می‌خواهم ایران را به المپیک و جام‌جهانی ببرم

من پیش از آن و در بازی‌های غرب آسیا که در دوحه قطر برگزار شد نیز تیم ایران را دیده بودم و حتی پیش‌تر از آن هم چون همواره تحولات هندبال در نقاط مختلف را دنبال می‌کنم نسبت به ایران ناآشنا نبودم.

جالب اینجاست که الان ماه‌هاست در ایران سخت مشغول کارم و حتی با مربیان خارجی پیشین تیم ملی از جمله ماچیک هم به بحث و تبادل نظر در مورد این تیم پرداخته‌ام. کمتر نکته ریزی است که از چشمم پنهان مانده باشد، ولی دقیقا همان نظری را راجع به هندبال ایران دارم که همان زمان‌ها داشتم. یعنی من فکر می‌کنم شما به خوبی پتانسیل بسیار بالای درخشش در سطح آسیا و حضور قدرتمندانه در عرصه‌های جهانی هندبال را دارید به شرطی که شایسته‌ترین‌ها در تیم ملی گزینش شوند.

فیزیک بسیار خوب و وجود بافت فرهنگی در خور احترامی که نه‌تنها برای موفقیت در ورزش هندبال بلکه برای موفقیت در دیگر ورزش‌های تیمی دارای توپ و تور نظیر بسکتبال و والیبال هم بسیار مفید و موثر است. به عبارت دیگر باید بگویم ایرانی‌ها دارای فیزیک بدنی و همچنین فرهنگی هستند که می‌تواند آنها را در والیبال، بسکتبال و هندبال به مرتبه‌هایی خیلی بالاتر از شرایط فعلی رهنمون کند. فقط همین.

مهم‌ترین نقطه‌ضعف شما، ایرادهایی است که در سازماندهی وجود دارد و از این جهت تیم ملی نیز در جایی می‌لنگد. اصلا اکنون در اروپا این نکته بین مربیان ورزشی تسری پیدا کرده است که ایران ورزشی با پتانسیل بسیار قوی و ورزشکارانی بسیار خوب در اختیار دارد که در امر تشکل و سازماندهی، خیلی عقب هستند.

می‌خواهم از هندبال و تیم خود جدا نشوم و یادآوری کنم ایران در 3 دوره پیاپی، راهیابی به جام جهانی را تنها با اختلاف یک گل و به واسطه موقعیت‌های متعددی که در گلزنی از دست داده‌، به حریفان واگذار کرده است در حالی که می‌توانست فقط با اندکی کوچینگ یا مدیریت روحی ـ روانی قوی‌تر یا به تعبیر دیگر، سازماندهی بهتر راهی جام‌جهانی شود و آنجا ارزش‌ها و توانایی‌های ناب هندبال ایران را به دنیا نشان دهد.

من با تمام قدرت در حال انجام این کار مهم و لازم هستم و در این کار آنقدر جدی هستم که بیشتر وقت‌ها، بازیکنان از واکنش‌هایم بر سر تمرین متحیر می‌مانند. آنها هر چه می‌خواهند فکر کنند. من اینجا هستم که دیگر آنها دچار نقص تکنیکی نباشند و اگر حرکتی مثلا شوت را ضعیف و ناقص اجرا کنند واکنش شدید مرا خواهند دید. آخر تا چند دوره پیاپی دیگر، باید شاهد خراب کردن موقعیت‌های پیاپی گلزنی و نرفتن تیم شایسته خود به جام جهانی باشیم؟

من برای انجام همین کار و شاید از آن دشوارتر راهیابی به المپیک لندن به ایران آمده‌ام و اگر به چنین توانی نزد شاگردانم اعتقاد نداشتم، این مسوولیت را قبول نمی‌کردم. همه می‌دانند کره جنوبی قدرت برتر و بلامنازع هندبال آسیا و از تیم‌های مطرح جهان است. ما باید تا یک ماه دیگر در کره جنوبی به مصاف حریفانی از جمله کره برویم در حالی که فقط یک تیم، مستقیما سهمیه المپیک را دریافت می‌کند و تیم دوم آن رقابت‌ها نیز در پلی‌آف با یک تیم مدعی دیگر جهان هندبال که هنوز مشخص نشده است، روبه‌رو می‌شود. با این حال، ما اصلا ناامید نیستیم و خود را در وهله اول برای حضور قدرتمندانه در کره جنوبی و سپس حضور در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا که مقدماتی جام‌جهانی نیز هست، مهیا می‌کنیم.

