گفت‌وگو با رضا مهدوی، رئیس مرکز موسیقی حوزه هنری

موسیقی اعیاد مذهبی فقیر است

ماه مبارک رمضان در حالی آخرین روزهای خود را طی می‌کند که در سطح شهر نوایی از موسیقی به گوش نمی‌رسد. در حالی که در تمام کشورهای اسلامی، این ماه با مراسم خاصی که بیشتر با موسیقی همراه است، جشن گرفته می‌شود، اما در ایران نه‌تنها برای روزهای رمضان بلکه حتی در عید فطر نیز برنامه موسیقایی خاصی به چشم نمی‌خورد. در ارتباط با کم‌کاری در تولید آثار موسیقی متناسب با اعیاد مذهبی، گفت‌وگویی با رضا مهدوی، رئیس مرکز موسیقی حوزه هنری انجام داده‌ایم.
کد خبر: ۴۲۴۵۵۳

ماه رمضان با عید بزرگ فطر پایان می‌یابد. موسیقی متناسب با چنین روزی چه جایگاهی دارد؟

عید فطر در کنار عید قربان بزرگ‌ترین جشن اسلامی است. برای همین در چنین روزهایی باید مدیران فرهنگی کشور تمام تلاش خود را به کار گیرند که از تمامی هنرها برای پرشور برگزار کردن اعیاد دینی استفاده کنند. باید این دو عید را به علاوه روز غدیر خیلی جدی‌تر برگزار کنیم و تنها به تعطیل کردن آنها بسنده نکنیم.

به نظر من تمامی رشته‌های هنری باید خودشان را ملزم به ساخت اثری در این رابطه کنند و تنها منتظر سفارش دادن نهادها و سازمان‌ها نباشند؛ چه زمانی بهتر از عید فطر برای ارائه آثار هنری و شاد کردن مردم وجود دارد؟

اما در واقعیت چنین نیست و هیچ برنامه هنری و نوا و آوای ویژه‌ای برای این عیدها نداریم.

متاسفانه ما از گذشته تا به امروز در این زمینه فقیر بوده‌ایم و شاید صداوسیما تنها نهادی بوده که طی این سال‌ها با ساخت سریال‌های مناسبتی پا به عرصه گذشته است.

در کنار این رسانه، نهادها و سازمان‌های دیگر باید به شکل خیابانی یا صحنه‌ای و سالنی، برنامه‌های ویژه‌ای را تدارک ببینند. تئاتری‌ها و نقاشان نیز در عید فطر باید در قالب ایستگا‌ه‌های خیابانی هنر خودشان را ارائه دهند و گروه‌های موسیقی محلی و آیینی نیز به اجرای برنامه بپردازند.

اما خیلی از مناسک آیینی ماه رمضان در سال‌های اخیر از بین رفته‌اند.

یکی از مواردی که طی سال‌های اخیر بسیار کمرنگ شده، توجه به مناسبت‌های موسیقایی مرتبط با ماه مبارک رمضان است. این مناسک که روزی با روح و جسم و گوش مردم همراه بود، امروز رنگی به خود ندارند و راویان آنها یا به خاک خفته‌اند یا دیگر توان اجرا ندارند.

خب با کمرنگ‌شدن فعالیت‌های فردی هنرمندان، چه کسی یا نهادی باید برپایی چنین برنامه‌های هنری را تدارک ببیند؟

در همه جای دنیا برای برگزاری برنامه‌های هنری، این شهرداری‌ها و نهادهای دولتی هستند که پیشقدم می‌شوند.

مهدوی: در اعیاد مذهبی باید از موسیقی مقامی و آیینی نواحی مختلف کشور وسنت نقاره زنی بهره ببریم در روزهای جشن همه باید ‌عرض ارادت واقعی خودشان را در قالب هنرشان نشان دهند

نمایش‌های خیابانی و ارائه هنرهای گوناگون در ایستگاه‌های مختلف می‌تواند یکی از برنامه‌های ویژه چنین روزهایی باشد. فکر می‌کنم برای پیوند دادن هنر با مناسبت‌های دینی، یک نهاد مستقل باید مسوولیت اصلی را به عهده بگیرد و با دیگر سازمان‌ها و اداره‌ها هماهنگ باشد.

اما در ایام سوگواری محرم و صفر، اشکال مختلف موسیقی بروز پیدا می‌کنند که هیچ ارگانی هم متولی آن نیست.

وقتی رسمی در جامعه نهادینه شد، دیگر نیازی به دخالت ارگان‌های دولتی در آن نیست. محرم و صفر را باید یک استثنا در مناسبت‌های مذهبی دانست، چراکه در آن ایام مردم به صورت خودجوش اقدام به خرید طبل و سنج و برگزاری مراسم می‌کنند و دولت هم تا جایی که ممکن است به کمک آنها می‌آید. اما با نگاهی به اعیاد دینی از جمله میلاد پیامبر اکرم (ص)، ائمه اطهار بویژه امام زمان (عج) و...‌ می‌بینیم که هیچ اتفاق خاصی نمی‌افتد.

خب شاید مردم خودشان نمی‌پسندند که این اعیاد را آن‌گونه که شما می‌گویید، جشن بگیرند.

این حرف پذیرفتنی نیست. در واقع جشن گرفتن این روزها در جامعه نهادینه نشده و مردم با آن ناآشنا هستند. دولت و نهاد‌های فرهنگی باید آستین‌ها را بالا زده و برای این روزها هم الگوسازی کنند. ما باید این موقعیت‌ها را تبدیل به فرصت کنیم، نه آن که از کنارشان بی‌تفاوت بگذریم. در صورت بی‌برنامگی، الگوهای خارجی جشن گرفتن به کشور وارد می‌شود که هیچ تناسبی با اعیاد مذهبی ندارند.

سال‌ها پیش فعالیت‌های هنری عادی نیز در این ماه تعطیل می‌شد که حالا این چنین نیست. چرا این اتفاق به حوزه موسیقی تسری پیدا نکرده است؟

در گذشته در ماه رمضان درهای سینماها بسته می‌شد و کمتر از فیلمی استقبال صورت می‌گرفت، اما طی سال‌های گذشته سئانس‌های سینماها را افزایش داده‌اند و فیلم‌ها تا سحر به نمایش درمی‌آیند. تئاتر و هنرهای تجسمی نیز از انفعال گذشته خارج شده و در ماه رمضان بسیار فعال شده‌اند. حال این اتفاق می‌تواند برای موسیقی نیز کم و بیش اتفاق بیفتد.

اما به نظرم هنرمندان و بویژه جوان‌ها نباید منتظر کمک نهادهای دولتی بمانند. هنر باید خودش راهش را در جامعه پیدا کند و در صحنه‌های مختلف حضور یابد. اهالی موسیقی علاوه بر اجرا در سالن‌های مهم و بزرگ می‌توانند هنرشان را در پارک‌ها، میدان‌ها و خیابان‌ها به مردم عرضه کنند.

خب هر نوع موسیقی که مناسب این جشن‌ها نیست.

آن نوع موسیقی که از صدا و سیما پخش می‌شود، چرا مناسب نیست؟ این گروه‌ها و خواننده‌ها می‌توانند به محیط‌های باز هم بیایند. علاوه بر این، از موسیقی مقامی و آیینی نواحی مختلف کشور و‌ سنت نقاره زنی هم می‌توانیم بهره ببریم. در روزهای جشن باید همه اقوام کشور را بیاوریم تا عرض ارادت واقعی خودشان را در قالب هنرشان نشان دهند.

سعید بورنگ ‌/‌ جام‌جم

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها