خارک، قدیمی‌ترین جزیره ایران

بقعه میرمحمد : این بنا مربوط به اواخر قرن 7 هجری قمری است که دارای دو گنبد مخروطی بوده و از سنگ و گچ ساخته شده است.

امکانات بنا عبارتند از : یک نمازخانه بزرگ به همراه پوشش گنبد مخروطی و یک اتاق کوچک که ضریح و قبر امامزاده در آن قرار دارد.

مردم بر این باورند که این بقعه مدفن محمد حنفی فرزند حضرت امیرالمومنین(ع) است، کتیبه‌ای هم با این مضمون در آن وجود دارد: «هذه المشهد محمد بن امیرالمومنین علی.»

امامزاده میرارم : امامزاده میرارم یا «پیرارم» در جنوب شهر خورموج واقع شده است. درون بقعه ضریحی وجود ندارد. مقبره با سنگی قدیمی و سخت به طول 12‌متر با تراش اسلیمی و نقش سروک‌سازی بسیار ظریف روی پایه‌ای مستطیل شکل قرار دارد. در کنار این سنگ اسلیمی شکل، خطوط و نقوش ظریف در اندازه‌های مختلف به چشم می‌خورد. دو پایه آتشدان سنگی نظیر آتشدان‌های سنگی دوره هخامنشی روی این سنگ قرار دارد. علاوه بر آن یک قطعه سنگ بیضی شکل در داخل بقعه و روی آن قرار گرفته که قابل جابه‌جا شدن است. به نظر می‌رسد قدمت این سنگ به زمان‌های بسیار دور پیش از اسلام و به دوران سلطه یونانیان و عهد سلوکیان می‌رسد. مردم خورموج بر این باورند که این مقبره مدفن میرارم فرزند سام، پسر نوح پیامبر است.

قلعه هلندی‌ها : یکی از دیدنی‌های خارک بقایای قلعه‌ای است که در شمال شرقی جزیره قرارگرفته است. گذر زمان به همراه تخریب‌هایی که توسط انسان‌ها صورت گرفته بخش‌های بسیاری از این قلعه را از بین برده است.

این‌گونه که از اسناد و شواهد بر می‌آید این قلعه در گذشته دارای برج و بارویی بوده که امروزه از آن اثری دیده نمی‌شود. متون تاریخی، سازنده قلعه را فردی هلندی به نام کینپ هاوزن معرفی می‌کند که وی در دوره تسلط بیگانگان بر جزایر خلیج فارس در سال 1747 میلادی این قلعه را بنا نهاد؛ همان زمان که هلندی‌ها به بهانه تجارت این جزیره را تصرف کردند و به عنوان مرکز تجاری از آن استفاده می‌کردند.

کتیبه هخامنشی: این کتیبه که متعلق به اواخر دوره هخامنشی است روی صخره‌ای مرجانی به ابعاد 85 در 116 حک شده است. البته کشف این کتیبه به صورت اتفاقی و حین عملیات راهسازی برای ساخت جاده‌ای منتهی به کتابخانه عمومی واقع در محله 3 تانکی جزیره صورت گرفت.متاسفانه در خرداد ماه سال 1387، افرادی ناشناس از حصار دور کتیبه عبور کردند و با شیء نوک تیز مابین حروف میخی کتیبه را بشدت تخریب کرده و به آن آسیب رساندند. از این کتیبه به عنوان قدیمی‌ترین سندی که نام خلیج فارس در آن ذکر شده است، یاد می‌شود.

گورستان باستانی: در قسمتی از کوهستان جزیره خارک قبرهای زیادی وجود دارد که باتوجه به عمق کم و سطح مدور برخی از آنها، می‌توان آنها را به زرتشتیان نسبت داد. روی بعضی از قبرها که مدخل‌های کوتاهی دارند نقش صلیب وجود دارد که نشان می‌دهد‌‌ مسیحیان نیز مرده‌های خود را در آنجا به خاک ‌سپرده‌اند.

باستان‌شناسان تعدادی از قبرها را در گورستانی در قسمت شرقی جزیره شکافته‌اند که همگی به اواخر دوره ساسانی مربوط است؛ در گور مردان شیء‌هایی به دست نیامده ولی درقبر زنان شیشه‌های کوچکی که احتمالا در آن عطر می‌ریختند و همچنین جواهرات کم‌ارزش مانند حلقه انگشتری و آینه‌های مفرغی پیدا شده است. سایر مکان‌های دیدنی جزیره خارک عبارتند از: باغ هلندی‌ها، آبادی خارک، خط راه‌آهن، گورستان اسلامی، قبر علمدار، گورستان پیش‌اسلامی، دخمه‌ها و ... .