چشم ‌انتظار تحول در ورزش

در چنین شرایطی تشکیل وزارت ورزش و جوانان با تمام چالش‌ها و دغدغه‌هایی که ممکن است در ابتدای راه داشته باشد می‌تواند افق روشنی را پیش روی ورزش ما قرار دهد، روزنه‌ای از امید برای آغاز راه پرفراز و نشیب تحول به شرط آن که تمام اعضای خانواده بزرگ ورزش در این زمینه با یکدیگر تعامل و همکاری داشته باشند. فارغ از این که چه کسی قرار است بر صندلی این وزارتخانه نوپا به عنوان وزیر بنشیند، برای این که وزارت ورزش و جوانان منشأ ایجاد این تغییر و تحول در ورزش شود چه باید کرد و وزیر آینده چه راهی را باید در پیش بگیرد تا ورزش قهرمانی ما به سرمنزل مقصود برسد، ورزش حرفه‌ای از وابستگی به دولت فاصله بگیرد و روزی خودکفایی را تجربه کند، ورزش همگانی گسترش یابد و امکان ورزش برای اقشار مختلف جامعه فراهم شود و در نهایت ورزش پایه و دانش‌آموزی به عنوان مهم‌ترین پایگاه استعدادیابی جدی گرفته شود، به راستی برای رهایی 2 باشگاه پرسپولیس و استقلال از این سردرگمی چه برنامه‌هایی می‌توان داشت؟ در این زمینه نظرات افرادی که در ورزش تجربه دارند می‌تواند راهگشا باشد.

سیدجلال یحیی‌زاده، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس که طی این سال‌ها مسائل ورزش را از نزدیک دنبال کرده است در گفت‌‌وگو با «جام‌جم» به مهم‌ترین هدف تشکیل وزارت ورزش و جوانان اشاره می‌کند و آن را راهی برای استقلال کمیته المپیک در رسیدگی امور مربوط به ورزش قهرمانی می‌داند. وی تصریح می‌کند: از بزرگ‌‌ترین اهداف تشکیل وزارت ورزش همین بود که وزارتخانه در کار NGO ورزش دخالت نکند، کمیته ملی المپیک و فدراسیون‌های ورزشی از همین نهادها هستند که باید به طور مستقل در امور مربوط به ورزش قهرمانی تصمیم بگیرند و طبق تعریف موجود در کانون وزارت مورد حمایت قرار بگیرند. همه بدبختی ما در ورزش از همین تداخل مسوولیت‌ها بود، چون دولت نباید در امور مربوط به نهادهای ورزشی که غیردولتی هستند دخالت کند، از این به بعد چون این کار خلاف قانون است و مجلسی‌ها نظارت بیشتری بر امور دارند، می‌توانند در مواردی که تخلفی مشاهده می‌کنند با کارت زرد، تذکر و چه بسا استیضاح از بروز مسائلی که مانع رشد می‌شود جلوگیری کنند. بنابراین توصیه ما به وزیر آینده این وزارتخانه این است که برای موفقیت ورزش در بخش قهرمانی، کمیته المپیک را به استقلال کامل برساند و ضمن حمایت و نظارت، سرپرستی کامل رشته‌های مختلف ورزشی در مسیر قهرمانی را به آنها بدهد تا موقع تحلیل و بررسی عملکرد، هم تکلیف روشن باشد و هم به دنبال مقصر نباشند و از زیر بار مسوولیت شانه خالی نکنند.

یحیی‌زاده در راستای بهبود شرایط ورزش حرفه‌ای نیز این راهکار را ارائه می‌دهد: در ورزش حرفه‌ای باید بخش خصوصی را فعال کرد. تا امروز بخش‌ خصوصی حتی در صورت ورود به ورزش حرفه‌ای به دلیل ساختار اشتباه ورزش شکست خورده است، در ورزش حرفه‌ای اولین اقدام را باید برای پرسپولیس و استقلال انجام داد. دستور رئیس‌جمهور این بود که این دو باشگاه تا آخر سال 89 به بخش خصوصی واگذار شوند، البته من معتقدم که دولت نباید به طور کامل کنار بکشد، بلکه باید با یک نظارت عام این اقدام به مرور انجام شود تا 2 باشگاه پرطرفدار ما ضربه نخورند، شک نکنید که تشکیل وزارت ورزش و جوانان به رسیدن به این اهداف کمک می‌کند و وزیر مربوطه حتما این اولویت‌ها را در دستور کار قرار می‌دهد.

