مهر‌ والدین دوای درد بچه‌ها

نتایج تحقیقات چند دهه نشان داده کودکانی که از عشق و محبت والدین بهره‌مند می‌شوند، در دوران بزرگسالی و سنین بالاتر کمتر دچار استرس و اضطراب خواهند شد.

گذشته از اثرات روحی و روانی، کمبود محبت در کودکی حتی می‌تواند اثرات جسمی منفی نیز در پی داشته باشد.

محققان می‌گویند نوزادانی که از عشق و انگیزه بی‌بهره هستند، رشد مغزی ضعیف‌تری دارند و قدرت مغز آنها کاهش می‌یابد. نوزادان در یک سال نخست زندگی به عشق و انگیزه نیاز دارند که در غیر این صورت، رشد مغزی آنها تهدید شده و مهارت‌های اجتماعی‌شان تحلیل می‌رود.

شیوه انتخابی والدین برای نشان دادن محبت به کودکان به مرحله رشد او بستگی دارد. محبت آنها نسبت به نوزاد از راه‌های بسیار مستقیم و فیزیکی ابراز می‌شود. غذا خوردن، بغل کردن، نوازش کردن، حرف زدن و بازی کردن راه‌های اصلی محبت کردن به نوزادان است.

در بچه‌های نوپا علاوه بر موارد فوق باید بر صحبت کردن با آنها، تشویق به یادگیری مهارت‌هایی مثل راه رفتن، غذا خوردن و لباس پوشیدن تاکید کرد.

شروع سن مدرسه مرحله مهمی از مراحل رشد کودک است. در این مرحله می‌توان برای محبت کردن به او، به کارهایی که در مدرسه انجام می‌دهد، توجه کرد و نشان داد که از خواسته‌های او حمایت می‌شود و برای آنها ارزش قائل هستیم.

در واقع در سنین بالاتر نباید محبت خود را تنها با بغل کردن، ادای کلمات و الفاظ خوب و رسیدگی به نیازهای فوری و جسمانی کودکان نشان داد، بلکه محبت واقعی در کمک به آنها برای بیشتر مستقل شدن و انجام کارهای شخصی است.

دانشمندان در بررسی‌های اخیر خود دریافتند کودکان زودرس نیز مانند دیگر نوزادان احتیاج به تماس پوست به پوست و آغوش گرم والدین خود دارند که این مساله تاثیر بسزایی در رشد آنها خواهد داشت.

یک تیم محققان کانادایی در بررسی‌های خود دریافتند در آغوش گرفتن نوزادانی که در ماه هفتم بارداری متولد می‌شوند تا حد زیادی استرس و درد ناشی از داروهای شیمیایی را که روی آنها آزمایش می‌شود، کاهش می‌دهد.

به گفته این دانشمندان، تماس پوست به پوست این نوزادان با والدینشان در رشد جسمانی آنها تاثیر بالایی دارد.

پیشتر نیز شواهدی به دست آمد مبنی بر آن که در آغوش کشیدن نوزادان حتی آنهایی که برای رشد خود نیاز به دستگاه دارند، نه‌تنها سلامت آنها را بهبود می‌بخشد، بلکه زمانی که نوزاد به رشد کامل رسید و زمان بیرون آمدن از دستگاه فرارسید، پیوند والدینی این نوزاد با پدرو مادرش بسیار قوی‌تر خواهد شد. پیشتر دانشمندان گمان می‌کردند این نوزادان به اندازه‌ای رشد نکرده‌اند که بتوانند توسط افراد دیگر لمس شوند.

در آزمایشی‌ روی نوزادان زودرسی که در دستگاه قرار دارند، نمونه‌ای از خون نوزادان را برداشته تا میزان قند خون آنها اندازه‌گیری شود که این مرحله بسیار دردناک است و در مراحلی چندین دقیقه زمان لازم است تا این نوزادان را آرام کرد که این استرس برای سلامت نوزاد بسیار ضرر دارد. بر این اساس، دانشمندان کانادایی یکسری آزمایش‌ روی نوزادانی که به طور مداوم مورد نوازش والدین خود قرار می‌گیرند یا با آنها تماس پوست به پوستی برقرار می‌کنند، انجام دادند و تاثیر حرکات صورت، میزان ارتباطات قلبی نوزاد و والدین و سطح اکسیژن خون را در این بررسی‌ها مورد مطالعه قرار دادند.

