست او از نیاز و ویژگی‌های مخاطب امروز را نباید در درخشش برنامه رادیو هفت نادیده گرفت؛ برنامه‌ای که به شبکه آموزش اعتبار و جایگاه والاتری بخشیده و به نوعی موجب معرفی و تبلیغ این شبکه شده است.