این نکته مهمی است. از شما می‌پرسم آیا ممکن است قدرت‌های درجه اول هندبال آسیا در تورنمنتی مثل رقابت‌های کسب سهمیه المپیک، همه توان خود را به کار نگیرند؟ از آنجا که شما در جایگاه پرسش قرار دارید و من باید پاسخگو باشم می‌گویم که نه. هیچ تورنمنتی در جهان ورزش جایگاه و اعتبار المپیک را ندارد و همه کشورها با تمام قدرت به دنبال راهیابی به این رویداد مهم دنیا هستند. پس در چنین شرایطی است که حریفان ما در کره با تمام قوای خود ظاهر می‌شوند و ضمن نشان دادن تمام نقاط قوت و ضعف خود، جایگاه حقیقی ما را هم نشان می‌دهند تا بتوانیم در فرصت باقیمانده به جام ملت‌های آسیا، خود را کاملا صیقل دهیم و استارت دوباره‌ای برای کسب سهمیه جام جهانی بزنیم.

این از طرفی برای ما خوب است و از طرف دیگر هر دوره و تورنمنتی شرایط خاص خود را دارد و ما نباید در خواب نقره گوانگجو به سر ببریم و فکر کنیم حریفان در دیدارهای بعدی ما هم با همان شرایط، روبه‌رویمان خواهند ایستاد‌. این که شما می‌گویید ما در جام ملت‌های آسیا به دلیل صعود 3 تیم، شانس بیشتری داریم درست است، ولی نباید فراموش کرد ما در آن بازی‌ها در گروه موسوم به مرگ با کره جنوبی، ژاپن، کویت و فکر می‌کنم ازبکستان همگروه شده‌ایم و واقعا برای صعود باید بهترین‌ بازی‌های ممکن را انجام دهیم. با این حال، متاسفانه من مبارزه با این حریفان قدرتمند را مبارزه ثانویه خود می‌دانم و معتقدم در وهله نخست باید مبارزه سخت‌تر را با شرایط به وجود آمده در داخل پشت‌سر بگذارم.

بله. خوشبختانه تا این لحظه از این جهات همه چیز به خوبی پیش رفته و من هیچ گلایه‌ای ندارم.

این برای من بسیار سخت و تعجب‌آور است که افرادی، تیم ملی خود را به عنوان اولویت نخست درک نکنند و اهمیت چندانی به موفقیت آن ندهند، ولی متاسفانه این حقیقت تلخ وجود دارد. با این حال، من مایل نیستم در مقابل این موضوع، ماتم بگیرم، افسردگی پیشه کنم و خود را از پیش باخته ببینم، بلکه نگاهم به این اتفاق تلخ، نگاهی مبارزه‌جویانه است و می‌خواهم در برابر این اتفاقات بایستم و بجنگم با این امید که بر این مشکلات فائق آیم.

ببینید اخیرا باشگاه سپاهان که اغلب ملی‌پوشان ما عضو این تیم هستند، یک مربی مصری به استخدام خود درآورده است که من به آنها تبریک می‌گویم. آنها باید بزودی به عنوان نماینده ایران در جام باشگاه‌های آسیا شرکت کنند و من برای این تیم آرزوی موفقیت و کسب بهترین نتایج را می‌کنم، ولی مشکل اینجاست که در شرایطی که ما شاید در حساس‌ترین برهه تاریخ هندبال ایران قرار داریم و 3 تورنمنت بسیار مهم جام ملت‌های آسیا،‌ گزینشی المپیک و بین‌‌‌المللی کرواسی را پیش‌رو داریم، مربی جدید این باشگاه تصمیم دارد بازیکنان خود را در اختیار داشته باشد و به اردوی تیم ملی نفرستد! در این شرایط واقعا من چه قولی می‌توانم بدهم؟ شما مطمئن باشید اگر همه بازیکنانم را در خدمت داشته باشم، ایران را می‌توانید در جایگاه واقعی خود به عنوان قدرتی مطرح در آسیا ببینید.