نماینده مردم تفت و میبد در مجلس شورای اسلامی به فاصله زمانی کوتاه تا المپیک 2012 اشاره می‌کند و می‌افزاید: آنچه باید در ابتدا در اولویت باشد ایمان و باور به وزارتخانه است، حواشی به وجودآمده را باید باتوجه به درپیش‌بودن المپیک زود جمع کرد و با یک خرد جمعی و کمک همه‌جانبه از تمام دلسوزان، پیشکسوتان و باتجربه‌های ورزش بهره برد تا کارهای عقب‌مانده ورزش در طول مدتی که به نوعی سردرگم بوده است سرانجام بگیرد. اگر غیر از این باشد سیر صعودی که در بازی‌های آسیایی گوانگجو شاهد بودیم متاسفانه رو به افول می‌گذارد.

بهرام افشارزاده، دبیرکل کمیته ملی المپیک موارد مهم دیگری را مورد اشاره قرار می‌دهد و به «جام‌جم» می‌گوید: در ورزش وجود چند فاکتور برای ایجاد تحول ضروری است، مهم‌ترین آن این است که با تشکیل وزارت ورزش و جوانان مجلس و دولت ورزش را بیش از پیش باور کنند و جدی بگیرند تا فضای کار برای وزیر فراهم شود.

وی به وزیر ورزش و جوانان توصیه‌هایی می‌کند و در این مورد می‌افزاید: وزیر ورزش اگر می‌خواهد ما روال تازه‌ای را در ورزش شاهد باشیم باید کمبودهایی که در گذشته بوده را جبران کند. استفاده از بهترین مربیان و بهره‌ بردن از اساتید دانشگاهی ایران و جهان یکی از آنهاست که به دنبال آن، امکان حضور ایران در مجامع بین‌المللی ورزش فراهم می‌شود، هرچقدر اساتید و مربیان ما در کنفرانس‌ها و مجامع بین‌المللی شرکت کنند در اثر تبادل اطلاعات به دانش روز مجهز می‌شوند و آن وقت می‌توانند آن را در اختیار نسل جوان قرار دهند تا ورزش در کشور ما هم علمی شود.

اما برای رفع مشکلات مالی فدراسیون‌ها و حتی کمیته المپیک و به حرکت درآمدن چرخه اقتصاد در ورزش هم اقداماتی را می‌توان در دستور کار قرار داد، اقداماتی که تاکنون چندان مورد توجه قرار نگرفته یا اگر عملی هم شده به دلیل ضعف‌های موجود دوام نداشته است.

بهرام افشارزاده از این مقوله به عنوان گامی اساسی برای رسیدن به استقلال مالی در فدراسیون‌ها یاد می‌کند و می‌افزاید: در دورانی شاهد بودیم که اسپانسرهای زیادی جذب ورزش می‌شدند، موفقیت ایران در رشته‌های مختلف در عرصه ملی و بازتاب این موفقیت‌ها طبعا تمایل اسپانسرها و حامیان مالی را برای حضور در عرصه ورزش بیشتر می‌کند، اما می‌توان با درنظر گرفتن امکانات و تسهیلاتی برای شرکت‌های متقاضی نظر آنها را به ورزش جلب کرد تا با جذب تبلیغات داخلی و خارجی، البته با رفع موانعی که هست ورزش بتواند روی پای خودش بایستد. ضمن این‌که اگر قرار باشد کمیته المپیک بار ورزش قهرمانی را به دوش بکشد باید بودجه تمام و کمالی در اختیار داشته باشد که تمام فدراسیون‌ها را بتواند به یک نحو پوشش بدهد و مشکلی از بابت فراهم‌کردن امکانات و تسهیلات و اعزام‌ها نداشته باشد.

چرخه مربیان حرفه‌ای حاضر در ورزش ما به یک دایره بسته و محدود تبدیل شده که در هر رشته‌ای تعدادی از چهره‌های شناخته‌شده هر سال مشغول فعالیت هستند، عده‌ای از پیشکسوتان خارج از گود می‌مانند و عده‌ای از جوانان فرصتی برای افزایش دانش خود و بروز توانایی‌هایشان نمی‌یابند.دبیرکل کمیته ملی المپیک رفع این نقیصه را هم از مسوولیت‌های وزارت تازه تاسیس ورزش و جوانان می‌داند و ادامه می‌دهد: به غیر از فوتبال، کمیته المپیک ماهی حدود 250 هزار دلار برای مربیان خارجی هزینه می‌کند، مربیانی که ممکن است کارایی مورد انتظار را هم نداشته باشند در حالی که ورزش ما آنقدر از بار تجربه پیشکسوتان غنی است که از آن غافل هستیم، امیدواریم با توجه به این موضوع به این سرمایه‌ها توجه شود و در کنار آن فضای رشد برای مربیان جوان فراهم شود تا همین هزینه‌ای که به مربیان خارجی می‌دهیم صرف برگزاری کلاس‌های مربیگری در رشته‌های مختلف شود، لابراتوارهای آموزشی راه‌اندازی شده و با تحقیق و تفحص علاوه بر اشتغالزایی در ورزش سطح علمی مربیان را بالا ببریم و آنها را به سلاح علم مجهز کنیم.

