شخصیت‌هایی که دوستشان داریم

به جز یک قصه خوب و جاندار، شخصیت‌پردازی هم می‌تواند یک «روایت» را سر پا و مستحکم نگه دارد. همیشه دغدغه اول فیلمسازان ما قصه خوب بوده است. قصه خوب در نظر آنها همه چیز است. حق هم دارند این طور فکر کنند. وجود یک قصه خوب به طور کلی نجات‌دهنده است اما این شخصیت‌پردازی خوب است که باعث می‌شود ما به دنیای این آدم‌ها ورود و احیانا با آنها ارتباط برقرار کنیم. اما این شخصیت‌ها هم به همین سادگی قرار نیست همه چیز را برای ما آشکار کنند. چرا که اساسا بعضی از شخصیت‌ها، «درونگرا» هستند و بعضی دیگر «برونگرا». خیلی وقت‌ها تکلیف‌مان با این گروه دومی زود روشن می‌شود که یا دوستشان داریم و با آنها همذات‌پنداری می‌کنیم یا آنقدرها که باید به دلمان نمی‌نشینند و از کنارشان می‌گذریم، اما معمولا با شخصیت‌های دسته اول به مشکل برمی‌خوریم و نمی‌توانیم به این راحتی‌ها تکلیف‌مان را با آنها مشخص کنیم. یکی از این شخصیت‌های «درونگرا» و چندوجهی که این شب‌ها از تلویزیون می‌بینیم شخصیتی است که مسعود رایگان در سریال سقوط یک فرشته آن را ایفا می‌کند. به وضوح معلوم است که نویسندگان و کارگردانان مجموعه نخواسته‌اند مخاطب براحتی به کنه شخصیت او پی ببرند. او آدمی است که در موقعیت‌های مختلف قرار می‌گیرد و احساس می‌شود همیشه در معرض «امتحان شدن» قرار دارد. او حکم بندبازی را دارد که تنها یک خط باریک لرزان می‌تواند او را به مکانی امن برساند. شخصیت‌های دیگر سریال هم این‌گونه طراحی شده‌اند.

هیچ‌کس مطلق سیاه یا سفید نیست. همه چیز در یک طیف خاکستری تصویر شده ‌است. به همین دلیل هم است که این آدم‌ها اینقدر قابل قبول و باورپذیرند. حرفی که در سریال سقوط یک فرشته زده می‌شود دور از ذهن و زاییده یک تخیل فراواقع‌گرا نیست. شاید به همین دلیل باشد که وقتی آدم مثبت قصه تندی می‌کند و از اعتدال خارج می‌شود به همان اندازه او را باور می‌کنیم که وقتی آدم منفی قصه راه میانه‌ای در پیش می‌گیرد و حرف‌های اخلاقی و حتی دینی می‌زند. همه این رنگ‌آمیزی آدم‌های قصه خیلی خوب اجرا شده ‌است.سقوط یک فرشته مانند اثر قبلی تهیه‌کننده‌اش «او یک فرشته بود» قرار است غافلگیری هم داشته باشد. اساسا داستان‌هایی این‌گونه که به عمد و با هوشمندی بخشی از ماجرا را مخفی می‌کنند و همه نگاه‌ها را به سمتی دیگر معطوف می‌کنند همیشه می‌کوشند «چیزی گفته نشده» یا «دیده نشده» را برای مخاطب رو کنند. به نظر می‌رسد سقوط یک فرشته چنین ویژگی داشته باشد تا بتواند برای مخاطب برگ‌هایی رو کند که تاکنون هنوز ندیده است. سقوط یک فرشته تا اینجا یکی از موفق‌ترین آثار نمایشی امسال در ماه رمضان بوده است.

مهدی غلامحیدری / گروه رادیو و تلویزیون