بله. من کارهای نه‌چندان قابل طرحی انجام دادم ولی فکر می‌کنم بیش از آن که چه کسی در این اقدام نقش داشت، شرکت ایران در چنین سطح بسیار بالایی از مسابقه‌های هندبال است که تاکنون سابقه نداشته است. در این تورنمنت، کشورهای سوئد، کرواسی، اسلوونی، اتریش و مصر که همگی از قدرت‌های برتر المپیک، جهان و اروپا به شمار می‌آیند با ما روبه‌رو می‌شوند و این به معنای ایجاد رشدی شگرف در تیم ملی ما در تقابل با بهترین‌های دنیاست و در وهله بعدی این که، آنجا بازیکنان ما به دقت رصد می‌شوند و این زمینه‌ساز جذب بازیکنان ایرانی در باشگاه‌های مطرح اروپایی اعم از بوندس‌لیگا، فرانسه، کرواسی و دیگر باشگاه‌های معتبر این قاره است که این اقدام هم از دیگر برنامه‌هایی است که به طور جدی آن را دنبال می‌کنم.

اتفاقا یکی از دوستان من، برادران استکی را به بوندس لیگا دعوت کرده بود. همین الان هم 3 دعوت‌نامه برای جذب بهترین گلزن جوانان جهان (سجاد استکی) به باشگاه‌های اروپایی در اختیار دارم و فکر می‌کنم باید تعدادی از بازیکنانمان را لژیونر کنیم تا سقف کنونی هندبالمان را بشکافند و با حضور در فضایی حرفه‌ای، هندبال ایران را به طبقه‌ای بالاتر ببرند. باید این نگاه کلان و حرفه‌ای در هندبال ایران به وجود بیاید که ما در صورت حضور در عرصه رقابت‌های جهانی، المپیک یا تورنمنت‌های بزرگی مثل تورنمنت پیش روی اروپا می‌توانیم استعدادهای شاخص خود به جهان را نشان دهیم و زمینه حضور آنها در باشگاه‌های مطرح اروپا را فراهم کنیم. تا زمانی که این بازیکنان، تنها محصور در رقابت‌های باشگاه‌های داخلی و آسیایی باشند دنیا آنها را نخواهد دید و هندبال ما از لایه کنونی خود خارج نخواهد شد.

ببینید تیم ملی جوانان ایران در رقابت‌های اخیر قهرمانی جوانان جهان، شگفتی‌ساز شد و گلزن اول و دوم این مسابقه‌ها را به دنیا معرفی کرد. بدین ترتیب که سجاد استکی اول و جمالی رتبه دوم برتر گلزنان را به خود اختصاص دادند. من هم از آن تیم، 6 نفر را به تیم ملی دعوت کردم ولی نکته اینجاست که آنها باید بیایند و در تیم ملی آنچنان قدرت خود را تحمیل کنند که به بازیکنانی دارای قدرت رهبری تبدیل شوند. فقط در آن صورت است که این بازیکنان می‌توانند در هندبال باشگاهی اروپا، موفق باشند و جایگاه ویژه و موفقی به خود اختصاص دهند یعنی آنها اکنون در حساس‌ترین مرحله هندبال خود قرار دارند و باید خود را به ملی‌پوشانی شاخص و بسیار تاثیرگذار تبدیل کنند. اگر در همین مراحل اشباع شوند، دیگر نمی‌توانند جذب هندبال حرفه‌ای دنیا شوند یا بلافاصله پس زده خواهند شد. قسمت غمناک قضیه این است که در چنین مرحله مهمی، به دلیل برخی روابط مبهمی که هنوز بر من پوشیده است، چهره‌های شاخصی مثل الله‌کرم استکی در اختیار سرمربی تیم ملی قرار ندارند و از بین بازیکنان سپاهان فقط سجاد استکی آن هم به دلیل آن که او سرباز است، خوشبختانه در اختیار تیم ملی است.