نتایج تحقیقات حاکی بود، نوزادانی که مورد نوازش والدین خود قرار گرفته بودند پس از 90 ثانیه میزان درد در آنها قطع شد و این در حالی بود که دیگر نوزادان زمان بیشتری را برای رفع استرس ناشی از درد لازم داشتند.

70 درصد از این نوزادان نیز پس از این‌که در آغوش والدین خود قرار گرفتند، هیچ‌گونه احساس دردی در زمان نمونه‌برداری خون‌شان نشان ندادند.

به اعتقاد روان‌شناسان، دوران کودکی مرحله بسیار مهمی در طول زندگی است؛ به طوری که اگر کودک در محیط‌های نابسامان یا در معرض مشاجرات والدین قرار گیرد، در بزرگسالی به مشکلات بسیار بزرگی از جمله احساس عدم امنیت، استرس، ناامنی و اضطراب دچار می‌شوند.

دکتر مجید صادقی، روان‌شناس با اشاره دوران کودکی به عنوان پایه و اساس زندگی بزرگسالی به ایسنا می‌گوید: این دوران مرحله بسیار مهمی در دوران زندگی است که بسیاری از خاطرات آن در ذهن کودک باقی می‌ماند؛ به این معنی که کودکان، پدر و مادر و بزرگ‌ترهای خود را الگو قرار می‌دهند و از آنها تبعیت می‌کنند. با وجود این، کوچک‌ترین اضطراب‌ها و استرس‌ها از جمله مشاجرات والدین با هم می‌تواند تاثیرات مخربی‌ روی رشد روانی کودک باقی بگذارد.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، مشکلات رفتاری را واکنش کودکان نسبت به مشاجرات والدین می‌داند و معتقد است: اگر پدر و مادرها در حضور کودکان، شروع به مشاجرات لفظی همراه با داد و فریاد کنند، کودکان نیز در این شرایط 2 نوع واکنش عمده از خود نشان می‌دهند، نخست این که کودک از فریادها و مشاجرات پدر و مادر الگو می‌گیرد و دست به پرخاشگری می‌زند یا این که برخی کودکان نیز در لاک تنهایی خود فرومی‌روند و مبتلا به افسردگی می‌شوند که هر دوی این واکنش‌ها یعنی پرخاشگری و افسردگی و نابهنجاری‌های رفتاری در کوتاه‌مدت و معمولا در همان دوران کودکی ظاهر می‌شوند.

این روان‌شناس درباره عوارض بلندمدت مشاجرات والدین بر رشد روانی کودک اظهار می‌کند: علاوه بر آثار کوتاه مدتی که در دوران کودکی بروز می‌دهند، عوارض بلندمدتی نیز وجود دارند که در بزرگسالی و در رفتار افراد با یکدیگر و با کودکان خود بیانگر کودکی نابسامان است، به این معنی که افرادی که در کودکی خود در معرض مشاجرات والدین با یکدیگر قرار داشتند، در بزرگسالی همواره اضطراب و استرس دارند؛ به طوری که این کودکان در بزرگسالی نمی‌توانند از حق خود دفاع کنند و از هر مشاجره‌ای اضطراب داشته و به نوعی گوشه‌گیری دچار می‌شوند.

دکتر صادقی کودک آزاری را نوعی واکنش والدین نسبت به دوران کودکی خود می‌داند و می‌گوید: افرادی که کودکی پرهیجانی را تجربه کرده‌اند، 2 نوع واکنش از خود نشان می‌دهند؛ به طوری که برخی افراد از هر مشاجره و رفتار نامناسب در حضور کودک خودداری می‌کنند. علاوه بر این افرادی نیز هستند که نسبت به کودکان خود رفتار نامناسب داشته و اقدام به کودک‌آزاری فرزندان خود می‌کنند.