آمریکا ،10سال پس ازجنگ افغانستان

به گزارش ایسنا، خبرگزاری فرانسه در گزارشی تحلیلی به مناسبت دهمین سالگرد تهاجم نظامی آمریکا به افغانستان نوشته است: «نیروهای آمریکا در هفتم اکتبر سال 2001 وارد خاک افغانستان شدند. این اتفاق چند هفته پس از حملات یازده سپتامبر در آمریکا به وقوع پیوست و هدف آن از میان بردن رژیم طالبان بود که درخصوص این حملات مورد اتهام قرار گرفته بود.

آمریکا و همپیمانانش در ساقط کردن حکومت طالبان در افغانستان موفق‌ عمل کردند اما هدف اصلی آنها که بازسازی افغانستان بود ظاهرا به موفقیت چندانی دست نیافته است.

به گفته دونالد رامسفلد، وزیر دفاع وقت آمریکا، دولت آمریکا نباید در خروج نیروهایش تعجیل کند.

با این حال با ادامه درگیری‌ها طالبان توانست سازماندهی خود را تقویت کند و اصلاحاتی در این گروه شبه نظامی به عمل آورد. این اتفاق پس از آن به وقوع پیوست که شبه نظامیان این گروه به دنبال درگیری‌های شدید در افغانستان به مناطق مرزی پاکستان گریختند و به اقدامات خود همچنان ادامه دادند.

ظاهرا این مساله در نقشه‌های واشنگتن در نظر گرفته نشده بود. رامسفلد، وزیر دفاع اسبق آمریکا می‌گوید: آمریکا از این مساله بسیار متعجب شد که شبه نظامیان طالبان 4 سال پس از سقوط حکومتشان در سال 2005 بار دیگر وارد افغانستان شدند و فعالیت‌های خود را از سرگرفتند.

جوزف کالینز، استاد دانشگاه دفاع ملی در آمریکا و نویسنده کتاب "درک جنگ در افغانستان" می‌گوید: از سال 2002 تا سال 2005 طالبان از طریق پول‌های دریافتی از قاچاق مواد مخدر توانست این گروه شبه نظامی را بار دیگر سازماندهی کند و با کمک القاعده توانست بار دیگر فعالیت‌های خود را از سرگیرد. جایگاه مناسبی که در پاکستان برای شبه نظامیان طالبان فراهم آمده بود به آنها این اجازه را داد که همچنان پابرجا باقی بمانند.

این نویسنده آمریکایی می‌گوید: گفتن این مساله درست است که در دوران پس از سال 2005 درافغانستان اوضاع این کشور روز به روز رو به وخامت گرایید و میزان مشکلات در این کشور افزایش یافت و این در حالی بود که فشارها بر ارتش آمریکا درعراق نیز باعث می‌شد این ارتش از عملکرد کافی و لازم در افغانستان برخوردار نباشد.

تا زمانی که جنگ عراق پایان نیافته بود نیروهای آمریکایی توانایی انجام وظایف خود را به نحو احسن در افغانستان نداشتند چرا که مساله جنگ عراق در کانون توجه مقام‌های ارشد نظامی آمریکا قرار داشت.

برخی بر این باورند که ناکامی تلاش‌ها برای بازسازی افغانستان و نیز ناتوانی نیروهای آمریکا در ریشه کن کردن طالبان باعث ایجاد مشکلات جدیدی در این کشور شد.

ست جونز، از مرکز تحقیقاتی رند می‌گویند: کمک‌های بین‌المللی به افغانستان به طور متوسط در فاصله سالهای 2002 تا 2004 برای هر نفر 52 دلار بود. این در حالی است که این رقم برای کشور جنگ زده ای مانند بوسنی در چند سال قبل از آن 1400 دلار بود. این مساله نشان دهنده این است که تصمیمی که از سوی دولت آمریکا اتخاذ شد مبنی بر آن بود که زمان زیادی صرف جنگ در افغانستان نشود.

جونز می‌گوید: توانایی گروه‌های شبه نظامی برای دست یافتن به پناهگاهی امن در پاکستان به این معنا بود که آنها می‌توانند بار دیگر آماده جنگ و درگیری در نقاط مختلف افغانستان شوند.

این مساله کاملا مشخص است که تنها دلیل ادامه حضور شبه نظامیان در افغانستان پس از سال 2005 یک علت خاص داشته و آن در اختیار داشتن پناهگاهی امن در مجاورت مرزهای این کشوربرای ادامه فعالیت‌ها بود.

دولت افغانستان که در راس آن حامد کرزای، رئیس جمهوری این کشور قرار داشت از انجام واکنش‌های مناسب برای از میان بردن شبه نظامیان باز ماند.

جونز می‌گوید: این انتظار که یک دولت مرکزی در افغانستان بتواند نظم را در این کشور برقرار کند یک انتظار غیر واقعی است. با نگاهی به تاریخ افغانستان می‌توان متوجه این مساله شد که در تاریخ این کشور دولتی مرکزی وجود نداشته است. ساختار قدرت در این کشور کاملا غیرشهری است و قدرت و اختیارات در اختیار قبایل و گروه‌های خاص است.

این بدین معناست که زمینه لازم برای اینکه دولتی مرکزی بتواند تلاشی حائز اهمیت انجام دهد و با شبه نظامیان مقابله کند، وجود نداشته است.

از سوی دیگر طالبان در منطقه فعالیت‌های خود را به طور موثر در پیش گرفته است.

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا و دولتش متعهد شدند خروج نیروهای بین‌المللی را از افغانستان هرچه سریعتر آغاز کنند و قرار است 140 هزار نیروی بین‌المللی تا سال 2012 از این کشور خارج شوند.

با این حال برخی ناظران محلی می‌گویند این استراتژی خطرناک است. دیوید بارنو، یک نظامی بازنشسته آمریکایی که در سال‌های 2003 تا 2005 در ارتش آمریکا فرماندهی نیروهای این کشور در افغانستان را برعهده داشت، می‌گوید: اقدام شتاب زده برای خروج نیروها که در حال حاضر در راس سیاست‌های آمریکا در قبال افغانستان قرار دارد ممکن است دستیابی به ثبات در این کشور را به امری دشوار تبدیل کند.

وی می‌گوید: من بر‌آنم که ما همچنان باید به حضور نظامی خود در افغانستان ادامه دهیم.

این فرمانده سابق آمریکایی می‌گوید: چالش ما در حال حاضر این است که افغانستان را ترک کنیم و این در حالی است که منطقه در شرایطی قرار دارد که امکان وقوع جنگ داخلی پس از خروج نیروهای آمریکایی بسیار بالاست.»