نگاهی به بازی‌های پیشین ایران بویژه مسابقه‌های جام ملت‌های آسیا، مشکل روحی و فکری بازیکنان ما را کاملا نشان می‌دهد. وقتی تیمی بارها تنها با اختلاف یک گل به جام جهانی نمی‌رسد باید مشکلات روحی را در بین بازیکنانش جستجو کند. فکر می‌کنم مسوولان باشگاه‌ها برای تقسیم بودجه به سلیقه خود ارقامی را به ورزش‌های مختلف از جمله فوتبال، والیبال، بسکتبال و هندبال اختصاص می‌دهند. به نظر می‌رسد از دید بیشتر آنها فوتبال تنها ورزش در خور سرمایه‌گذاری است و هندبال خیلی کمتر. در حالی که اگر آنها بدانند چقدر ما در این ورزش پتانسیل موفقیت و صعود به رده‌های بالای قاره‌ای و جهانی را داریم، نگرش متفاوتی خواهند یافت و سرمایه‌گذاری مناسب‌تری خواهند کرد.

با توجه به زمانی که در اختیارمان بود، چنین کاری در رقابت‌های جوانان جهان ممکن نبود و نمی‌توانستیم معجزه‌ای در آمادگی جسمانی به وجود آوریم، پس تصمیم گرفتیم از تاکتیک‌هایی استفاده کنیم که کمترین فشار جسمانی را به بازیکنان وارد می‌کرد و در عین حال بالاترین بهره‌وری را برایمان به ارمغان می‌آورد. در تیم ملی بزرگسالان نیز از این نکته ظریف غافل نیستیم و با مدیریت تاکتیکی، اجازه روبه‌رویی با معضل جسمانی نمی‌دهیم. همچنین من معتقدم برای این‌که بازیکن بتواند از آمادگی جسمانی نهفته خود بهترین استفاده را بکند، باید با ایجاد شرایط مثبت روحی ـ روانی، اعتماد به نفس او را زنده کرد؛ همان کاری که ماچیک بخوبی در گوانگجو انجام داد و نتیجه‌اش را گرفت. من 6 بازیکن از آن تیم موفق را به تیم ملی دعوت کرده‌ام و حتما دست‌کم یکی دو نفر را در ترکیب اصلی قرار خواهم داد.

باید این باور را به طور ریشه‌ای و فرهنگی اصلاح کنیم و به بازیکنان بقبولانیم که حریف ضعیفی در مقابل ما قرار نمی‌گیرد باید آنها را عادت دهیم که مثل دیدارهایشان با کره و ژاپن، با تمام قدرت و دقت مقابل قدرت‌های خطرناک دیگری مثل عربستان، قطر، کویت و بقیه کشورهای مدعی عربی قرار بگیرند.

خوشبختانه چندسالی است داوری در هندبال آسیا پیشرفت چشمگیری پیدا کرده است و اکنون توکلی داور شاخص ایرانی ریاست کمیته داوران آسیا را برعهده دارد تا تنش‌های کشورهای مختلف در این زمینه به میزان بسیار زیادی فروکش کند. مطمئنم مشکلی در این مورد برایمان به وجود نمی‌آید و هیچ تیمی بدون اثبات عادلانه قابلیت‌های خود دچار برتری نخواهد شد.

تا اواخر اردیبهشت سال آینده قراردادم ادامه دارد و قرار است فروردین آینده در این زمینه با فدراسیون مذاکره‌ای انجام دهیم که آیا قرار است در ایران بمانم یا خیر.