پرسپولیس و استقلال همواره از دغدغه‌های اصلی سازمان ورزش بوده‌اند، 2 باشگاهی که سازمان ورزش تاکنون بودجه زیادی را سالانه برای گذران امورشان اختصاص داده است. 2 باشگاه پرطرفداری که حتی از داشتن یک هیات مدیره محروم هستند و با وجود اولتیماتوم‌های AFC همچنان غیراصولی اداره می‌شوند و بدون بودجه دولت نمی‌توانند روی پای خود بایستند، یعنی می‌توان انتظار داشت که با تشکیل وزارت ورزش اوضاع این دو باشگاه سروسامان یابد؟ علی فرخزادی، عضو سابق هیات مدیره باشگاه پرسپولیس به «جام‌جم» می‌گوید: راه نجات این دو باشگاه همیشه ورود به بخش خصوصی عنوان شده است. برای رسیدن به این هدف باید امکانات لازم را فراهم کرد و به قولی بی‌گدار به آب نزد، ورود پرسپولیس و استقلال به بخش خصوصی اگر به طور اصولی در آینده‌ای نزدیک انجام شود خیلی از مشکلات حل می‌شود، با تشکیل وزارت ورزش می‌توان امیدوار بود که این اقدام با یک کار کارشناسی انجام شود. بهرام افشارزاده در این مورد می‌گوید: باید این دو باشگاه امکاناتی که قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در اختیار داشتند را بگیرند تا حداقل‌ها را در زمینه امکانات در اختیار داشته باشند. مهم‌ترین کار برای این دو باشگاه بعد از تشکیل وزارت ورزش انتخاب هیات مدیره‌ای از جنس ورزش است، این دو باشگاه آنقدر ورزشکار باتجربه، تحصیلکرده و بااخلاق دارند که خانه‌نشین هستند؛ همان‌ها که می‌توانند به پرسپولیس و استقلال کمک کنند. بعد از هیات مدیره باید طرح‌هایی برای خودکفایی اقتصادی2 باشگاه ارائه کرد و به اجرا رساند.

یکی دیگر از مشکلات ورزش که از انتقادات وارد به سازمان تربیت بدنی بود، توسعه و نگهداری اماکن ورزشی، باشگاه‌داری و تیمداری است که اگر به ارگان‌های دیگر واگذار یا حداقل از همکاری آنها بهره برده می‌شد نتیجه‌ای به مراتب بهتر از این به دست می‌آمد.عبدالحمید احمدی، رئیس انجمن ورزشی‌نویسان ایران در این رابطه به «جام‌جم» می‌گوید: وزیر ورزش می‌تواند با هوشمندی خاصی امکان برقراری پل ارتباطی این وزارتخانه با شهرداری را فراهم کند، در صورت امکان امور ساخت و ساز و بخصوص نگهداری اماکن ورزشی به شهرداری‌ها واگذار شود چون ورزشگاه‌داری، ورزشگاه‌سازی و باشگاه‌داری و تیمداری در هیچ جای دنیا از وظایف وزارت ورزش نیست و همین شرایط اگر در ورزش ما هم رعایت شود می‌توانیم به پیشرفت فکر کنیم.

استعدادیابی و توجه به ورزش پایه برای تقویت تیم‌های ملی در آینده از موارد دیگری است که مورد نظر کارشناسان است. بهمنی، مدیرکل تربیت بدنی آموزش و پرورش در گفت‌وگو با «جام‌جم» تصریح می‌کند: برای توجه به ورزش پایه باید از ورزش دانش‌آموزی آغاز کرد، اگر وزارت ورزش با آموزش و پرورش در تعامل باشد می‌توان در معرفی استعدادهای پایه رشته‌های مختلف ورزشی به فدراسیون‌ها مثل یک پایگاه استعدادیابی عمل کرد، اگر نوجوانان بااستعداد در رشته‌های ورزشی خوب شناخته شوند آن وقت وزارت ورزش می‌تواند با دادن بودجه به فدراسیون‌ها و توجه ویژه به تیم‌های پایه، آینده تیم‌های بزرگسال را تضمین کند.